RUSAMER – Ruh ve Us Sağlığı Ayarı Merkezi

UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş

Şair: Yılmaz Tizgöl
Şiir: BANA BİR ŞEYLER ANLAT İBRAHİM
Değerlendirildiği Salon: Gitmek İçin Kapıya Yönelmiş Bir İbrahim’i Acıdan Aşka, Yağmurdan Özgürlüğe Kadar Her Şeyi Anlatmadan Dışarı Bırakmayanların Son Söz ve Uzun Muhabbet Salonu

Ser Feyzlizof Kalburabastî Efendi Hazretleri bu defa salonun kapısına bir sandalye çekip oturdu. Kafası patlak, fikri şaplak sakinlerimizden biri sordu: Efendim, niye kapıyı tutuyorsunuz? Kalburabastî Yılmaz Tizgöl’ün şiirini kaldırdı: İbrahim çıkmasın diye evladım. Sakin şiire göz gezdirdi: Acıyı, hasreti, suyu, yağmuru, özgürlüğü, sevgiyi, açlığı, ezanı, mahkûmu, kahveyi, baharı, anneyi, ıhlamuru, ateş böceklerini, bozkırı, sonbaharı ve aşkı anlatacakmış… Sonra hesapladı: Efendim, İbrahim’in gitmek gibi bir ihtimali kalmamış zaten! Kalburabastî sandalyeyi biraz daha kapıya dayadı: Yine de tedbiri elden bırakmayalım. Yılmaz Bey şiirin başında Ardına dönüp de gitmeden demiş. Bu kadar şey sorulan adam bir fırsatını bulursa pencereden de kaçabilir!

Âşık Feymani Köşesi

Balonu bulutlara kaçan / Bir çocuğun bakışlarını anlat dizelerine gelindiğinde RUSAMER Kayıp Balon Araştırma Ekibi gökyüzünü taramaya başladı. Kafası patlak, fikri şaplak sakinimiz elinde dürbünle geldi: Balonu bulursak çocuğun hüznü geçer mi efendim? Kalburabastî başını salladı: Şair balonu aramıyor evladım, balon giderken çocuğun yüzünde kalan şeyi arıyor. Şiirin en güzel taraflarından biri tam burada beliriyor. Yılmaz Tizgöl acıyı doğrudan tarif etmek yerine somut görüntülere dönüştürüyor. Balonunu kaybeden çocuk, boynu bükük gelincik, aç çocuğun gözleri, camdaki yağmur damlaları, yorgun gözler ve suskun dil aynı duygusal dünyanın farklı yüzleri oluyor.

Halil İbrahim Köşesi

Suyu anlatabilir misin mesela / Yağmurda ıslanmadan ve Bana özgürlüğü anlat, İbrahim / Engelleri yıkmadan bölümlerinde RUSAMER Anlatılması İmkânsız Şeyler Bürosu devreye girdi. Görevli liste çıkardı: Islanmadan su, uçmadan serçe, engel yıkmadan özgürlük, karanlığa gün ışığı, ağlamadan gelincik… Kafası patlak, fikri şaplak sakinimiz itiraz etti: Efendim, şair İbrahim’in işini biraz zorlaştırmamış mı? Kalburabastî cevap verdi: Bilerek zorlaştırmış evladım. Çünkü şiirin temel meselesi anlatmak değil; bir şeyi gerçekten yaşamadan anlatmanın mümkün olup olmadığını sorgulamak. İbrahim’den kelime isteniyor görünse de aslında tecrübe, duygu ve hakikat isteniyor.

Mağdumkulu Köşesi

Bir mahkûmun kulaklarında uğuldayan / Gardiyanın zincirimsi sesini anlat bölümüne gelindiğinde salonun havası değişti. Ardından sağanak, camdaki damlalar, kiremitlerin tıkırtısı, sobanın çıtırtısı ve kırk yıllık kahve hatırı geldi. Kafası patlak, fikri şaplak sakinimiz şaşırdı: Efendim, mahpushaneden kahveye nasıl geldik? Kalburabastî cevap verdi: İnsan hafızası böyle çalışır evladım; sokak tabelasına göre yürümez. Bir zincir sesi seni acıya, yağmur çocukluğa, soba eve, kahve dosta götürür. Şiirin bu bölümü özellikle sesler üzerinden kuruluyor. Zincir uğulduyor, yağmur yağıyor, damlalar yarışıyor, kiremit tıkırdıyor, soba çıtırdıyor; fakat bütün bu seslerin sonunda karşımıza Dilindeki suskunluğu anlat dizesi çıkıyor. Seslerden suskunluğa varılması güzel bir karşıtlık yaratıyor.

