RUSAMER – Ruh Sağlığı Ayarı Merkezi

Toplum Vicdanı ve Sorumluluk Kliniği

Eserin Adı: Söyle Kimler Utansın
Şair: Emine Balı Oğuz
Yorumu Yapan: RUSAMER Sertabibi Ser Feyzlizof Kalburabastî Efendi Hazretleri (Celil ÇINKIR – Delibal)

Kalburabastî Efendi Hazretleri şiiri RUSAMER ahalisine okudu. Bunun üzerine bir sakin, Hocam bu şiirde çevre meselesiyle başlayan sorgulama giderek insanın vicdanına kadar uzanıyor dedi. Bir başka sakin, şair her kıtada sonucu değil, sebebi sorguluyor diye ekledi. Arka sıralardan bir RUSAMER müdavimi, toprak, hedef, küheylan, dallar, bina ve bayrak imgelerinin aslında toplumun farklı alanlarını temsil ettiğini söyledi. Bir başka sakin ise, Hocam şiir boyunca aynı soru soruluyor ama her okuyucu o soruya farklı cevap veriyor dedi. Kalburabastî Efendi Hazretleri başını sallayarak, kusuru sonuçta arayanlar yakınır; sebepte arayanlar çözüm bulur buyurdu.

Puanlama

Özgünlük — 19 / 20
Toplumsal sorunları farklı benzetmeler ve semboller üzerinden ele alması şiire zenginlik katmaktadır.

Dil ve Üslup — 19 / 20
Akıcı, anlaşılır ve halk şiiri geleneğini yaşatan güçlü bir söyleyişe sahiptir.

Düşünsel Derinlik — 20 / 20
Çevre, eğitim, ahlak, şehirleşme, yönetim ve toplumsal sorumluluk gibi pek çok konu aynı çatı altında sorgulanmaktadır.

Yapısal Bütünlük — 20 / 20
Her kıta aynı ana düşünceyi beslemekte, tekrar edilen soru şiirin omurgasını oluşturmaktadır.

Etkileyicilik — 19 / 20
Okuyucuyu yalnız eleştirmeye değil, kendi payına düşen sorumluluğu düşünmeye de yöneltmektedir.

Toplam Not: 97 / 100

Kalburabastî Efendi'nin Klinik Kanaati

Emine Balı Oğuz bu şiirde yalnızca bir serzenişte bulunmuyor; toplumsal muhasebe yapıyor. Şiirin en dikkat çekici tarafı, yaşanan olumsuzlukların sorumluluğunu belirsiz bir kadere yüklememesi, sebepleri işaret etmesidir. Verimsiz toprağın, şaşan hedeflerin, bakımsız bırakılan değerlerin ve zayıflayan toplumsal reflekslerin arkasındaki ihmalleri sorgulamaktadır.

Özellikle her kıtanın sonunda tekrarlanan "Söyle kimler utansın?" sorusu, şiiri bir yakınmadan çıkarıp vicdan muhasebesine dönüştürmektedir. Şair, okuyucunun karşısına bir hâkim gibi değil, bir sorgulayıcı gibi çıkmakta; hükmü okuyucunun kendi vicdanına bırakmaktadır.

Toplumun aksayan yönlerini dile getirirken umutsuzluğa düşmeyen, aksine farkındalık oluşturmaya çalışan bu eser; düşünce ile şiirin dengeli biçimde buluştuğu başarılı çalışmalar arasında yer almaktadır.

Özün sözü budur. Vesselam.

Bir toplumun geleceğini hatalar değil, hataları görüp de düzeltmeyenler belirler.

