ERDEMLİ AĞZI

Cimriye "gısmır",uyuşuğa "sölpük"
Kısa boyluya bizim lügatta "güdük"
Şımarığa"çişten",salyangoza"sülük"
İnce bulgura da "setik" deriz biz.

Hastalığa "gasar", ishale "ötürük"
Ayrık otuna "geliç",köşeye "hübük"
Kaldıraca "felenk",gömleğe "gücük"
Yarığa,yırtığa "yirik" deriz biz.

Merheme "melan" ,çuvala "telis"
Örümcek "böysü" olsa yoktur beis
Serçeye "cingey", tekeye "seyis"
Ardıç tohumuna "gilik" deriz biz

Hayvan gübresine "sadır", tarlaya "seki"
Susama "küncü" ,büyük küfeye "çeki"
Bacaya "boğraca", makasa "keski"
Bayan terliğine "şipidik" deriz biz

Maşrapaya “bocut”, salkıma “çıngıl”
Testereye “bıçkı” , küçük kovaya ”çingil”
Sincaba “galle” taş yığınına “çağıl”
Saç örgüsüne de “belik” deriz biz.

Yükseğe “göğcül” fermuara “cırcır”
Yamaca “çelen” yeniye “gıcır”
Yumurtayla yapılan unlu aşa “cılbır”
Küçük araziye “evlik” deriz biz.

Ağız kavgasına “çekiş” omuza “çiğin”
Pirzolaya “dilkeç” , yemeğe “öyün”
Ablaya “cice”, desteye “yığın”
Yeni eşyaya “cıncık” deriz biz.

Buyruğa “yumuş” , hizmetçiye “yumuşluk”
Geceye “garanı” ,sabaha “guşluk”
Amcaya “emmi” ,korkuluğa “hoyuk”
İri yarı adama “zopçuk” deriz biz.

YUSUF TEZCAN
Halil Hocam'a sevgi ve saygılarla.....

tezcani tarafından 6/4/2013 10:28:03 PM zamanında düzenlenmiştir.

Gayet iyi biliyorum ki; Halil Gülşen her tarzı en iyi şekilde yazabilecek bir edebî ve kültürel birikime sâhiptir. Yeter ki şiire ayırabileceği zaman biraz daha fazla olsun!

Elbette kültürümüz, tarihimiz, sâhip olduğumuz değerler, mâzimiz bizim için çok önemli ve asla unutulmaması gereken olmazsa olmazlarımızdandır. Gelecek kuşaklara bunları aktarmak da çok önemli vazifelerimizdendir. Her alanda, âdeta aşağılık kompleksine kapılırcasına bir batı hayranlığı maalesef kendini göstermeye devam ettiği süreçte kültürel yozlaşmanın önüne geçmenin yolu da buradan geçiyor galiba.

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mustafa ÖZKAN beyin “ Türkçedeki Bozulma ve Yabancılaşmaya Karşı Dilimizin Korunması “ ( http://www.mehmeteminturkyilmaz.com/i/2631/prof-dr-mustafa-ozkan.html ) başlıklı makalesinde bu konuda dikkat çekici noktalar üzerinde duruluyor. Diyor ki Mustafa Hoca:

“………… Gücümüzün tükendi zannedildiği bir anda İstiklal Savaşı gibi büyük bir zafer kazanarak, millî dayanışmamızın ve gücümüzün tükenmediğini bütün dünyaya gösterdik. Ne var ki, bu büyük zaferin ardından kendi millî kaynaklarımıza döneceğimiz yerde, sınırsız bir Batı hayranlığı ile, kayıtsız şartsız oraya yöneldik. Bu yönelmede Batının örf, âdet, ahlak anlayışına varıncaya kadar bütün kurumlarını örnek aldık. Bu hareket tarzında yalnızca Batı hayranlığı rol oynamadı, aynı zamanda millî ve manevî değerlere karşı takınılan olumsuz tavrın da etkisi oldu. Yerli ve geleneksel değerlerimiz arka plana itildi. Bu anlayış dile de hâkim oldu. Yeni nesillerin geçmiş değerlere ulaşma yolları kapatıldı; tarihî ve milli değerler kayboldu. Böylece dilimiz de sahip olduğu değer ve imkânlardan yararlanamaz duruma düştü. Bu defa kapılar Batı dillerine karşı sonuna kadar açıldı ve bir tasfiyecilik hareketi başladı. Dilimizde Arapça, Farsça kökenli ne kadar kelime varsa dilden çıkarılmaya ve yerlerine Batı kaynakları kelimeler veya nasıl türetildikleri belli olmayan binlerce uydurma kelime konmaya çalışıldı…..”

