( 3 )
.


HAVA

“-valla.. talla var ya;

“yerden gövden ırak”;

sözüm ona cahılız ya!

ay gadın gardaşım;

derdimiz bi tek “namaz gılmak”

o da; alt tarafı beş fakıt

bi(r) de onu yapsak

bizden bahtıyarı mı var

emme Allaha malim;

melekler katip

hocalar hatıp

cümle gulları şahıt

halımız herkeşe malim

elimizden bu gadak geliyo(r)

hinci sana; ne desem yalan

Allah bilip duru(r) galbimizdeğini

herkeşe gizli de olsa

o her şeyden münezzeh, amenna

her şey O’na âyan

“azımızı çoğa saysın”

Allah gabil etsin

Günahlarımızı affetsin ga(y)ri

ne deyen hinci”

.

İMİNE ĞELİN

“-Allah gabil etsin i(n)şallah

azımızı çoğa saysın i(n)şallah”

.

HAÇÇACA

“-Allah gabil etsin

sen taha ğenşsin maşşallah

(i)elerde i(n)şallah

beş vakıdı da eda edersin,

fazlasıynan yerine ğetirirsin

Safıya da ğelin oldumuydu

“elin boş,

gönnün hoş”,

eda edersin borcunu.”

.

GÜSSÜN

“-emme içindenğelmedimiydi

Allah senin yatıp-ga(l)kmana mühtaş deği(l)

.

TÜRKAN

“-orası öyle tabi

amin, inşallah ama bence de,

burada en önemli olan niyet

Allah indinde kabul olur elbet

Allahın nimeti hayvanlara da görevlerimiz var

Aç-susuz bekletilmemeli onlar

.

onlar da size muhtaçlar

açlar, susuzlar

öncelik bize muhtaç olanlar

öyle değil mi

o durumda sizin de

namazınızı eda derdinde

olmanız beklenmemeli

önce can, sonra canan

.

ya daha erken kalkacaksınız;

ya da kazaya bırakacaksınız

yine de sizi tebrik ederim

ne mutlu sizlere

gerçekten imrendim

bazıları farkında değiller bile

helal süt emzirmişler belli

sizi tebrik ederim

Ahmet Beyin de dilinden düşürmediği

ana-baba, asalet çok önemli”

.

ANŞADUDU

“-cumay derneği i(l)kindin üzeri

ötüyon mezerlikden dönüyomuş da

bi-kaş gişiynen Gabış Musa

izbar etdim de (y)okarı çıkdı,

Haççıbam da varıdı

ıçcık annadivi(r)di

“ne verisen elininen

o da ğeder senininen” dedi

hayır hasenattan

ilerden geriden, ondan bundan

dinden imandan

gabir ezabından..

“?”

“gazaya burakman

alışgannığ olu(r)” dedi

höyle bilmediği yok vallahi

Musa Emmi

“gazaya burakdığın namazı

hiş değilise

sünnetlerini olmasa da farzlarını

uykuyu terket! o ğün eda eyle

bunu böyle adet edin” dedi.

“bizim allaha borcumuz farz,

borç olmayanın gazası da olmaz”

taha ne desin

Alla(hı)n adamı”

.

“-“Güneş doğarkana, batarkana

bi de “dalöylen” gılma da

ne zaman gılarsan gıl” dedi

“neyye?”

“kafirler güneşe tapallarımış o fakıt da

namaz gılıp da

onnara benzeme”

görüyon mu bi(r) ne uçu(n)

bilmediği yok vallahi

derin hocalara daş çıkatdırı(r)

bi denedir Musa Emmi”

köyümüzün nazar boncuğu

Allaha emanet

ömrüne bereket

.

HAVA

“-esgiden düreleni(r) ğa(l)kardım

gazaya-mazaya ğomazdım

bi ğün; bi zabah namazını ğaçırdım,

onu daa herif goyunnarı örümeye ğötürdüydü

ben de zabbaha ğadak guzulatdım

okarı çıkkdım

ezen de okundu okunacak

ha gakarın dediydim

köpekleyvimişiyin

gakdım batmaları yeygiledim,

ağılı süpürdüm etdim-atdım

çocukları ekmekledim

derkene öyleni de ğaçırdım

ğaldı ğetdi; bacım

.

söz verdim kendi kendime

“gelin alınşa” dedim

hay demez-gomaz olaydım

bi deği(l) iki dene de ğelin aldım;

emme narasın

sonura “torun ossun da öyle”

dedim gene kendi kendime

“işi ğücü burakacan

işleri ğelinnere saracan

namazlarımı vahtında ğılacan”

emme bacım ğelinner bağa

ğelinniğ etmediler valla

benim çekdiğimi onnar çekmesinner

varsınnar ireyhlerinde hor ossunnar

metazori etmesinner

dedim, çünkü ahdım mar

onnar da başlarını alıp getdiler

ha neyden yerlerinde sağ ossunnar

.

işleri nası(l) saracan ğelinnere

ga(l)kdılar mı halıya oturdular

ağşamaca kirkit salladılar

basmacıya borşları var

kaş dene de torun oldu emme

dünna telaşası işdehe

edemeyoz bacım neyeyse!”