İçinde yaşadığımız toplumdaki oluşan çevre kirliliği ve tarımsal verimsizlik ve dahası insan kaynağında dolayısıyla yönetimdeki, liyakatsızlığın gözler önüne serildiği bu anlamlı ve anlatımı güzel şiiri ve değerli şaire hanımefendiyi tebrik ediyor nice şiirlere diyor esenlikler diliyorum.
Özetle dörtlükler halinde kaleme alınmış olan şiir; güncel teması, net mesajı, kurgusu, vurgusu, dilde ki sadeliği ve akıcılığı ile diğer teknik özellikleriyle harika olmuş elinize emeğinize sağlık.
Kalıcı nice şiirlerde buluşma dileğiyle saygı ve selamlarımla, başarılarınızın devamını diliyorum.
Tebriklerimle sağlıcakla hoşça kalın ve hep şiirle kalın diyorum ..

Değerli şairemiz, kaleminizden okuduğum bu şiiriniz, toplumsal ve siyasal eleştiriyi alegoriler ve atasözü tadındaki imgeler üzerinden dile getiren bir eser izlenimi veriyor.
Her dörtlükte bir bozulma veya aksaklık tasvir ediliyor ve sonunda tekrarlanan “söyle kimler utansın?”
sorusuyla sorumluluğun kimde olduğu sorgulanıyor.

Çevre kirliliği ve tarımsal verimsizlikle başlayan şiir, giderek yönetim, liyakat, toplumsal duyarsızlık ve millî değerler gibi daha geniş konulara açılıyor.
Temel düşünce, sonuçlardan çok sebeplere ve sorumlulara odaklanmak gerektiği yönünde görünüyor.
Her dörtlükte bir “araç–amaç” veya “sebep–sonuç” ilişkisi kurulmuş:
Toprak verimsizse ürün suçlanamaz.
Hedef belli değilse nişancı suçlanamaz.
Kısrak bakımsızsa performans beklenemez.
Dallar korunmazsa ağacın geleceği tehlikeye girer.
Toplumsal bilinç kaybolursa ortak değerler zayıflar.

Dil ve Üslup halk şiiri ve taşlama geleneğini çağrıştıran hiciv şiiri.
“Behey gidi küheylan”, “iç güçler-dış güçler”, “sabır taşları çatlar” gibi ifadeler halk söylemine yakın bir ton oluşturuyor.
Soru cümlesinin nakarat gibi tekrarlanması şiire bütünlük ve vurgu katıyor.

Metafor ve imgeler: Toprak, tohum, küheylan, kısrak, çınar, dal, bayrak gibi somut unsurlar üzerinden soyut meseleler anlatılmış.
Özellikle ilk dörtlükte çevre kirliliği ile verimsiz toprak arasında kurulan ilişki oldukça net ve etkili.
Son dörtlükteki “kulak tıkalı sese, göz âmâ ise sise” ifadesi duyarsızlık ve bilinç kaybını güçlü biçimde yansıtıyor.

Teknik Açıdan: Dörtlük yapısı korunmuş ve nakarat kullanımı başarılı.
Hece ölçüsüne yaklaşan bir ritim hissediliyor; ancak bazı dizelerde hece sayıları tam eşit olmadığı için akış yer yer kırılıyor.
Kafiye ve redif düzeninden çok anlam bütünlüğü ve eleştirel mesaj ön planda tutulmuş.

Şiirin gücü, doğrudan suçlama yapmak yerine “sorumluluk kimde?” sorusunu okura bırakmasından geliyor.
Bu nedenle şiir sadece belirli bir kesimi değil, toplumun tüm aktörlerini sorgulayan bir yapıya sahip.

Genel olarak bu eser, taşlama ve toplumsal eleştiri geleneğine yakın duran; mesajı açık, imgeleri anlaşılır ve düşündürmeyi amaçlayan bir şiir olarak değerlendirilebilir. Özellikle tekrar edilen “Söyle kimler utansın?” dizesi şiirin omurgasını oluşturuyor ve okurun zihninde kalıcı bir etki bırakıyor.
Tebrik ediyorum ve yürekten kutluyorum sizi.
Selam ve saygılarımla esenlikler dilerim. Mutlu ve huzurlu bir yaşam dileklerimle hoşçakalın.
Günümün şiiridir.