RUSAMER – Ruh ve Us Sağlığı Ayarı Merkezi

UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş

Şair: Pakize Sultan Özbaş
Şiir: LÂL YILDIZLAR
Değerlendirildiği Salon: Hüzzamın Göğe Taksim Çektiği, Şimal Yıldızının Nöbette Durduğu, Jüpiter’in Vals Yüzünden İfadeye Çağrıldığı ve Lâl Kalan Yıldızların Konuşma Terapisine Alındığı Salon

Ser Feyzlizof Kalburabastî Efendi Hazretleri, Pakize Sultan Özbaş’ın LÂL YILDIZLAR şiirini okuyunca RUSAMER Gökyüzü İşleri Müdürlüğünü gece mesaisine bıraktı. Sebep ciddi: Keman taksim çekiyor, gece lâl oluyor, Jüpiter vals ediyor, bir peri dağların şahikalarından yıldız topluyor; bütün bunlar olurken kafası patlak, fikri şaplak sakinlerimizden Fasıllı Fikret hâlâ Maviler hüznü dağıtamıyorsa başka renk deneyelim mi? diye dilekçe veriyordu. Kalburabastî Efendi dilekçeyi iade etti: Evladım, bu şiirde mavi renk değil, hâletiruhiyedir; boya kataloğuyla müdahale edemezsin! Ardından Jüpiter’e vals ruhsatı soruldu. Cevap gelmeyince dansın kaçak olduğuna karar verildi.

Ozan Çiçeklioğlu Köşesi

Köşeye Hüzzamcı Hüsamettin yerleştirildi. Adam şiirin ilk bölümünü okuyunca keman istemiş, keman verilince çalamadığı anlaşılmış, bunun üzerine yayı eline alıp hüzünlü görünmekle yetinmişti. Oysa şiirin başlangıcında ses ile sessizlik güzel bir karşıtlık kuruyor: Gece sessiz fakat hüzzam bir şarkı gibi; notalar arşa yayılıyor fakat sonunda gece yine lâl oluyor. Pakize Sultan burada hüznü anlatmak yerine işittirmeye çalışıyor. Hüsamettin Lâl olan gece nasıl şarkı söylüyor? diye sorunca RUSAMER heyeti meseleyi açıkladı: Şiirde bazı sessizlikler konuşmaktan daha gürültülüdür. Hüsamettin sustu. İlk defa şiire faydası dokundu.

Âşık Feymani Köşesi

Buraya Seyyareci Saffet alındı. Dolunayın yanı başındaki şimal yıldızını görünce pusulasını çıkardı, Jüpiter’in valsine gelince dans ayakkabısı istedi. Kendisine RUSAMER’in rasathane değil edebiyat merkezi olduğu hatırlatıldı. Bu bölümde gökyüzü astronomik gerçekliğinden çıkarılıp şairin iç dünyasının sahnesine dönüşüyor. Dolunay, şimal yıldızı, Jüpiter ve mavi gökyüzü birbirinden bağımsız süsler değil; hüznün yukarıya yansıtılmış parçaları. Ancak burada küçük bir edebî ikazımız da var: Göksel unsurlar peş peşe çoğaldıkça şiirin odağı zaman zaman dağılıyor. Saffet bütün gezegenleri şiire çağırmaya kalkınca kapıda durduruldu: Satürn evine dönsün; bu gece kadro dolu!

Ozan Avanoğlu Köşesi

Köşenin yeni sakini Müjgancı Münir, müjganın kirpik anlamına geldiğini öğrenince bütün gece insanların gözlerine bakmaya başladı ve derhâl uyarı aldı. Müjganlardan akan yaş’a takıldı gönlüm dizesiyle şiir gökyüzünden insana dönüyor; yıldızların ışığı gözyaşıyla buluşuyor. Ardından gelen Gökteki yıldızları indirdim bu gece senin için sözü ise şiirin duygusal merkezlerinden biri. Fakat anne kucağında uyuyan bebek, peri, dağların şahikaları, ipe çekilmiş güneşler derken imgeler yeniden sıklaşıyor. Münir hepsini tek tutanağa geçirmeye çalışınca Kalburabastî Efendi kalemi elinden aldı: Evladım, Pakize Sultan gökyüzünü boş bırakmamış; sen bari kâğıtta biraz boşluk bırak!

Mağdumkulu Köşesi

Son köşeye Lâl Lütfi gönderildi. İsmi gereği konuşmaması bekleniyordu fakat adam şiirin başından sonuna kadar konuştu; böylece RUSAMER tarihinde ilk defa adıyla davranışı birbirini tutmayan bir sakin kayda geçti. Lütfi özellikle Sevdalanmış lâl şiirlere mavi bir dünyanın ortasından bakarsın dizesinde durdu. Çünkü burada şiirin temel sözcükleri birleşiyor: lâllik, sevda ve mavi. Sonundaki Al sana hediyem bu hüzzam faslı yıldızlar ise bütün göksel manzarayı sevilen kişiye sunulan bir armağana dönüştürüyor. Lütfi yıldızları teslim almak isteyince kendisine imza karşılığı yalnız şiir verildi. Gökyüzü RUSAMER demirbaşında kaldı.

KALBURABASTÎ EFENDİ’NİN DEĞERLENDİRMESİ

Pakize Sultan Özbaş’ın LÂL YILDIZLAR şiiri, gecenin sessizliğini hüzzam makamının hüznüyle birleştiren, müzikle gökyüzünü aynı duygu alanında buluşturan serbest bir şiir. Gecenin sessizliği hüzzam şarkı gibiydi güçlü bir açılış; Lâl oldu gece ise şiirin başlığını taşıyan güzel bir merkez. Şimal yıldızı, Jüpiter, dolunay, mavi, müjgan, peri, yıldız ve güneş imgeleri şiire masalsı bir atmosfer kazandırıyor. Fakat burada Pakize Sultan’a torpil yok: İmge bolluğu kimi yerlerde şiirin nefesini daraltıyor; bazı geçişler de anlam bakımından daha sıkı kurulabilirdi. Özellikle son bölüm biraz ayıklansa hüzzam duygusu daha berrak duyulabilir. Buna karşılık şiirin kendine özgü tarafı açık: Geceyi seyreden birini değil, kendi hüznünü gökyüzüne yansıtarak oradan yıldız biçiminde geri toplayan bir ruhu anlatıyor. Beş yıl önce yazılmış olmasına rağmen şiirin taşıdığı gece hüznü eskimemiş; belli ki RUSAMER arşivinde yıldızların son kullanma tarihi bulunmuyor.

Bazı yıldızlar gökyüzünde parlar; bazıları insanın sustuğu yerde.

Hüzün hüzzama dönüştüğünde gece susar, gönül kendi faslını çalmaya başlar.

Özün sözü budur. Vesselam.

Ser Feyzlizof Kalburabastî Efendi Hazretleri
Celil ÇINKIR
Nam-ı Diğer Delibal