Şöyle bitiriyor:
“….Bugün dilimizin bozulduğu ve kirlendiği yolundaki kanaatler, dilimizin tam olarak bilinmemesinden ileri gelmektedir. Bu durum, dili kullanan kişinin dil anlayışı, kültür ve bilgi seviyesi ile ilgilidir. Dilimizin doğru ve güzel kullanılmasını istiyorsak, insanlarımıza bunun yollarını öğretmemiz gerekir. Bu yol da iyi bir dil eğitimidir. İnsanlarımızda görülen bu dil bozukluğunun sebebi, kültürsüzlük ve bilgisizliktir. Dil kültürle birlikte gelişir ve canlanır. Çünkü dil, insandan ayrı olarak bulunan bir varlık alanı değil, insan kültürünü meydana getiren ve onu taşıyan bir araştır. Dolayısıyla ilim, felsefe, sanat hepsi dilde saklıdır. Dilin taşıyıcısı ve kullanıcısı olan insan eğer konuştuğu dilde var olan kültür değerlerine sahip bulunmuyorsa, anlatım bakımından da zengin ve üstün bir dil kullanamaz. Yani dilimizin geçmişten bugüne sahip olduğu üstün ve zengin kültür değerlerini insanlarımıza veremiyorsak onların Türkçeyi güzel kullanmalarını sağlayamayız

Kısaca, toplumdaki herkesin millî değerlerimize sahip çıkacak bir dil şuuruna sahip olmadığı, yabancı dillere karşı körü körüne duyulan bu hayranlık ortadan kalkmadığı ve bu bayağılık iflas et­mediği sürece, sağlıksız gidişten kurtulmamız mümkün değildir.”

Bölgesel, yöresel dil kanaatimce asla ihmal edilmemesi, unutulmaması ve unutturulmaması gereken bir büyük değerimiz, sâhip çıkmak da vazifemizdir.

Bu bağlamda değerlendirildiğinde bu şiir sadece 11’ li hecenin güzel bir örneği değil aynı zamanda kültürel bir hizmet olarak da çok değerlidir.

Üstlendiğiniz misyona, eğitimci kişiliğinize ve kaliteli kaleminize teşekkür ediyorum Halil Hocam…

Eyvallah!

Halilim,

Sabah sabah öyle bir memleket havası estirdin ki, deme gitsin.
Mahalli kelimelerimizi duymak, mısralar içinde resmi geçit halinde görmek bizim gibi gurbeti vatan eyleyen "yitik"ler için aynı memlekete gidip gelmiş gibi oluyor.

Şiir tekniğine söylenecek söz yok zaten. Hecenin tüm kuralları, rengi ve ahengiyle mükemmel bir şiir, sana ve sülalenden akıp gelen mirasa yakışan bir eser olmuş. Aslında böyle bir şiir yazmak benim de aklımdaydı, ama sen hızlı davranmışsın. Yüreğin, kalemin var olsun.

Şiiri okuyan dostlarımız anlamıştır, burada geçen kelimelerin çoğu yaşanan göçebe hayattan, yörük kültüründen kaynaklı kavramların yansımasıdır. Bu sebeple ,Anadolu'nun pek çok farklı coğrafyalarında benzer kelimelere (ufak tefek değişikliklerle) rastlamak mümkündür.

Dil ve kültür ortak değerlerimiz diyoruz. Bu, boşuna denmiş bir söz ve kuru bir iddia değil elbet. Bizim, keçi kılından eğirilerek boyanıp "ıstar"da (tezgâh) dokunan çul (kilim)un renk ve desenleri dahi aynıdır, hiç görmediğimiz Urfa karakeçili aşiretinin dokumalarıyla. Mersin yörükleri nere, Urfa nere?

Bazıları yöresel kelimelerle yazılan şiirleri pek evrensel ve kalıcı bulmasa da, tıpkı Karadeniz türküleri gibi, Ege ağzıyla anlatılan hikâyeler gibi milli kimliğimize, kültür ve medeniyetimize ait renkler ve dokular gibi önemli bir kültür elçisidir yazdığın bu şiir. O sebeple bu önemli misyonu yerine getirdiğin için seni tekrar kutlamak istiyorum.

Selam ve dualarımla Yiğidim.