0

Şâir Eşref:
Adaşı Ka‘b bin Eşref’in rûhu yeniden hortlamış; mel’ûn bir varyete hokkabazı.
(İslâm târihindeki en azılı hiciv şâirlerinden biriydi ve nifâk saçan diliyle bilinirdi.)

1

Arap İzzed: Osmanlı Sûriyeli devlet adamı,
1852’de Şam’da doğdu. Şam’ın eşrâfından Âbidzâde Holo Paşa’nın oğluydu. 1890 civarında Yıldız Sarayı’na girdi. Mâbeyn-i Hümâyun 2. kâtibi oldu. II. Abdülhamid ’in sağ kolu durumuna geldi. Abdülhamid Hân’ın kurduğu hafiyye örgütünü yönetti.

Orta Asyalılıktan Araplığa, Kürtlükten Çerkesliğe ve Türklüğe kadar imparatorluğun hemen her unsurunun genlerini taşıyan Şam’da dünyaya geldiği için tarihlere “Arap İzzet” diye geçen İzzet Holo Paşa, 1852’de doğdu. Çok iyi tahsil gördü, Fransız okulunu bitirdikten sonra Hukuk okudu, 1890’larda Abdülhamid Hân tarafından Yıldız Sarayı’na alındı ve zamanla hükümdarın en güvendiği danışmanı oldu. Padişahın dış dünya ile temasının sağlanması, memlekette olup bitenlerden haberdar edilmesi ve devlet birimleri arasındaki koordinasyon gibi işlerin yanısıra hükümdarın bütün gizli temaslarını da senelerce o yürüttü ve önemli konularda padişaha her zaman düşüncelerini söyledi.

Derken, 1908’de Meşrûtiyet ilân edildi, bir sene sonra da 31 Mart olayı yaşandı. Sultân Abdülhamid’in yakınlarının hayatları artık tehlike altındaydı ve hükümdar oğlu gibi gördüğü İzzet Paşa’ya “Beni hayatta bırakırlar ama seni öldürürler! Memleketi hemen terk et!” tavsiyesinde bulundu. Paşa bu tavsiyeye uyarak padişahın birçok yakınının yaptığını yaptı, yani Türkiye’den ayrıldı ve gidişinin hemen ardından Sultân da tahtından indirilip Selânik’e sürgüne gönderildi.


2

Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paşa (d.1832, ö.1903) II. döneminde Bahriye Nazırlığı görevinde bulunmuş amiraldir.1853´te Sinop Baskını´nda şehit olan Bozcaadalı Piyale Hüseyin Paşa´nın oğludur. 1867´de miralay 1877´de donanma komutanı, 1880´de Bahriye Nazırı oldu. Bahriye Nazırlığı görevinde en uzun süre bulunmuş kişidir.
Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paşa 1903´te vefat etmiştir. Kabri Eyüp ilçesindedir.

Eserleri;
EYÜP-KAPTAN PAŞA CAMİİ,
EYÜP -HASAN HÜSNÜ PAŞA ÇEŞMESİ,
KADIKÖY- HASANPAŞA CAMİİ,
KADIKÖY- HASAN HÜSNÜ PAŞA ÇEŞMESİ,
DEVETTAR MEHMET KEKLİ EFENDİ CAMİİ

KASIMPAŞA YELDEĞİRMENİ CAMİİ,
TRABZON AKKISA CAMİİ,
REFAHİYE CAMİİ,
AÇMIŞ OLDUĞU SÜBYAN MEKTEBLERİ,
AŞEVLERi YER ALMAKTADIR.


3

Kâ’b Bin Eşref: Hz. Peygamber döneminde azılı fâsık yahûdi şâir.

Kâ’b b. el-Eşref, İslâm’ın ilk yıllarında Medîne’de yaşamış, Müslümanlara olan düşmanlığı ve Hz. Muhammed’e karşı yazdığı hicivlerle tanınan Yahûdi bir şâir ve kabile lideridir.

Medine’de oturan Kâ‘b, Bedir Gazvesi sonunda müşriklerin mağlûp olduklarına ve yetmiş ölü verdiklerine dâir haber Medîne’ye ulaşınca bunun doğruluğuna inanmamış, “Gerçekten Muhammed bu kadar kişiyi öldürmüşse yerin altı üstünden daha hayırlıdır” diyerek tepki göstermişti. Ancak haberin doğru olduğu ortaya çıkınca tâziyede bulunmak ve Kureyş’i müslümanlar aleyhine kışkırtmak için kırk kadar adamıyla birlikte Mekke’ye giderek müslümanlara karşı savaşmak üzere Ebû Süfyân ile anlaştı.

Hz. Muhammed’in Medîne’ye hicretinden sonra Müslümanlara karşı daha sert bir tutum takındı. Özellikle Bedir Muharebesi’ndeki Müslüman zaferinden sonra Mekke’ye giderek Kureyşli müşrikleri Müslümanlara karşı kışkırtan şiirler yazdı ve onları intikâma çağırdı.

Şiirlerinde sâdece Hz. Muhammed’i ve ashâbını yermekle kalmamış, Müslüman kadınların nâmusuna yönelik onur kırıcı ifâdeler de kullanmıştır.

Resûl-i Ekrem’i ve ashâbını hicveden, etkili konuşmaları ve servetiyle müşrîkleri müslümanlara karşı kışkırtmaya devâm eden Kâ‘b b. Eşref’in Müslümanları hedef alan fa’âliyetleri ve suîkast planları üzerine, Muhammed bin Mesleme önderliğindeki bir grup tarafından düzenlenen suîkastla öldürülmüştür.