Türk-İslam âlimleri serisi – 9



VEKİ BİN CERRAH
D. (H. 127) 744 – Ö. (H. 197) 812

Hanefi mezhebi âlimlerindendir,
İsmi; Veki, künyesi Ebu Süfyan denir,
Babası Kufe Beytülmal nazırı imiş,
Kufe’de doğup orada öldü bilinir.

İmam-ı Azam’ın talebelerindenmiş,
Ondan fıkıh ve tefsir ilmini öğrenmiş,
Ebu Yusuf ve İmam-ı Zufer’den ders alır,
Muhaddislerin hadis sohbetine gidermiş.

Hafızasına çok hadis-i şerif kaydeder,
Evinde onları not edip hep nakleder,
Veki Bin Cerrah hadis ilminde sika sayılır,
Hadis tasnifine de büyük hizmet eder.

Pek çok âlim ki onun talebesi olmuş,
İmam-ı Şafi bunların en meşhuruymuş,
İlmi konuların çoğuna vakıf denilir,
Pratik hayat felsefesini uygularmış.

Sika: Güvenilir kaynak, emin kişi.

Şair, Araştırmacı, Yazar: Abdullah Yaşar Erdoğan

İmam-ı Şafi: Bir gün gelip hocası Veki Bin Cerrah’a hafızasının zayıfladığını söyler. Veki, talebesine günahlardan sakınmasını uzun uzun anlatır. İmam-ı Şefi bu konuşmayı bir şiirle derdini anlatır;

Şekevtül Veki’a min su-i hıfzi,
Fe evsani ila terk-il measi.
Liennel ilme nurun min envar-ı ilahi,
Fela yu’ta nurahu ilel-asi.

Türkçesi:
Veki’ye hafızam zayıftır dedim,
Bana “Her günahtan uzak dur” dedi.
İlim, ilahi nurlardan nurdur.
Bu nuru asi(ye vermez) diye söyledi.

Veki Bin Cerrah der ki:
“Dünyaya düşkün olmayınız. Ondan sadece ihtiyacınız kadar alınız. O aldığınız da helal yoldan olsun.”
“Helâlın hesabı, haramın cezası vardır.”
“Vera; şüpheli şeylerden sakınmaktır.”