Açelya, Ericaceae (fundagiller) familyasının ormangülü (Rhododendron) cinsinden bazı bitki türlerine verilen isimdir
Anavatanı Kuzey Amerika ile Asya’nın tepelik bölgeleri olan bu bitkilerin çoğu ormanlarda, kayalık akarsu kıyılarında, bataklık ve gölge yerlerde yetişir. Bahar ya da yaz aylarında pembe, altın sarısı, ateş kırmızısı ve portakal renginin bütün tonlarında ya da beyaz renkte çiçekler açan küçük çalılık bitkilerdir. Açelyalar ormangülleri gibi, çürümüş bitki artıklarınca zengin, humuslu toprakları severler.
Japonlar, yaklaşık 1000 yıldır cüce açelyalar yetiştirmekte ve yöntemlerini gizli tutmaktadırlar. Hint açelyası 1680’de Hollandalılar tarafından Çin’den Avrupa’ya götürürlmüş ve bu türden Avrupa’ya özgü birçok yeni tür geliştirilmiştir. Bunlardan biri günümüzde Belçika’nın ulusal çiçeği olarak kullanılmaktadır.
Açelya Çiçeğinin Anlamı

Gösterişli çiçekleri bulunan açelya çiçeğinin anlamı; aşık olunan kişiye erişmenin çok zor olduğu zamanlarda, ona karşı duyulan özlem ve acı şeklinde tanımlanabilir. Açelya çiçeği sevgiliye özlem duymayı temsil eder.

FAYDALARI

- Açelya çiçeği gastrit sorununa iyi gelmektedir. Gastrit sorunu, mide mukozasının bakterilerden ötürü iltihaplanmasıyla ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Açelya çiçeği ile bunu önlemek mümkün.
- Ülser gibi şikayetleri en aza indirger.
- Spazmı, mide ağrıları ve hazımsızlık gibi sorunların önüne geçer.
- Basur yüzünden meydana gelecek kanamaları engeller.
- Egzama gibi cilt hastalıklarını tedavi eder.
- Diş etinde oluşan problemlere iyi gelir. Bilhassa iltihap oluşumunun önüne geçer. Bu faydayı görebilmek adına oda sıcaklığında bekletilen açelya çiçeği çayı ile gargara yapmak yeterlidir.

TÜRLERİ
A)Rhododendron alabamense (Bitki tolayan, çalılık temizleyen)
B)-Rhododendron arborescens (Ağaçlaşan açelya)
C)-Rhododendron atlanticum (Atlantik açelyası)
Ç)-Rhododendron austrinum (Güney açelyası)
D)-Rhododendron calendulaceum (Alev azeleası)
E)-Rhododendron canescens (Griye dönüşen, aklaşan)
F)-Rhododendron cumberlandense (İngiltere açelyası)
G)-Rhododendron flammeum (Tembel açelya)
H)-Rhododendron molle (Japon açelyası)
I)-Rhododendron occidentale (Batılı Açelya)
İ)-Rhododendron periclymenoides (Beklenen Açelya)
J)-Rhododendron prinophyllum (Kapı Açelyası)
K)-Rhododendron prunifolium ( Kara alıç Açelyası)
L)-Rhododendron viscosum (Yapışkan Açelya)

AÇELYA

Amerika, Asya, ana vatanın
Dünya’ya yayıldın, sen de açelya
Çiçeklerin kokun, en güzel yanın
Asaletin belli, gen de açelya

Kayalık, bataklık, su kıyısında
Yeni gelen yılın, her mayısında
Serada da olur, hem de kışında
Minyatürün vardır, Çin’de açelya

Ateş kırmızısı, altın sarısı
Portakal renklisi, pembe gerisi
Ziyarette her an, böcek, arısı
Hayranın artıyor, ün de açelya

Bizler ona, o da bize, alıştı
Belçika’da, millilikle, buluştu
Her çiçek gibi, o da gelişti
Melezlerin gelir, günde açelya

Bir çok hastalığa, merhem olursun
Faydalı bitkisin, yerin bilirsin
Çayın ayrı güzel, haz da alırsın
Yerin inan farklı, ben de açelya

Her çiçek gibi de, açtın ve soldun
Her zaman sevilme, fırsatı buldun
Çinli, Avrıpalı, Asyalı oldun
Çok anı birikti, dün de açelya

Lüzumsuz diyor ki, bizden de selam
Geleceğin güzel ve yerin sağlam
Sevgiliye özlem, yüklenen anlam
Her zaman bir adım, önde açelya

Sadık DAĞDEVİREN
Aşık LÜZUMSUZ