Allah baksın görsün halimize de

edemeyon, edemecen

neyden, nere ğeden

.

TÜRKAN

“-ne mutlu sizlere

bizler de yapamıyoruz işte

Ahmet Bey hep ister de

ya dinlenmede,

ya görevde

hiç değilse “yıllık izinde”

izinde memleket gidince der de

gelince de bir gider Çınaraltı’na

arkadaşlarıyla bir araya gelince de

bir otururlar okey taşına

yemeğe gelmeyi de

evde bekleyen bizleri de

unutur gider

o gün de, ondan sonraki günler de

o izin de öyle geçer gider

“hani derim namaz kılacaktın”

“inşallah seneye” de”

.

HALİSE

“-adamaynan mal tükenir mi”

.

TÜRKAN

“-tıpkı Havva Ablamın dediği gibi

elinde değil tabi

ne yapsın

ne yapacaksın;

o da; ister,

der de yapamıyor işte

ben her ihtimale karşı saati kurarım,

abdestimi alırım

müezzin “Allahu ekber” der

hemen namazımı kılarım

erinmem, sabahları da kalkar kılarım

şükür hiç kazaya bırakmadım.”

.

HAVA

“-görüyon mu bi

maşşallah subanallah

görüyonuz mu bi Haççıbamın ğelinini

nazar dokanmasın inşallah,

en eyisi tekavide çıkınca

elinden dutduğun ğibi

do(ğ)ru Hecaza”

.

TÜRKAN

“-şükür elhamdülillah,

inşallah”

.

HAVA

“-gayınnam ğarı

ıçcık osmannıydı

ezen “Alla(hue)kber” dedi miydi

işi-ğücü burakdırı(r)

“şabık namazlarınızı ğılın bakayın” derdi;

(b)mesmelesiz, namazlar gılınmadan

hiş bi işe el sürdürtmezdi

.

TÜRKAN

“-ne mutlu Allah rahmet eylesin”

.

HAVA

“-ya a,

ya a ona ırahmet okuma

Alla(hı)n aşgına

ırahmet file dilemen valla

görümcem olcak cıdavı

hile etmiş de birinde

“ne zaman gıldın bitirdin deye

nası(l) öykelendi azarladı

zorunan yengatdan ğıldırdı

başında bekledi

oklavayna(n)

her şeye bek dıkgat ederdi(n)

her şeylere aklı ererdi(n)

namerd olasıca

ayımızı-güneşimizi

bulutdan çıkartmazdı

baya nakısıdı

onun ğününde

canıma dünnama doyduydum malla

burak müslümannığı i(n)sannıkdan file

çıkdım ğetdiydim malla

namazı tam tekmil ğıldım emme

ne fayda

bereket geberdi de geberesice

.

İMİNE ĞELİN

“-hadi deyelim siz uzaktasınız da öyle

eskinki ğibi, ne garışan, görüşen,

ne iş, ne telaşe

ne çapa ne harman var

nerde tırak, orda burak

yerden gövden ırak

ne esginki gayınnalar, gayın bobalar

ne de eskinki zalım gocalar

.

bize n’oluyoru ki(y)ne

yediğimiz öğümüzde

yemediğimiz ardımızda

eperken galkıvırıp da

vahdıynan gılsak ya

ben de zabah namazımı eda edeyin

Haçça(ha)lam demişleyin

vahdıynan gılanan genş namazı

ay-aydını”

.

GÜSSÜN

“-ıramatlı bobam da böyle söylerdi

genş namazı ayın ondördü ğibi

ay aydını ğibidir” derdi

.

HALİSE

“-duydum, derdi esgi hocalar

genşkene gılınan namaz böyük sevabımış

garannık gecede ay tepsi ğibi olcağmış”

deridin hocalar, hacılar

.

AŞADUDU (Safiyenin teyzesi)

“-esgiden amin çığrışdırı(r)dım emme

hinciki çocuklar esginki ğibi

gatmer filen yemeyoru ku

bizim güçcüklüğümüzde

nerde bi(r) amin çığrışdırılıyoru

nayet alt tarafı el gadak gatmer ya

bildiğin yağlı ekmek,

emme ille haşgaş yağı sürülecek”

.

HAÇCACA

“-taa nerden nereye

öte m(ah)ellenin çocukları bile

ne o(ğ)lannar-ğızlar garışık oynanırımış

sığırcık sürüsü ğibi çokaşıyo(r)llarımış

bizim musallada çığrış bağrış

ne şennikler olu(r)umuş arifede

yalançı arifelerde”

.

