RUSAMER – Ruh ve Us Sağlığı Ayarı Merkezi

UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş

Şair: Yılmaz Tizgöl
Şiir: ÖLÜLER YAŞAR MI? İBRAHİM
Değerlendirildiği Salon: Ölüm Belgesi Olmadan Kabristana Girenlerin Geri Çevrildiği, Mezar Taşı Olmayan Dirilerin Nüfus Kaydının Araştırıldığı ve Ahiretten Kovulsa Bile Dünyaya Dönmek İstemeyenlerin Salonu

Ser Feyzlizof Kalburabastî Efendi Hazretleri, Yılmaz Tizgöl’ün ÖLÜLER YAŞAR MI? İBRAHİM şiirini okuyunca RUSAMER Nüfus ve Ahiret İşleri Müdürlüğünü olağanüstü toplantıya çağırdı. Ortada ciddi bir mevzu vardı: Adam yürüyor, konuşuyor, kanı fışkıracak kadar canlı; fakat Ben ölüyüm diye kabristana yatak başvurusu yapıyor. Kafası patlak, fikri şaplak sakinlerimizden Mevtacı Mecit hemen itiraz etti: Hocam, böyle olmaz; ölüm belgesi nerede, defin ruhsatı nerede, talkın nerede? Kalburabastî Efendi şiiri önüne koydu: Evladım, adamın kıyafetlerini dağıtmışlar, kitaplarını çöpe atmışlar, tespihini eskiciye satmışlar, fotoğrafları tozlanmış, arkasından ağlayan da yok. Mecit bir süre düşündü: O zaman hocam, resmiyette diri ama gönül kayıtlarında vefat etmiş! Bunun üzerine RUSAMER tarihinde ilk kez bir hastanın nabzına değil, birilerinin gönlünde hâlâ yeri olup olmadığına bakıldı.

Ozan Duranoğlu Köşesi

Köşeye Kabristancı Kâzım getirildi. İlk bölümlerdeki yaşlı kabristan, ay ışığı, Fatihalar, selviler, ney, semazen ve kudüm karşısında mezarlığı dergâha çevirmeye kalkınca kendisine yalnız şiiri okuması söylendi. Yılmaz Tizgöl burada ölümü ürpertici olmaktan çok mistik bir sükûnet içerisinde kuruyor. Yokluğun dirilişi başlar / varlık içinde sözü şiirin temel paradoksunu daha baştan haber veriyor. Fakat asıl kırılma, anlatıcının taze toprağa uzanmasıyla geliyor. Ölüler konuşmaya başlayıp Doğru dürüst ölmeden getiriyorlar içeri diye itiraz edince şiirin ağır metafizik havasının içine beklenmedik bir kara mizah giriyor. Kâzım defin için sıra numarası vermeye kalkınca Kalburabastî Efendi engelledi: Bekle evladım, adam henüz ölümü bile usulüne uygun becerememiş!

Âşık Diyarî Köşesi

Buraya Cenazeci Cevdet oturtuldu. Şairin Onlar beni öldürdü de / belki ben ölemedim sözünde uzun süre kaldı. Çünkü şiirin anahtarı belki de bu iki dize. Buradaki ölüm biyolojik değil; insanın sevildiği yerlerden silinmesi, eşyalarının dağıtılması, hatıralarının değersizleşmesi ve artık hiçbir gönülde müstesna bir yerinin kalmaması. Ben mezar taşı olmayan / ölülerden biriyim sözü de bu düşünceyi güçlü biçimde tamamlıyor. Cevdet Mezar taşı yoksa yaptıralım dedi. Kalburabastî Efendi itiraz etti: Mesele taş değil evladım; insan bazen mermerde adı olmadığı için değil, bir gönülde adı kalmadığı için kimsesizdir. Cevdet ölçü almak için getirdiği metreyi sessizce cebine koydu.

