Şiirin olmazsa olmazlarında birisinde ahenktir. Ahengin öğeleri armoni ve ritimdir.
Ahenk, şiirin bütün olarak sunduğu sese dayalı armonidir. Her şiirde bütün içerisinde hissedilen bir ahenk vardır.

Şiirde ahenk ses akışı, söyleyiş, ritim, ölçü ve ses benzerlikleriyle sağlanır.

Her şiirin kendine özgü bir ses akışı vardır. Şiirin ele aldığı temaya uygun olarak vurgu ve tonlamalar çevresinde okunması, o şiirin kendine özgü ses akışıdır. Yani okuyan kimse, şiire temaya uygun bir ses verir.
Şiirde ses akışından başka ahengi sağlayan önemli unsurlardan biri de ritimdir. Türk edebiyatındaki şiirlerde, yakın döneme kadar ritim vezin ve kafiye ile sağlanırdı.

Vezin şiirde mısraların oluşturulmasında hareket noktası alınan ölçüdür. Türk şiirinde aruz ve hece kullanılan iki vezin türüdür.

Kafiye ise mısra sonlarındaki ses benzerliğidir. Ses benzerliklerinin işlevlerine göre yarım, tam, zengin, tunç, cinas diye çeşitleri bulunmaktadır.

İşte ritim, ortak ölçü ve mısra sonlarındaki ses benzerlikleri ile oluşturulan bir müzikalitedir. Buda şiire hareket ve heyecan sağlar.

Şiirdeki ahenk öğeleri iç içedir. Tema, dil, söyleyiş ve ses ahengi oluşturur. Bundan başka vezin, kafiye, redif, iç kafiye, aliterasyon ve asonans ses benzerlikleri de söyleyişe şiirsellik katan öğeler durumundadır. Bunlar şiirin omurgası konumundadır. Kısaca ele alırsak ahengin ana öğeleri şunlardır.

Şiirdeki ahenk şekil ve muhtevanın ideal uyumudur.
Dizeler (mısraları) oluşturan kelimelerdeki şiiri oluşturan dizelerdeki seslerin uyumu demektir.
Şiirle düz yazıyı birbirinden en önemli özellik ahenktir.
Ahenk unsurları armoni ve ritm olmak üzere iki başlık altında ele alınır.
Armoni; Ard arda gelen dizelerdeki seslerin uyumu demektir.
Bu uyum birbirine yakın ünlü ve ünsüz seslerin tekrar edilmesiyle sağlanır.

Ritim; Şiirde uyak ve ölçünün ustalıklı kullanılmasıyla elde edilen ahenktir.Yetenekli ve deneyimli şairler başarılı eserler oluşturarak şiirde ahenği oluşturmuşlardır.
Not;Bu konu devam edecektir.

Şeyma Şermin ÇAĞLAR