Xan - deməyin - Araza!

“Xan Araz” deyiminə istinadən

İki qardaş arasına
Mamır hördü, şibyə çəkdi.
Nəğdə gümanı gəlmədi,
Borca yığdı, nisyə çəkdi.
Bu boyda zalımmı olar?
Amansızlığında təkdi.
Düşmənimdir Araz mənim,
Araz niyə xan olsun ki?

Bir qardaşın gözlərindən
Yağan leysan, axan seldi,
Bir qardaşın ürəyində
Qopan tufan, sınan teldi.
Sızlayanda ana qəlbi,
Qansız-qansız durub güldü.
Düşmənimdir Araz mənim,
Araz niyə xan olsun ki?

Gözü gözə həsrət qoyan,
Üzü üzə həsrət qoyan
Bir qatildi, başkəsəndi,
Nankorluqdu fitnə-fəndi.
Nə vecinə mənimdi dar,
Mənimdi dərd, azar, bezar.
Düşmənimdir Araz mənim,
Araz niyə xan olsun ki?

Ara kəssə hər axan çay,
Sel yerisə kökə, soya,
Bulaqlar da düşər gözdən,
Kim “aydınlıq” deyər suya?
Dağlar salar dəli haray,
Ağnayıb gələr qayalar.
Kəsər çayın yollarını,
Ləpə ayağını yalar.
Namərdlər belədir, belə,
Cırnağı tutsa aslandır.
Elə ki, boynu əldədir,
Alçaq, yaltaq bir şeytandır.
Düşmənimdir Araz mənim,
Araz niyə xan olsun ki?

Araz o vaxt xan olar ki,
Sevgi axar sularında.
Əridər buz ürəyini
Dağlarda lay-lay qarın da.
Dəyişər əqidəsini
Xudafərin körpüsünün.
Bəzəyər səxavətiylə
O tayın, bu tayın hüsnün.
Hicran olmaz iki yüz il,
Beyinlər işləsin, görək.
Dediyindən dönməyirsə,
Arazı qurutmaq gərək!
Düşmənimdir Araz mənim,
Araz niyə xan olsun ki?

Elbəyi Cəlaloğlu