Duruşu bir başka, kokusu başka
Yan yana dizilmiş, mor karanfiller
Her zaman insanı, davetkar aşka
… Ateş kırmızısı, kor karanfiller
… Yan yana dizilmiş, mor karanfiller

Çiçeği seversen, onu da tanı
Sevgiye vesile, en güzel yanı
Avrupa ve Asya, gerçek vatanı
… Ateş kırmızısı, kor karanfiller
… Yan yana dizilmiş, mor karanfiller

En sevdiği zaman, yaz, ilk bahardır
Geline kolyedir, vefalı yardır
İki binden fazla, çeşidi vardır
… Ateş kırmızısı, kor karanfiller
… Yan yana dizilmiş, mor karanfiller

Güzelliği, kıskanılan, bir dirhem
Çiçek arasında, ne güzel berhem
Ağız kokusuna, bire bir merhem
… Ateş kırmızısı, kor karanfiller
… Yan yana dizilmiş, mor karanfiller

Canana sunarken, coşuyor hisler
O anda sevende, durur nefesler
Şiirde dizeyi, ne güzel süsler
… Ateş kırmızısı, kor karanfiller
… Yan yana dizilmiş, mor karanfiller

Sevildiğini de, her dem bilmiştir
Gül, laleden sonra, üç’e gelmiştir
En güzel beyitte hayat bulmuştur
… Ateş kırmızısı, kor karanfiller
… Yan yana dizilmiş, mor karanfiller

Lüzumsuz Karanfil, özeldir, özel
Hep onu anlatır, beyitle gazel
Onurla taşırken, onu, her bir el
… Ateş kırmızısı, kor karanfiller
… Yan yana dizilmiş, mor karanfiller

Sadık DAĞDEVİREN
Aşık LÜZUMSUZ

BERHEM : Ortaya konulan eser

KARANFİL

Karanfil, karanfilgiller Caryophyllaceae familyasının Dianthus cinsinden karşılıklı, ensiz, sivri yapraklara sahip otsu çiçekli bitkilerin ortak adıdır. Kuzey Afrika ve Güney Afrika’da birkaç tür ve Kuzey Amerika’nın kutup bölgesinde D. repens türü olmak üzere esasen Avrupa ve Asya’ya özgü yerel bitkidir. Bilimsel adı: Dianthus dur.

Hoş kokulu olan Karanfil, tek tek hediye edildiği gibi, buket halinde de sevilene hediye edilir. Ülkemizde siyasi parti liderleri bile, seçim otobüsü üzerinden halka, taraftarına atar. Karanfiller çoğunlukla kuzey yarı kürenin ılıman bölgelerinde, özellikle Akdeniz havzasında yetişen bitkilerdir. 80 kadar cinsi 2.000’den fazla türü vardır.

Çiçekler, kurutularak da kullanılır. Ağız kokusu olanlar, ağzı sarımsak yemekten yada alkol almaktan dolayı kokanlarda, ağızlarına karanfil alarak kötü kokuyu yok etmeye çalışır.

Karanfil gelin kolyesi geleneği Osmanlı zamanında düğün yapan aileler gelin olan kızlarının boyunlarını çok hoş bir kokuya sahip olan ‘Karanfil Kolyeleri’ ile süsleyerek 40 gün boyunca gelin gezmesi yaparlardı.Gelinler gece kolyelerini suya ıslarlar, sabah ise o su ile saçlarını tararlardı.

Ayrıca kuru kalanfil, hoşaf ve kompostaların içine de atılarak, kokusunu salgılaması sağlanırdı. Bu gelenek bir çok köy yerleşimlerinde devam etmektedir.

Edebiyatımızda da her zaman, aşka konu olan, kokusu yar, canan kokusu ile özdeşleştirilen bir çiçektir. Divan edebiyatında, bir çok gazel ve divanda, beyitlerine rastlamak mümkündür.

BAZI BEYİTLER

Tahtda oturup gül bigi sultân karanfil
Da’vâ-yı hüsün eyledi bürhân karanfil
Ahmed-i Rıdvân Divanı G. 468/1

Aşkunla kılup kâmetini dâl karanfül
Arz itdi sana mûy-ı sefid âl karanfül
Bâkî Divanı G. 284/1

Gülşende geyüp efser-i şâhâne karanfül
Baş egmedi tâc-ı ser-i hâkâna karanfül
Bursalı Rahmî Divanı K.12/1

Ger olmasa hem-reng-i ruh-ı yâr karanfil
Olmaz idi ârâyiş-i gülzâr karanfil
Bağdatlı Rûhî Divanı G.742/1

Sen gonca-lebe olmasa meyyâl karanfül
Etmezdi kadin ey ruhı gül dâl karanfül
Çorlulu Zarîfî Divanı G.205/1