Bu şiir, içeriden yanan bir insanın dışa vuran sessiz çığlığı gibi.
Her dörtlükte aynı nakaratvari yapı var: “X’ten sakladığım Y benim, Z benim”. Bu tekrar, bir yandan saklama zorunluluğunun ağırlığını, diğer yandan asıl benliğin ancak bu saklanan parçalarda var olduğunu haykırıyor. Şair, kendini tanımlarken hep “benim” diyor ama o “ben”i sürekli bir şeylerden gizliyor: küllerden, yollardan, sellerden, ellerden, dillerden, kullardan… Yani varoluşu bir koruma kalkanı altında yaşıyor. Sakladığı şey aslında kendisi; ama sakladıkça daha da kendisi oluyor.
Dikkat çeken imgeler çok sert ve organik:
“Aynaya baktığında kıskanır onu cellat” → en acımasız infazcının bile dayanamayacağı bir yüz
“Küllerden sakladığım külfet benim, köz benim” → yangın bitmiş ama hâlâ yanan, elle tutulur acının kendisi
“Ölmeden öldürmüşüm, tendeki emaneti” → nefsi öldürme metaforunun en çıplak, en acımasız hâli
“Yıkılmaz Kaf Dağı’nı, sarsarken temelinden / Bellerden sakladığım kuvvet benim, diz benim” → belki de şiirin en vurucu dizesi; diz çökmüş gibi görünen birinin, aslında dağları titreten bir iradeye sahip olduğunu haykırıyor
Şiir boyunca bir tersine çevirme oyunu var:
Toplum neyi “güçsüzlük, yenilgi, çöküş” sanıyorsa, şair tam onu kendi özü, kuvveti, imdadı, hayatı olarak sahipleniyor.
Herkesin kaçtığı şeyi kucaklıyor.
Herkesin utandığı şeyi taç yapıyor.
Dil vurucu, ritim akıcı, ama aynı zamanda kasıtlı olarak ağır ve nefes aldırmayan bir tını taşıyor. Kelimeler birbirine çarptıkça köz sıçrıyor; “külfet-köz, sebat-iz, imdat-öz, hayat-giz, ceset-bez, kuvvet-diz, lügat-söz, sünnet-farz” gibi ikilikler hem kafiye hem anlam darbesi üretiyor.
Son dörtlükteki “Delibal’ın ilkesi, sınavını gizler o” dizesi, şiire birdenbire hem otobiyografik bir imza hem de mistik bir kapanış bırakıyor. Sanki bütün bu saklamalar, aslında bir iç disiplin ve irfan sınavının parçasıymış gibi.
Kısaca: Bu şiir,
dışarıya karşı zırh gibi duran bir suskunluğun,
içeride ise yangın gibi devam eden bir direnişin ilanıdır.
Okurken insanın ensesinde soğuk bir ter, göğsünde ise tuhaf bir gurur oluşuyor.
Çünkü şair yenilmemiş; sadece yenilgiyi kendi bayrağı yapmış.
Vurucu mu? Evet.
Akıcı mı? Fazlasıyla.
Ama en önemlisi: okuduktan sonra kolay kolay unutulmuyor.
Sanki bir kitap okudum. Tebrik ederim.