KALBURABASTÎ EFENDİ’NİN DEĞERLENDİRMESİ

Yılmaz Tizgöl’ün BANA BİR ŞEYLER ANLAT İBRAHİM şiiri, görünüşte İbrahim adlı kişiye yöneltilmiş uzun bir konuşma; özünde ise insanın başka bir insanın iç dünyasına ulaşma çabasıdır. Şair sürekli anlat diyor ama sorular ilerledikçe anlatılmasını istediği şeylerin kelimelere kolayca sığmadığını görüyoruz: acı, hasret, özgürlük, beklemek, özlemek, pişmanlık, yaşam, sevgi ve nihayet aşk. Bu yüzden İbrahim giderek gerçek bir kişiden çok, içinde söyleyemediği şeyleri taşıyan insanın sembolüne dönüşüyor. Şiirin en önemli anahtarlarından biri Yutkunduğun her şeyi / Dahası... / Kimseye anlatamadıklarını bölümüdür. Şair aslında başından beri tam da bunların peşindedir.

Metnin güçlü yanı duyulara dayalı zengin ayrıntılarıdır: şeftalinin kadifemsi yüzeyi, gelinciğin titremesi, sabah ezanı, gün kızıllığı, zincir sesi, cama vuran damlalar, soba çıtırtısı, ıhlamur kokusu ve avuca dökülen sonbahar şiiri canlı tutuyor. Ancak şiirin uzunluğu ve art arda gelen anlat talepleri orta bölümlerde yer yer aynı duygusal etkiyi yeniden üretmeye başlıyor; seçici bir kısaltma şiirin vuruculuğunu artırabilir. Buna karşılık başlangıçtaki Ardına dönüp de gitmeden sözünün finalde yeniden belirmesi ve en sonunda bütün isteklerin Aşkı anlat bana, İbrahim cümlesinde toplanması başarılı. Çünkü şiir boyunca sorulan acı, özlem, bekleyiş, özgürlük, anne duası, yalnızlık ve suskunluk, sonunda aşk denilen büyük insanlık hâlinin parçaları gibi okunabiliyor.

Kalburabastî Efendi kapının önündeki sandalyeden kalktı.

Sakinimiz telaşlandı:

Efendim, İbrahim gidebilir!

Gitsin evladım.

Ama şiirin başından beri gitmesin diye kapıyı tutuyordunuz.

Efendi şiiri kapattı:

Artık anlatacağını anlattı.

Sakin şaşırdı:

Ben İbrahim’in tek kelimesini duymadım!

Kalburabastî gülümsedi:

İşte şiirin marifeti orada evladım. İbrahim hiç konuşmadı ama biz onun acısını, hasretini, yorgunluğunu, suskunluğunu, bekleyişini öğrendik.

Sakin biraz düşündü:

Peki aşkı anlattı mı?

Efendi kapıyı açtı:

Aşkı tam anlatabilseydi Yılmaz Bey bu kadar soru sormazdı.

Sakin son kez seslendi:

İbrahim!

Kalburabastî kolundan tuttu:

Bırak evladım, gitsin.

Niye?

Çünkü bazı insanlar giderken söyledikleriyle değil, söyleyemedikleriyle kalırlar.

Sonra dosyanın altına iki cümle yazdı:

İnsan bazen en çok konuştuğunda değil, söyleyeceklerini yutkunup sustuğunda kendini ele verir.

Aşkın eksiksiz bir tarifi olsaydı şiire ihtiyaç kalmazdı; insan onu anlatamadığı için binlerce yıldır şiir yazıyor.

Özün sözü budur. Vesselam.

Ser Feyzlizof Kalburabastî Efendi Hazretleri
Celil ÇINKIR
Nam-ı Diğer Delibal

Giderken bıraktığın o sessiz boşluğa,
Gözlerini yumup dokunabilir misin, İbrahim?
Bana gitmenin de bir kalmak olduğunu anlat...

Böyle ufak bir katkı yapmadan edemedim abimin şiirine. Ne diyim ki ben şimdi bu şiire. Harikasın abi o ilham perilerin seni hiç terk etmesin ki bizde böyle şiirleri okuyarak nasiplenelim. Selam ve saygılarımı sunuyorum.