Köyüm

(Köyüm Iğdır Tuzluca Kandilli köyü)

Ben o köyden çıkalı elli sene oldu. Çevirmeli birbirine bitişik küçüklü büyüklü dağ sıralarıyla çevrilidir. Dağların ortasında yüz ölçümünü bilmem bir şehri alacak kadar düz dümdüz bir alan, çimen yeşerir. Dağların eteğine yerleşik beş köy hayvan yiyeceğini buradan elde eder. Her dağın tepesinde aşınca o köylere ait yaylası vardır. Bizim köy bu dağ sıralarının dar bir boğazla batıya doğru çıkışının biraz gerisindedir. Çıkışa en yakın köydür. Çocukluğumda bu boğazın örülüp baraj yapılacağı söylenirdi. Devlet defalarca ölçüm yapmış. O boğaza birde bekçi koymuştu ölçümleri bildirsin diye, hoş oradan bildiğim kadarıyla iki bekçi emekli oldu sonrada vaz geçtiler.

Köy hayvancılıkla geçinirdi. Ekin çok az zahmetli olduğu için daha çok köy zenginleri tarafından yapılırdı. Ağa diyelim biz. Her ağanın üç dört sürüsü oldurdu. Sağmalıkların dışında diğerleri her sonbahar huduttan Irak ve İran a geçilip satılırdı.

Köyümüz kırk haneydi bildiğim kadarıyla diğer köylerde az nüfuslu köylerdi. Köyler arası mesafe bir buçuk iki saatlikti. Çoğu akraba birbirini tanırdı.

Kışı çok sert altı ayı kapsardı. Kışları geçirmek için yazdan her türlü hazırlık yapılırdı. O zamanlar şehre gidip gelmek kolay değildi. Bir buçuk iki metre bazen daha fazla kar olurdu.

Ama yazlar bir başka güzeldi. O çimenler yeşerince tarlalar ekilince koyunlar kuzulayınca yükseklere yaylalara çıkınca cennet gibiydi. Yayladayken düzde otlar biçilir sonra yayladan inilirdi. Herkes bolluk bereketle dönerdi yaylalardan köylere.

Doğu illeri güney doğuya pek benzemez aşiretçilik pek yoktur ama herkes bir aşirettendir. Ağalık vardır ama güney doğudaki gibi hiç değil sadece varlık göstergesidir. Şehre ve yollara çok uzak olduğu için PKK nın da uğramadığı yerlerdir. Tek tük guruplar erzak için indiği söylenir. O köyler ve civarında çatışma olmamıştır. Devlet o köylerin erkeklerinin nerdeyse tamamını korucu yapmıştır. Şimdi hepsi maaşlı memur.

O köylerde kimse kalmadı. ne sürü var ne ekin. Herkes şehre taşındı kimi teröre bağladı kimi maaşa bence tembelliğe alıştılar. Şimdi hepsi şehirde oturuyorlar hayvanlarıyla beraber ne kadar varsa. O şen şakrak yayla harmanlar koç katımları olmuyor. Yaylaya da kimse çıkmıyor. Yazdan gidip çimenleri biçip otları şehre taşıyorlar.

Günden güne yoksullaştılar. Hala yoksullar. Üretimin dışında kaldılar. Artık hepsi birer tüketici…

Astafli dağ arası
Benim köyüm burası
Delav çıkış kapısı
Dağlar dar gelir bana

Göçerler kert yaylası
Üst şengova ovası
Aydınlık Rus lambası
Bakmak zor gelir bana

Taş köprü köşe başı
Pişirmiş Acem aşı
Kirvem eğdi göz kaşı
Küsmüş har gelir bana

Tuzluca tuz ölçeği
Orda gözüm çiçeği
Etme sıla kaçağı
Iğdır dar gelir bana

Kimse katlanmaz kahre
Ağalar göçmüş şehre
Gül çiçek bestin çehre
Öksüz ar gelir bana

Coşkûnî

Delav- nehir
Best- ot biçilen büyük çimenler
Astaflı- köy halkının anıldığı ad aynı zamanda köyün eski ismi