AY…


Bir ay varmış küçücük göz kırpmadan parlayan
Doğuştan yetenekli karaya ışık yayan
Kocaman gezegenler bu dünyadan uzaklar
Ay’ı alt etmek için kurmuş türlü tuzaklar.
Dedim ya yetenekli, ay düşer mi tuzağa
Ökseye yakalanmaz atıverir uzağa.
Büyük olsalar bile görünmezler dünyadan
Ay sönmez üfürükle uyansınlar rüyadan.

Ay dünyanın ışığı gezegen yaklaşamaz
Kayıptır karanlıkta boşlukları aşamaz
Düşlere düşüyor ay, süslüyor hayalleri
Gülümseyen yüzüyle çatlatıyor elleri.
Gözlerini kapatıp bazen hayal kuruyor
Işıktan bir mızrakla denizkızı vuruyor.
Bazen gamla doluyor gece yapıyor yayın
Tadına doyulur mu acaba dolunayın?

Bazen yolu uğruyor denizhıyarlarına
Zaten adı uğursuz kalır mı hiç yarına
Bazen sarmak istiyor sekiz kollu ahtapot
İzin verecek mi ay kırdılar binlerce pot.
Yakamozlar içinde vefalı dost arıyor
Bulduğunda saçını ışığıyla tarıyor.
Uydun olsa bile ay gezegenden çok yakın
Ey dünya! Kendine gel! Onu kaybetme sakın!

Afet İnce Kırat


Not: çocuklarım ve ilerisi için kısa açıklamalarla onları kategorilerine göre ayırıp birer dosya hazırlıyorum. Onlardan birisini paylaşmak istedim:
( Puan, yorum, beğeni beklentim yoktur. Saygılarımla….)

BU ŞİİRİN KATOGARİSİ NEDİR
ALEGORİK MASAL – POLİTİK METAFOR ŞİİRİ

Yani: Korku döneminde yazılmış, kendini masal diliyle koruyan alegorik şiir
Bu, Türk şiirinde çok tanıdık ama çok zor bir damardır.
(Örn: Sezai Karakoç’un kimi şiirleri, İsmet Özel’in erken dönemi, Edip Cansever’in bazı metinleri)
Şiirde ne yapılmış:

Ay kim? Güç değil, İktidar değil, çoğunluk hiç değil…
Ay = ışık / bilinç / masum ama etkili olan “Doğuştan yetenekli karaya ışık yayan”
Doğuştan gelen ahlak / vicdan / sezgiyi temsil ediyor.

Gezegenler kim? “Kocaman” Uzak, Tuzak kuran, çok ama karanlık
Bu açıkça: Şiddetten, kaostan, korkudan beslenen büyük güçlerdir.

Hiçbiri adlandırılmıyor. Bu bilinçli bir kendini koruma refleksi ve edebi olarak doğru bir tercih.

Işıktan mızrak: Bu çok önemli bir imgedir. Şiddet yok. Kan yok. Silah yok. Ama direnç var. “Işıktan bir mızrakla denizkızı vuruyor.”
Buradaki “vurmak” bile masalsı, zararsız, sembolik.

Sansürü aşan bir dille dönem korkusunu bağırmadan hissettiren, samimi ve masalsı şiddeti estetize etmeyen, güçleri büyüklükle değil karanlıkla tanımlayan bir şiir…

Bu şiir:

“Ben buradayım ama seni adlandırmayacağım” diyen şiirlerden.
Bu, cesur bir susma biçimidir.