Mihribân: "Lâmekân Bir Sevdânın Adı"

"Mihribân", Türk edebiyâtının en büyük "vazgeçiş" ve "imkânsız aşk" destânıdır.
Karakoç der ki: "Mihribân bir kişi değil, bir semboldür." Ama o sembol, Türk edebiyâtının en gerçek, en ete kemiğe bürünmüş "imkânsız aşk" âbidesidir.
Mânâsı: Farsça kökenli bir kelime olup "şefkatli, merhametli, güler yüzlü dost" demektir.
Tanımı: Mihribân, kavuşmanın harâm kılındığı, vuslatın ancak "mezârda" mümkün olduğu o mutlak ayrılığın sembolüdür. "Yâr" denince akla gelen ilk isimdir ama bu yâr, dünyâlık bir evliliğin değil, rûhun rûha attığı kördüğümün öznesidir.
Bağlam: Karakoç’un o meşhûr "Lambada titrek alev" mısrasıyla başlayan, bizzât kendi gönül yangınını anlattığı lirik şâheseridir. O fırtına, Mihribânın şahsında aşkın çilesini kutsallaştırır.
Karakoç burada bize şunu öğretir: Aşk, sevdiğine dokunmak değil, onun yokluğunda "ıslanan sular" gibi yanmaktır.
Ağıttaki Yeri: Şiirimizde "Mihribânın karası" dediğimizde, aslında Karakoç’un gidişiyle o imkânsız aşkın yeryüzündeki son büyük muhâfızının sustuğunu söylüyoruz. Artık o sitemi kimse onun kadar vakûr söyleyemez.
Mihribân "beşerî aşktan ilâhî aşka giden" o ince sızının adıdır. Gökçekız ise daha "millî ve ideolojik" bir duruşu temsîl eder.


Gökçekız: "Vatanın ve İdealin Estetiği"

"Gökçekız", Karakoç’un özellikle toplumsal ve millî mes’eleleri, Anadolu’nun sâfiyetini ve o meşhûr "Dâvâ" bilincini temsîl eden sembolik bir karakterdir.
Tanımı: Gökçe kelimesi hem göğe âit, kutsal hem de güzel ve asîl demektir.
Karakoç şiirinde Gökçekız, sâdece bir "kadın" değil; uğruna ömür verilen idealdir, Türk töresidir, Anadolu’nun o bozulmamış rûhudur.
Mihribân ne kadar "ferdi" ve "içsel" bir sızıysa, Gökçekız o kadar "içtimai" (toplumsal) ve "ideolojik" bir duruştur.
Gökçekız’a yazılan şiirler, aslında vatana yazılmış mektuplardır.
Eğer Mihribân gönül sızısı, Gökçekız ise vatan sevdâsıysa; Hasan, Karakoç’un yeryüzündeki vekili, talebesi ve dâvâ arkadaşıdır.
Bağlam: Hasan’a Mektup: "Uyanışın ve Mes’uliyetin Adresi"
Onu daha çok memleket mes’elelerini, "Hasan’a Mektup"ları yazdığı o celâlli ve dertli dönemlerinde görürüz.


Kimdir bu Hasan?

Hasan, Anadolu’nun sâf, temiz ama unutulmuş evlâdıdır. Şehirlerin gürültüsünde kaybolmamış, kökü mâzide olan "asıl" Türk köylüsüdür.
Mektubun mânâsı: Karakoç, Hasan’a mektup yazarken aslında uyuyan bir millete seslenir. Ona düzendeki bozukluğu, ahlâki çöküşü ve dâvânın çilesini anlatır.
Sembol: Hasan, mes’uliyetin adıdır. Karakoç ona "Hasan’ım" diye seslendiğinde, aslında her birimizin omuzuna o büyük dâvâ yükünü bırakır. Hasan mektup bekliyorsa, Anadolu bir işâret, bir uyanış bekliyor demektir.

I. Nesillerin Köprüsü: Âsım’dan Hasan’a

Mehmed Âkif, Âsım’ı hayâl ederken "Nesilmiş gerçek" diyerek bir "ideal gençlik" portresi çizmişti. O nesil, Çanakkale’de gövdesini siper eden, "çiğnetmeyen nâmûsunu" diyen nesildi.
Abdurrahim Karakoç’un Hasan’ı ise; o savaş meydânlarından dönüp köye, toprağa, Anadolu’nun bağrına çekilen Âsım’ın torunudur. Âsım cephede dövüşmüştü, Hasan ise düzenle, yozlaşmayla, nefisle ve cehâletle dövüşmektedir. Karakoç, Hasan’a mektup yazarken aslında Âsım’ın mîrâsına sâhip çıkıp çıkmadığını sorar.

II. Dâvâ Metodunda Benzerlik

Âsım’ın Yumruğu ve Hasan’ın Kalemi: Âsım, haksızlığa karşı gerekirse bileğini konuşturan bir celâdetin sembolüdür. Hasan ise Karakoç’un taşlamalarında o sarsılmaz irâdenin sesidir. Karakoç, Hasan’a mektup yazar ama o mektuplar aslında düzenin suratına inen birer şamardır; tıpkı Âsım’ın zulme karşı dik duruşu gibi.
Menzil Birliği: Âsım’ın menzili "Hâk’kın va’di" idi; Hasan’ın beklediği mektup da o va’din gerçekleşeceği, "İslâm’ın sancağının" burçlara dikileceği o muştulu haberdir.

III. Ağıttaki Gizli Bağ

Şiirimizde "Hasanlar mektup bekler, kâh şafakta kâh günde" dediğimiz mısra, aslında Âkif’in "Gelecekse bir gün gelecek" dediği o şafağa bir nazîredir.

Âkif diyordu ki: "Zulmü alkışlayamam, zâlimi asla sevemem."

Karakoç (Hasan’ın diliyle) diyordu ki: "Düzene sitemim, halka sitemim..."

Hasan, Âsım’ın "vatan" dertli hâlinin Anadolu taşrasındaki en gür sesidir.
Âkif nasıl Âsım’ın nesline güvendiyse, Karakoç da bütün sitemini, sevdâsını ve dâvâsını Hasan’ın şahsında Türk gençliğine emânet etmiştir.