Ozan Veysi Kabaca Köşesi

Köşeye Mizancı Mahmut çağrıldı. Önüne Mizan terazisinin bir kefesine günahları, diğerine ahları koydu; terazi ne yapacağını şaşırdı. Hele Sırat Köprüsü’nden geçerim / ayıya dayı demeden bölümüne gelince RUSAMER Ahiret Protokol Müdürlüğü ayağa kalktı. Çünkü şair, ölümün kutsal ve ürpertici alanıyla gündelik dilin sivri mizahını aynı şiirde yan yana getiriyor. Ölmeden önce... / ölmeyi öğrenmek ise şiirin düşünsel doruklarından biri: Yaşarken terk edilmenin acısı, sonunda bir tür arınmaya ve hesaplaşmaya dönüşüyor. Mahmut günahlarla ahları tartmaya devam edince Kalburabastî Efendi teraziyi kaldırdı: Evladım, kulun hesabına fazla merak salma; sen önce kendi dosyanın kaç klasör tuttuğuna bak.

Ozan Serdari Köşesi

Son köşeye Diriyken Ölü Dursun getirildi. Kendisine Ölü müsün? diye soruldu, Duruma göre değişiyor cevabını verince şiire uygunluğu oy birliğiyle kabul edildi. Ölmeden öldüm ben ile başlayan final, şiirin başından beri hazırlanan düşünceyi açık ediyor: İnsan yalnız nefesi kesildiğinde ölmüyor; unutulduğunda, değersizleştirildiğinde, sevildiği yerden silindiğinde de kendisini ölü hissedebiliyor. Fakat şiirin sonundaki Kovsanız ahiretten dünyaya / Vallahi / geri gitmem sözü karanlığın içine yine acı bir tebessüm bırakıyor. Ve nihayet başlıktaki İbrahim’e dönülüyor: Yaşıyormuş ölüler / gördün mü İbrahim? Dursun bunun üzerine Ben de kalabilir miyim? diye sordu. Kalburabastî Efendi kapıyı gösterdi: Hayır evladım. Sen gayet dirisin. Üstelik üç öğündür RUSAMER mutfağında iki kişilik yemek yiyorsun!

KALBURABASTÎ EFENDİ’NİN DEĞERLENDİRMESİ

Yılmaz Tizgöl’ün ÖLÜLER YAŞAR MI? İBRAHİM şiiri, ölüm üzerinden aslında unutulmayı, terk edilmeyi ve insanın daha yaşarken başkalarının hayatından silinmesini anlatan uzun bir dramatik monolog. Şiirin en başarılı tarafı, mezarlıktaki ölülerle konuşma fikrini yalnız hüzün için değil, yer yer güçlü bir kara mizah için de kullanması. Onlar beni öldürdü de / belki ben ölemedim, Ben mezar taşı olmayan / ölülerden biriyim ve özellikle Geç de olsa doğruları görmeyi / becerdim işte / ölmeden önce... / ölmeyi metnin güçlü yerleri. Ancak RUSAMER torpil yapmaz: Şiir çok uzun ve aynı yaşarken ölme düşüncesi farklı biçimlerde birçok kez yeniden anlatılıyor. Kabristan, tasavvuf, terk edilmişlik, mizan, Sırat, Hallâc ve faili olmayan kişisel ölüm aynı gövdede birleşince bazı güçlü dizeler kalabalığın içinde kayboluyor. Ciddi bir ayıklamayla şiirin etkisi artardı. Buna rağmen Yılmaz Tizgöl güzel bir terslik kurmuş: Şiirin başında yaşayan biri ölülerin arasına girmek istiyor; sonunda ise bize asıl soruyu bırakıyor: Mezarda yatan mı ölüdür, yoksa yaşarken bütün gönüllerden çıkarılan mı?

İnsanın mezar taşı toprağa dikilir; unutulmuşluğun mezar taşı ise yaşayanın içine.

Bazı ölüler hatırlandıkları için yaşar; bazı diriler unutuldukları gün gömülür.

Özün sözü budur. Vesselam.

Ser Feyzlizof Kalburabastî Efendi Hazretleri
Celil ÇINKIR
Nam-ı Diğer Delibal

Kaleme aldığınız bu kıymetli eserden dolayı sizi en içten duygularımla kutlarım.

Duygu dünyamıza dokunan bu zarif mısralar için yüreğinize sağlık.

Her bir kelimeniz ayrı bir kıymet taşıyor.

İlhamınızın hiç sönmemesini, edebiyat yolculuğunuzun daim olmasını ve kaleminizin daha nice güzel eserlere imza atmasını temenni ederim.

Her daim afiyet ve esenlik içerisinde kalmanız dileğiyle.