ANŞADUDU

“-daşı bulsak; daşı kemireceğidik emme

hinci nerdee,

para verip de yedirmeğ isdesen de

amin çığrışdırsan

o çoluk-çocuk yok ga(y)ri evlerde

üsdümüzde yoğudu da

altımızda da olmazdı zati

pabba file nerde

aş da ğalsak

açıkda da ğalsak

emme ğene de

esginki ğünner bek gözelidi

ay İmine

gonu-ğonşu hatırı

böyük-güçcük sayğısı varıdı

herkeş birbirinin hısım akrabasıydı

herkeş hatır gönül sayardı

kimse kimsenin öğünü alıp ğeşmezdi

herkeş birbirini ğözedirdi,

.

döğüş-gavga olmazıdı

nizenin sebebi ya an kakarlardı

ya çoluk-çocukdan uçu

fakırın çocuğu gıymatlı olu(r)

gavga-nize eden oldu muydu

gocasını çağırıllar

tembih edellerdi

o ğün sul(h)f edelleridi

iş biterdi

köy odasına çağrılmak

kötünün de kötüsü bir şeyidi

“adı çıkmak gibi”

kimseler bunu ğöze alamazdı.”

.

İMİNE ĞELİN

“-şükür emrine”

.

TÜRKAN

“-öyle, şükür ama yine dee

o evlat, o çocuklar nerede

o hanımlar,

o beyler nerelerdeler”

.

ANŞADUDU

“-zabala birinin dumanı tütmese

herkeşin marağı o evin üsdünde

gonu-ğonşu bunu ar ederdi

seğidelek ğeder yardım edelleridi

ya hinci

böyük güçcük bellim-bellisiz

köyde herkes kimsesiz?”

.

HAVA

“-öyle emme bizim gız o zamannar

i(n)san gısmısı acıdı

dişimiz daşı kesse yeyceğdik de(ğil) mi?..

bişiy yoğudu anam, ne varıdı

süt peynir-gatık olacak deye

yumurta satılacak da eve para ğelecek deye

evdekinnere yedirtilmezidi ki

şükür emrine hinci her şey var ga(y)ri

var emme geşdik sanki

ne dişimiz ğaldı

ne işimiz ğaldı

ha gerşi bende taha iş var emme

emmesi var işdehe

dışı seni yakar demiş

içi de beni yakar

ikisi bi arada olmayoru işde

gönül gocamayoru ay İmine”..

.

HAÇÇACA

“-itne!

orasbılığ etme

garıı gel gözel dur “aşdırtma ğutuyu

söyletme kötüyü”

illem bi daş atacan çalıya emme

sen ne uğraşıyon İmineyne(n)

Türkenine(n)

orusbu!

ğelin ben varın deye ses etmeyoru

otur oturduğun yerde

dur edebinine(n)

depemin tasını atdırtma

saçını başını yoldurtma

beni ayağa galdırtma

canavar gocayınca

köpe(ği)n masgarası olurumuş

ben ölmedim taha

.

dur sen hele

o senin coabını veri(r) gene

hurda elin önsıra

eviyin üsdünde

iki guyruğu püsgüllü

insan ğördün müydü

tuncukursun erezil-ürüsva

uğraşma bizinen, ged öte yannına

benim ses etmediğime bakma

dizgini gırdırtma Hacı Haçça’ya

Allah yaratdı demen

mehremet etmen

valla yolar eline verin o saşlarını

gapında çoban

garibennere et sen bunnarı,

benim o(ğ)lum baş gardiyan”

.

ANŞADUDU

“-!”

“-n’oluyoru be!”

…

HAVA

“-evel Allah ben de

Allah’dan bi şiy mahana olmadıkdan keyri

her cumay derne(ği)nde

mezerlerinin başına ğeder de

üş Külfalla bi Elhem de olsa

okur üfleyviridim esgiden beri

.

hindi hindi beğ elimiz olmayoru;

emme ne desem yalan

Allah da bilip duru(r)

ğulu da biliyoru

Alla(hı)n bildiğini gulundan

neyye saklayan

ne faydası var hinci

nayeti yalan

yalan da; günah de(ğil) mi..

!

.

ANŞADUDU

“-ha yıldan yıla da ossa,

yalancı arife ğününde

kendi elimden gelmese de;

boğazlatdırın da bi(r) kel horazı,

akil baliğ birine

arife ğünü(nde) deee

çocuklara amin çığrışdırıvırın ha!

gedennerimin uruhlarına hediye

çocuklara yedirivirin neydeyin

Allah gabil etsin”

.

İMİNE ĞELİN

“-i(n)şallah, amin

Allah gabil etsin”

.

TÜRKAN

“-amin Allahım amin

Allah kabul eylesin”

.

