Milletin bağrında temiz bir nesil yetişiyor. bu eseri ona bırakacağım, gözüm arkada kalmayacak. m. kemal atatürk
Nâfiz BASAN
Nâfiz BASAN

Gazel-i Şûhâne

Yorum

Gazel-i Şûhâne

15

Yorum

26

Beğeni

0,0

Puan

354

Okunma

Gazel-i Şûhâne

Gazel-i Şûhâne



I

Sokağa çıktığın gün, şehrin ayarı kaçtı,
Bir edâ ettin cümle âlemin rengi saçtı.

Omza dökülen zülfün, güne taşır geceyi,
Gök şaşar, güneş erir, cihânın aklı şaştı.

İnce belin salınır çarşı-pazar râhında,
Bu semt seninle yanar, alevler arşa taştı.

Leblerin yarım söyler, sözü nâkıs bırakır,
O yarım hece nice sînede yangın açtı.


II

Nâzenin gülüşünün şuâsı yarık açtı,
Ay tutuldu sanıldı, yıldızlar ateş saçtı.

Kaşın bir ok mîsâli deldi gönül zırhını,
Bir ânda nice zâhid tövbe faslından kaçtı.

Şarhâneye varmadan çeşminde mestâneyim,
Tek bir nigâhın dahi câm-ı sabırdan taştı.

Êy efsûn-u dilârâ, bu âşıka kerem et,
Akl u iz’ânım dâhil, cümle nizâmım şaştı.



Dost kalemden inciler:

Bir gamze savurduğun dem cânânım nizâm şaştı
Mîzân-ı akıl bozuldu kalbimde ölçü kaçtı
Bir lahza tebessümünle devrân yerinden taştı
Ey cânân! Feryâd figânım tüm semti hepten aştı.

Meyzem


---


Gazel-i Şûhâne: İşveli, cilveli, şûh bir tarzda yazılmış gazel.

Edâ: Naz, işve. Davranış, tavır.
Râh: Güzergâh. Mecâzen: Yol, yöntem, gidişât.
İnce Katman:Râh” sadece yol değildir;
aynı zamanda bir usûl, bir yaşama biçimidir.
Nâkıs: Eksik, kusûrlu, tamamlanmamış, noksan.
Nâzen: Nazlı, zarif. Hoş edâlı. İşve ve cilveyi seven.
Şuâ: Işık huzmesi, parıltı, yansıyan nûr.
Bir ışık kaynağından çıkarak her yöne yayılıp giden ışık demeti.
Zâhid: Dünyâ zevklerinden uzak duran, nefsini terbiye eden kişi.
Klasik şiirde ve tasavvûfî metinlerde zâhid figürü, genellikle nefsin esâretinden kurtulmuş ve ilâhi aşkı tercîh eden bir ideal olarak sembolize edilir.
Mestâne: Kelime kökü: Mest: Sarhoş, kendinden geçmiş. -âne: Gibi, tarzında = Mestâne: Sarhoşça, kendinden geçmiş gibi, vecd içinde.
Câm-ı sabr: Sabır kadehi. Mecazî Anlamı: Divân şiirinde sabır, pasif bir bekleyiş değil; içilen bir şey olarak tasavvûr edilir. Yâni âşık: Çileyi içer, Hicrânı yudumlar, Cefâyı kadeh gibi kaldırır.
Leb: Dudak. Klasik şiirde “Leb” genellikle aşk, sevgi, duâ veyâ sözle ilişkilendirilir. Yâni hem fiziksel bir organ hem de sözün, ifâdenin sembolü olarak işlev görür.
Çeşm: Göz. Divân şiirinde sevdiğin kişinin bakışı, nûr veyâ ilâhi aşkın yansıması olarak görülür. Şiirsel nüans: Sadece bakışın kendisi değil, o bakışın yarattığı ruh hâli, gönül sarhoşluğu kastedilir.
Akl u iz’ân: Yalnız düşünmek değil, idrâk edip içselleştirmek anlamına gelir. Akıl ve gönül farkındalığı, bilgi ve teslîmiyetin uyumu, vicdân ve irfânın birlikteliği anlamında kullanılır.
Efsûn-u Dilârâ: Gönül okşayan büyü, kalpleri mest eden çekicilik, veyâ rûhları etkileyen güzellik anlamına gelir.


Paylaş:
(c) Bu şiirin her türlü telif hakkı şairin kendisine ve/veya temsilcilerine aittir. Şiirlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.
Gazel-i şûhâne Şiirine Yorum Yap
Okuduğunuz Gazel-i şûhâne şiir ile ilgili düşüncelerinizi diğer okuyucular ile paylaşmak ister misiniz?
Gazel-i Şûhâne şiirine yorum yapabilmek için üye olmalısınız.

