Dünya’nın bir çok yerinde Corus olarak bilinen ÇİĞDEM Iridaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir. Akdeniz ve Kuzey Afrika’dan orta ve güney Avrupa’ya, Orta Doğu’dan Asya’ya ve Çin’in batısına doğru dağılım gösterir. Çoğu türü Türkiye’ye özgüdür. Ülkemizde yetişen türlerin sayısı tam olarak bilinmiyor.Bilinen ise 218 tür, çeşidi bulunmaktadır.RENK olarak, beyaz, sarı, turuncu, mor gibi renklerde görmek mümkündür.

ACI ÇİĞDEM

Colchicum cinsinden bitkilerin ortak adı. 25–30 cm boyunda olur. Yaprakları şerit biçimindedir. İlk yazın pembe, sarı, eflatun renkli çiçekler açar. Sulak çayırlarda yetişir. Tohumlarda bulunan kolşisin maddesi ile romatizmaya, gut hastalığına karşı ilaçlar yapılır. Acı çiğdem bahçelerde süs bitkisi olarak da yetiştirilir. Gölge yerleri sever. Çok su ister.
Zehirli bir bitkidir. Çiğdeme çok benzeyen fakat onun gibi yenilmeyip zehirli olan bu bitkinin (Colchicum) yumruları Doğu Anadolu Bölgesinde çiğdem (Crocus) türleriyle karıştırıldığı için, bilhassa toplayıp yiyen çocuklar arasına ağır zehirlenme vakaları görülebilmektedir.

ACI ÇİĞDEM’in de 162 türü, çeşidi bulunmaktadır

Aşık Veysel Şatıroğlu diyor ki :

Çiğdem der ki ben alâyım
Yiğit başına belâyım
Hepsinden de ben alâyım
Benden alâ çiçek var mı

Çiğdem çiçek dolu dağlar
Yârim gurbet elde ağlar

………………………………………………………………

ÇİĞDEM

Baharda çayırda, nasıl salınır
Bir çok çiçeğe de, baştır çiğdemler
Aşinadır herkes, hemen bilinir
Uzun olmasa da, hoştur çiğdemler

Ne güzeldir beyaz, moru, sarısı
Üstünde kelebek, böcek, arısı
Anadolu da dır, türün yarısı
Sümbüle, laleye, eştir çiğdemler

Bazen Everes’te, bazen Alplerde
Ulu bozkırlarda, tüm steplerde
Ayrı yeri vardır, seven kalplerde
Güzellere gözdür, kaştır çiğdemler

Bırakmışsan, cananının, elini
Sabah akşam, gözlüyorsan, yolunu
Ayrılık vurmuşsa, sevda gülünü
Bazen de bir hayal, düştür çiğdemler

Koskoca Evren’e, yayılmış ünü
Sevgiyle doldurur, hemen her günü
Bulutlar dağılıp, açınca hani
Yağmur sonu, bir güneştir, çiğdemler

İnsanın gönlünde, sevgisi başka
Her çiçek gibi de, davetkar aşka
Nasıl da yerleşmiş, bir sırça köşke
Gönle düşen bir ateştir, çiğdemler

Hele de Lüzumsuz, gül hele hele
Ne güzel yakışır, çiğdem de dile
Sende dönüşürsün, şeyda bülbüle
Özgürlük timsali, kuştur çiğdemler

Sadık DAĞDEVİREN
Aşık LÜZUMSUZ