(Eşece, Aşadudu, Güssün merdivendedirler)

HAVA

“-geçin buyurun,

ğonşular buyurun buyurun

Allahın aşgına

buyurun Eşaba

geçin buyurun Güssün Yenge

hep bizdenner,

valla yabancı de(ğil)ller

höle geçin.. geçin buyurun..

eller miler

bak bakalımın eller mi

za(ğı)r i(n)san bi

musafırlara “hoş ğeldin” deller

Haççabamınan ğelinneri!

eller mi”

.

EŞECE

“-hoş geldiniiiiz!

hoş geldinizzzz

Türkeeen senmin o gı

gülüm malla tanıyamadım

dedim ellaham yabancı

yıldan yıla bi ğeliyonuz

oturup bi hasbahal etmeden gediyonuz

ha bi oturalık-galkalım

iki beşlik bozalım ay bacım”

.

HAVA

“-Eşaba hoş geldin,

tekral hoş ğeldin ay bizim gız”

“şe(he)rli Ğelin”ner geldiler de

ha iki beşlik bozuyoz biz de

galannardan-gedennerden”

.

EŞECE

“-hoş ğeldiniiiz, hoş ğeldiniz,

hoş ğeldiniz safalar ğetirdiniz”

.

TÜRKAN – HAÇÇACA

“-hoş bulduk safalar bulduk”

.

HAVA

“-saklımız gizlimiz yok bacım-malla

çıkın Allah(hı)n aşgına

huraya ğadak gelini(r) de

gapıdan dönülü(r)de ğedilir mi va

el ne demez bize

size de nasip ossun gatmerden

hadin siz de banın bekmeze,

Safıya etdi

gatmeri, çörekleri

değilise yemezsen yeme

.

EŞECE

“-hoş geldin ay gelinimiz

Safıya etdiyse yeriz

yeme(z)miyiz”

.

TÜRKAN

“-teşekkür ederim..

siz de hoş geldiniz Eşe Abla

sık gelirim

ben köyümü, köylümü çok severim

Ahmet Bey de köyünün delisidir valla”

.

GÜSSÜNCE

“-biz de hoş ğördük, hoş bulduk”

.

HAVA

“-hoş ğeldin Eşaba!”

.

EŞECE

“-hoş bulduk, sefa bulduk,

gözünüz aydın Haccabaa

öylen ğelmişler duyduk!

maşşallah aya(ğı)nın tozunan

mezerlikde Gur’an

ne şanslı kaynanasın valla

biz iki ğelini yanyana ğetiremedik

bi arada ğörmedik,

maşşallah bek şanslısın

Allah nazarlardan saklasın.”

.

HAVA

“-buyurun, obal da boynunuza

buyurun ayakda galman

ha sığışın bi yanna

kimseyi yabancı sanman

hepimiz birbirimiziz

bir birimizi severiz

hepiciğimizin içinde

uruhunda aynı cö(v)her var

gönülün sığdığı yere,

herkeş sığar”

.

TÜRKAN

“-siz de hoş geldiniz,

sefalar getirdiniz

Eşe Teyze!”

.

EŞECE

“-ben halan oluyorun

gayınboban Palaynan

hala-dayı uşağı oluruz

akrabalığımız gayınbobandan

Ahmadın halası olurun.”

.

TÜRKAN

“-memnun oldum halacığım

biz de mezarlığa gitmiştik;

kayın babamın kabrine

geçerken de

konu-komşuya çıkalım dedik,

öyle işte!

sağ olsun Ahmet Bey de

pek sever Havva Ablamgili

çocuklara da anlatır hep köyü,

köylüleri, yörükleri”

.

ALİ CAN

“-öküzüm torbadan düşmüş gördün mü”

.

TÜRKAN

“-evet ama şimdi sırası değil”

.

ALİ CAN

“-Hacı Adil

Kara Yakıp”

.

TÜRKAN

“-babası onları çok anlatır da”

.

İMİNE ĞELİN

“-Ortadepe Mezerliğine getdiydik de!

anamı da aldık, eltimle

ha geçiyokana,

“çinneyip geşmeyelim” dedi

eltim pek sever Havabamı da”

.

TÜRKAN

“-hem babama bir Yasin okuyalım

hem de Havva ablamların da gönlünü alalım

hem de Safiyeyi de bir görelim dedik

kimde var bu güzellik

bu körpelik

maşallah

suphanallah!”

.

HAÇÇACA

“-maşşallah subanallah

Allah nazarlardan saklasın inşallah

emme anağuzusu taha

inşallah hava harcatmaz bunu da

Allah sahabına bağışlasın i(n)şallah

yeni yetmelerin padişahı

Safıyadan ğözeli var mı?”

.

GÜSSÜN

“-inşallah”

.

EŞECE

“-inşallah inşallah”