Üyelik Girişi Yap Üye Ol
Yorumlar
Sabitlendi
Ali Rıza  Coşkun
Ali Rıza Coşkun, @alirizacoskun
25.2.2026 00:04:57
Üstadım,

“Gazel-i Şûhâne” başlığı daha ilk anda metnin iklimini kurmuş; klasik estetiğe yaslanan, fakat diri ve akışkan bir dille yazılmış çok zarif bir gazel okudum.

İlk bölümde sevgilinin sokağa çıkışıyla “şehrin ayarının kaçması” ifadesi hem geleneksel hüsn-i ta’lîl havası taşıyor hem de modern bir imgeyle dikkat çekiyor. “Omza dökülen zülfün, güne taşır geceyi” mısraı ise tam anlamıyla klasik mazmunların güncel bir yorumu; zülf-gece, yüz-güneş karşıtlığı yerli yerinde ve güçlü. Şehrin yanması, alevlerin arşa taşması gibi mübalağalı söyleyişler gazelin şûhâne karakterine çok yakışmış.

İkinci bölümde “kaşın bir ok misâli” ve “gönül zırhı” imgeleri divan şiiri geleneğini hatırlatırken, “nice zâhid tövbe faslından kaçtı” dizesi hem ironik hem de latif bir nükte barındırıyor. Aşkın karşısında zahidin direncinin kırılması, gazelin rindâne damarını güçlendirmiş. Son beyitteki “Akl u iz’ânım dâhil, cümle nizâmım şaştı” ifadesi ise âşığın teslimiyetini zirveye taşıyor; gazel güzel bir yakarışla bağlanıyor.

Dili yer yer ağır fakat bilinçli; mazmunlar yerli yerinde ve abartı dozunda. Özellikle yarım söylenen sözün “nice sînede yangın açması” çok zarif bir dokunuş olmuş. Şûh edâ ile yakarışın dengesi korunmuş; ne tamamen rindâne ne de bütünüyle hazin — tam kıvamında.

Kaleminize sağlık üstadım. Klasik formu yaşayan bir sesle yeniden kurmuşsunuz.
akeolog
akeolog, @akeolog
2.3.2026 17:48:46
Tebrik ve selamlarımla
AHMET ACAR
AHMET ACAR, @ahmetacar
26.2.2026 14:45:21
Yazdıran yüreği sarf edilen emeği
Çok kıymetli kalemi gönülden kutluyorum
Şiir tadında bir akşam diliyorum tebrikler.

Ferda,ca
Ferda,ca, @ferda-ca
26.2.2026 11:47:16
“Gazel-i Şûhâne” klasik divan şiiri estetiğini başarıyla yansıtıyor. Arkaik kelimeler, mazmunlar ve abartılı güzelleme dili metne Osmanlıca bir ihtişam katmış. Zülf, kaş, ok, gönül zırhı gibi imgeler geleneğe sadık; özellikle “yarım hece nice sînede yangın açtı” dizesi hem zarif hem etkileyici.
Abartı (mübalağa) yerli yerinde; sevgilinin gelişiyle şehrin ayarının kaçması gazel geleneğine uygun bir ihtişam oluşturuyor.
Ritim ve ahenk de güçlü.
Klasik tarzı iyi taşıyan, şuh ve gösterişli bir aşk gazeli.

Tebrikler

Saygılarimla hocam. 🌿🌹
ishakaras
ishakaras, @ishakaras
25.2.2026 15:17:06
Gazel yazmayı hiç denemedim hocam, ama sizin gibi bir kaç arkadaşın yazdıkları bizi gazele teşvik ediyor:)
Güzel bir gazel-i aşk olmuş, kalın sağlıcakla
Beyzade
Beyzade, @beyzade2
25.2.2026 09:38:11
Emeğinize kaleminize sağlık Nafiz üstadım. Eskilere açıldı bir an okuyunca şiiri düş perdem…Nicelerine inşallah.
Halit Durucan
Halit Durucan, @halitdurucan
24.2.2026 22:10:41
Nafiz üstadımdan yine okunası usta işi bir şiir daha okudum. kUTluyorum yürekten. Selamlar saygılar üstadım
Etkili Yorum
Suphi sekü
Suphi sekü, @suphiseku
24.2.2026 21:47:24
MUH-TE-ŞEM

Bu şiir, basit, sıradan bir aşk şiiri değil.
Tasavvuf, ilmek ilmek işlenmiş
Ben böyle bir şiir yazarsam her hâlde bir yılımı falan alırdı

