Anavatanı Kuzey Amerika ile Asya'nın tepelik bölgeleri olan bu bitkilerin çoğu ormanlarda, kayalık akarsu kıyılarında, bataklık ve gölge yerlerde yetişir. Bahar ya da yaz aylarında pembe, altın sarısı, ateş kırmızısı ve portakal renginin bütün tonlarında ya da beyaz renkte çiçekler açan küçük çalılık bitkilerdir. Açelyalar ormangülleri gibi, çürümüş bitki artıklarınca zengin, humuslu toprakları severler.
Japonlar, yaklaşık 1000 yıldır cüce açelyalar yetiştirmekte ve yöntemlerini gizli tutmaktadırlar. Hint açelyası 1680'de Hollandalılar tarafından Çin'den Avrupa'ya götürürlmüş ve bu türden Avrupa'ya özgü birçok yeni tür geliştirilmiştir. Bunlardan biri günümüzde Belçika'nın ulusal çiçeği olarak kullanılmaktadır.
Açelya Çiçeğinin Anlamı

Gösterişli çiçekleri bulunan açelya çiçeğinin anlamı; aşık olunan kişiye erişmenin çok zor olduğu zamanlarda, ona karşı duyulan özlem ve acı şeklinde tanımlanabilir. Açelya çiçeği sevgiliye özlem duymayı temsil eder.

...

Sanki Medcezir'de sıkıştı dünya
Ezel ve Ebedin alnına sıktım
Vakti "Sen Geçe"ye kurdum Açelya

Sen yanıbaşımda bir taşlık tepe

...

Gereksizlik dahilinde karşılamak için meşrebini unutur
Hatta iyilik zerrelerini yok edecek kadar şerefini de uyutur
Özellikle varlıklar içerisinde yokluk görmemiz de bereketsizliğin nasibidir.
Yapraklarını tek tek örtmüş açelya bir istek ki Allah'tan; zenginliği, cesareti, kıyafeti, güzelliği ve sıra dışı bitmeyen isteğini başıboş eşek arısına bunları söylüyor.
Bırakalım da arka taraftan bizler izleyelim.

...

Bir aşkın kaçağı gibiydin sanki!
Pembe pembe, olmuş yanaklarınla,
Açelya çiçeği gibiydin sanki!

Ilık esen meltem gibi yakardın,

...

gerçeğe dönsün diye.
Gökkuşağı çalarken ressamın paletinden
Seninle dört mevsimde..
Hüzünlerin içine
sevinçleri katarak

...

Güzel bahçelerine açelya tohumları ekmişsin
Acısını madalya gibi taşırken ayıp etmişsin
Sarhoşlukla gönül rotasını kayıp etmişsin

Ayılmanı beklerken gider artık demişsin

...

rüsup dediler sustum
var git dediler sustum
başımın etini yediler sustum
bilmiyorlar ki açelyam
bir tek senden gelene

...

ay ın en belirgin hali
şarabın damaktaki tortusu gibi
sıcak esrik ve günahkâr...



...

Fırtınalar mı esti, tarumar olmuş bağın
Yoksa karlar mı yağdı, dallarına Açelya
Bir zamanlar başında, sevda yelleri vardı
Hasret mi kaldın yarin kollarına Açelya.


...

Gülün güzel kokusu
Papatyanin nazi var
Söylesene Açelyam neyin var?
Bihaber
Hüzün

...