KUMRULAR

Kumrular, insanların olduğu yerlerde yaşayan nadir kuşlardan birisidir. Köylerde her evin avlusunda bir çift kumruyu görmek mümkün. Kentlerde evlerin balkonlarına, çiçek saksılarının içine, pencere kenarlarına yuva yapan kuşlar. Kül rengi renleriyle, boyunlarındaki halesiyle parlak gözleriyle güzel kuşlar. Kimilerinin göğüslerinde benekleri vardır.
Çeşitli türlerde kumrular vardır. Eski dünyanın bir kuşu olan kumru Amerika’ya da götürülünce, şimdi Dünyanın her yerinde görülebilmektedir.
Tam bir çevre dostudur. İnanın göremediği küçük yiyecek kırıntılarını, dökülen er yiyeceği yediğinden çevrenin gönüllü çöpçülerindendir.
Çay bahçelerinde masaların altında insanların ayakları arasında dolanacak kadar cesaretleri vardır. İnsan insandan korkarlar da bu kuşlar insandan korkmazlar.
Korktukları bir tek kediler varır diyebilirim. Yiyecek ararken öyle bir dalgın olurlar ki, bir kedinin azında ne kadar çırpınsalar da faydasızdır.
Türlerine göre ört ile on yıl arasında yaşayan kumrular kediler sayesinde çok uzun yaşamazlar
Çalı çırpıdan gecekondu gibi yıkılacak bir yuva yapıp işi bitirirler. Sürekli yavru çıkarırlar. Kedilere çalışırlar.
Eşli yaşayan bir kuş olarak, küçücük bir nedenle yuvasını dağıtan baylara bayanlara örnek olabilecek kuşlardır.
Kumrular şarkılara da ilham kaynağı olmuştur. Sözlerini Ali Tekintüre’nin yazdığı, Coşkun Sabah’ın bestelediği şarkı şöyle başlar. Bu şarkıyı okumayan sanatçı kalmamış gibidir.
“Baharı bekleyen kumrular gibi,
Sende beni bekle sakın unutma.
Ellerin havada gözlerin yolda,
Bir tanrıyı bir de beni sakın unutma!”

Bir de Metin Milli’nin söylediği bir şarkı vardı. Bir çok sanatçı okumuştu.

“Kumruları dinledin susuverdiler.
Rüzgarları bekledim sensiz estiler.
Seherleri özledim hiç gelmediler.
İzlerini nerede bulurum senin.”

“Avlusunda öter kumrular kazlar
Çalınır ötede çalgılar sazlar
Zülfü top top olmuş gelinler kızlar
Bizim de davamız görülsün bugün” Demiş Karacaoğlan.

“Lale sümbül biter dağın başında
Tutu kumru öter dağın peşinde
Ulu sular köpük atıp coşanda
Geçemem artıyor figanım dağlar” diye de söylemiş.
*
“Kumrular” bir sevgi kuşudur, özet olarak. Birbirine âşık olan insanlara “çifte kumrular” sözü uygun görülmüştür.
Kumrularla ilgili iki deyimde şöyledir.
Kumru gibi koklaşmak/sevişmek: İki sevgilinin baş başa verip, birbirlerine olan aşklarını ve muhabbetlerini göstermeleri, çok samimi ve huzurlu bir şekilde vakit geçirmeleri anlamında kullanılır.
Kumru gibi süzülmek: Zarif ve yavaş bir şekilde hareket etmek, zarafetle yürümek veya uçmak.

Kumru kuşları ömürleri boyunca bir eş seçerler ve onunla da ömürlerini tüketirlermiş.
Kumruların kentlerden köylerden ormanlara geniş ovalara firar etmiş olan adını üveyik olarak değiştiren akrabaları, hasat sonrası buğday tarlalarında çıkardıkları seslerle insanlara farklı duygular yaşatırlar. Ancak, buğday tanelerini yiyen üveyikler yağlanıp lezzetli hale gelmiştir diyen avcılar, kedilerden daha kötüdürler.
Üveyiklere ve kumrulara rahat yoktur.
Günümüzde sevgi artık hiçbir şeyi kurtarmıyor.
Yine de hayat sevgi etrafında dönüyor.
Arpacı kumrusu gibi boşuna düşünmemek lazım.

Şuayip ODABAŞI
Nisan 2026