Cenabı HÂKK, sevmeyi sevmezse sevmek dyugusunu vermezdi
Elbette ki şairlerin yazdığı, işlediği sevmek duygusu, günümüzde bayağılığa indirgendiği ucuz bir haz değildir. Siz bu duyguyu zirveye taşımışsınız.
Defalarca okudum ve her ukuyuşta farklı bir pencere açıldı

Meselâ
"Kaşın bir ok misali deldi gönül zırhını
Bir ânda nice zâhid tövbe faslından kaçtı"

Ben, sitede bu kadar geniş muhtevaya sahip başka bir beyit okuduğumu hatırlamıyorum

Eğer şerh etmeye kalkarsam sayfalarca yazmam lâzım
Çünkü her beyit kendi içinde farklı bir dünya

Şimdiye kadar bu türü yazmadığın kabahattir Nafiz Hocam, bunu telafi etmen lazım
Şiir, beni çok etkileyince çenemin ayarı kaçtı galiba
Tamam, tamam, sustum

Devamını bekliyoruz inşallah
Selam duam ve saygımla üstad
Hayırlı geceler
Günün tartışılmaz şiiri




Suphi sekü tarafından 24.2.2026 21:54:18 zamanında düzenlenmiştir.
mesakin
mesakin, @mesakin
24.2.2026 21:13:09
Güzel anlamlı bir şiir olmuş tebrik ederim başarılarınızın devamını dilerim selâm ve saygılarımla
Etkili Yorum
Meyzem
Meyzem, @meyzem
24.2.2026 21:11:08
Bir gamze savurduğun dem cananım nizam şaştı
Mîzân-ı akıl bozuldu kalbimde ölçü kaçtı
Bir lahza tebessümünle devrân yerinden taştı
Ey canan Feryâd figanım tüm semti hepten aştı.

Yazmasam olmazdı
Çok güzeldi
Çok beğendim
Oldumu bilmiyorum sayın üstadım
Beğenerek okudum çok güzeldi
Saygılarımla
Ebuzer Ozkan
Ebuzer Ozkan, @ebuzerozkan
24.2.2026 21:00:34
Bu gazel, klasik divân geleneğinin zarif işvesini ve şûhâne (cilveli, neşeli) üslubunu modern bir dille hissettiriyor. Sevilenin varlığı, bakışı ve edâsı, hem şehri hem âşığın iç dünyasını altüst ediyor; her mısra adeta bir hayranlık ve vecd anını yansıtıyor. Şiir, estetik bir aşk ve gönül sarhoşluğu atmosferi yaratıyor, hem nefsî hem de tasavvufî imgelerle süslenmiş.
Yüreğinize sağlık, güzel bir eser okudum.Tebrik ederim, nice güzel eserlerde görüşmek dileğiyle. Selam ve saygılarımla.

Garagız
Garagız, @garagiz
24.2.2026 20:55:34
Kãleminiz kãvi olsun hocam, yüreğiniz, gönlünüz incinmesin inşallah. Gününüze esenlikler diliyorum.
HAYIRLI, NURLU, BEREKETLİ RAMAZANLAR.
SELÃM DUÃ VE MUHABBETLE..!🖊🤲🐞
Gazi AKKAYA
Gazi AKKAYA, @gaziakkaya1
24.2.2026 20:55:21
Kaleminiz kavi olsun Üstadım Yürek sesini hiç susmasın Saygılarımla
gölgesiz
gölgesiz, @golgesiz
24.2.2026 20:32:23
Kaleminiz kavi duygunuz daım olsun hocam her zaman ki gibi kendınize has güzel bır şiir okudum 🤗🙏🏻💐
Etkili Yorum
BEŞİĞİ KALEMDEN
BEŞİĞİ KALEMDEN, @besigikalemden
24.2.2026 20:20:34
Şiiriniz yine o bildiğimiz ihtişamlı diliyle gönle dokundu hocam. Her defasında hayranlıkla okuyorum. Kaleminiz daim olsun.
Saygılarımla 💐
© 2026 Copyright Edebiyat Defteri
Edebiyatdefteri.com, 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Edebiyatdefteri.com'a aittir. Sitemizde yer alan şiir ve yazıların telif hakları şair ve yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

Sitemizde yer alan şiirler, öyküler ve diğer eserlerin telif hakları yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Ayrıca sitemiz Telif Hakları kanuna göre korunmaktadır. Herhangi bir özelliğinin kısmende olsa kullanılması ya da kopyalanması suçtur.
Üyelik
Giriş paneli

Hesabınıza giriş yapın ya da yeni üyelik oluşturun.

ÜYELİK GİRİŞİ

KAYIT OL