RUSAMER – Ruh ve Us Sağlığı Ayarı Merkezi

UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş

Andırın Kültür Havzası Şiir Anlama ve Dinleme Merkezi

Vicdan, Siyaset ve Toplumsal Muhasebe Salonu

Bugün salonumuzda Sayın Emine Balı Oğuz'un Alet Ettiler adlı şiiri okunuyor.

Kalburabastî Efendi bugün salona elinde eski bir alet çantasıyla geldi. Çantayı açtı; içinden çekiç, pense, tornavida derken en alttan küçücük bir ayna çıktı.

— Evlatlar... Alet çantasında en çok lazım olan bu aynaymış. Çünkü insan başkasını tamir etmeye heves ediyor da, önce kendine bir bakmayı unutuyor.

Karacaoğlan Köşesi'nden Sarı Mehmet gülümsedi:

— Bizim köyde herkes memleketi kurtarırdı. Kahvede iki saat konuşurlar, çıkınca traktörün anahtarını bulamazlardı. Dünya büyük, ama insanın cebindeki anahtar bazen daha önemli.

Âşık Feymani Köşesi'nden Sultan Bacı çayını karıştırdı:

— İnanç, vicdan ve siyaset... Üçü de ağır emanet. Emaneti taşımak kolay değil; dili büyüyen değil, vicdanı büyüyen kazanır.

Ozan Avanoğlu Köşesi'nden Topal Bekir bastonuna yaslandı:

— Ben bir şey öğrendim: Her tartışmada herkes haklı çıkıyorsa, ortada kesin biri çayı demlemeyi unutmuştur. Çünkü soğuk çayla yapılan münakaşanın sonu gelmez!

Hasibe Hatun Köşesi'nden Kezban Teyze tebessüm etti:

— İnsan bazen sloganı öyle yüksek sesle söylüyor ki, kendi vicdanının fısıltısını duyamıyor. Oysa en doğru nasihat, bağırarak değil, içten gelir.

Âşık Diyari Köşesi'nden Deli Osman hafifçe başını salladı:

— Millet birbirine "Sen benim gibi düşünmüyorsun." diye kızıyor. Ben de diyorum ki: Hepimiz aynı düşünsek kahvede okey masasını bile kuramayız. Farklılık kavga sebebi değil, konuşma vesilesidir.

Kalburabastî Efendi aynayı eline aldı, salondakilere gösterdi.

— Evlatlar... Şiir, bazen alkışlamak için değil, aynaya bakmak için yazılır. Aynaya kızanın yüzü değişmez; aynaya bakanın kendisi değişebilir.

Emine Balı Oğuz, bu şiirinde din, siyaset, ahlak ve toplumsal vicdan ekseninde sert bir toplumsal eleştiri kaleme almış. Şiirin temel gücü, doğrudan söyleyişinden ve halk şiirine özgü yalın dilden geliyor. "Alet etmek" kavramı etrafında kurulan yapı, metne baştan sona ortak bir tema kazandırıyor. Şair, toplumsal gözlemlerini zaman zaman ironiye yaklaşan ifadelerle dile getirirken okuyucuyu düşünmeye davet ediyor.

Edebî açıdan bakıldığında şiirin bazı bölümlerinde duygu yoğunluğu, mesajın önüne geçerek söyleyişi yer yer bildirge havasına yaklaştırıyor. Aynı temayı daha fazla mecaz ve sembolle desteklemek, şiirin estetik etkisini artırabilir. Bununla birlikte eser, toplumsal meseleleri sorgulayan, okuyucusunu vicdan muhasebesine çağıran ve tartışma başlatmayı amaçlayan güçlü bir taşlama örneği olarak dikkat çekiyor.

Özün sözü budur. Vesselam.

Ser Feyzlizof Kalburabastî Efendi Hazretleri
Celil ÇINKIR
Nam-ı Diğer Delibal