AKIL OYUNU (1)
Somon balıklarıyla ilgili izlediğim bir belgeselde, Pasifik Okyanusu’nda yaklaşık dört yıl geçirdikten sonra üremek için doğdukları nehirlere geri dönen somonların yaşam döngüsü anlatılıyordu. Bu uzun ve zorlu yolculuk sırasında yalnızca akıntıyla mücadele etmiyor, aynı zamanda ayılar, kurtlar, kartallar ve daha birçok kara canlısı için önemli bir besin kaynağı hâline geliyorlardı.

Nihayet doğdukları sulara ulaşıp yumurtalarını bıraktıktan sonra ise ölüp yaşamlarını tamamlıyorlardı. Kısa süre içinde nehir kenarları ölü somonlarla kaplanıyordu. Bilim insanlarının bölgede yaptıkları DNA analizlerinde, toprakta, bitkilerde ve birçok canlıda Pasifik Okyanusu kökenli somonlara ait genetik izlere rastlanmıştı. Bunun nedeni, ölen balıkların ayrışarak ekosisteme besin ve biyolojik materyal kazandırmasıydı.

Bu durum bana, besin zincirinin yalnızca enerji ve madde aktarımından ibaret olmadığını düşündürüyor. Aynı zamanda canlıların yaşamları boyunca taşıdıkları molekülleri de içinde bulundukları ekosisteme karışıyor ve yaşamın devam eden döngüsüne katkıda bulunuyordu.

Benim bakış açıma göre yaşam, gözle görülemeyecek kadar küçük ölçekte, moleküler düzeyde şekilleniyor. Her canlı, yaşamı boyunca çevresine yalnızca enerji bırakmıyor; aynı zamanda kendisine ait moleküler bir iz de bırakıyor. Bu izler yeni bir canlı oluşturmasa da doğanın büyük döngüsünün ayrılmaz bir parçası hâline geliyordu.

Belki gelecekte biyoteknolojinin daha da gelişmesiyle, çevrede kalan çok küçük miktardaki genetik materyallerden geçmişte yaşamış türler hakkında bugün hayal bile edemediğimiz bilgilere ulaşabileceğiz. Belki de bir gün, çevresel DNA sayesinde kaybolmuş yaşam öykülerini yeniden okuyabileceğiz.

Bu nedenle ben, doğaya yalnızca canlıların mücadelesi olarak değil; moleküllerin de sessiz ama sürekli devam eden bir etkileşimi olarak bakıyorum. Belki de yaşamın asıl hikâyesi, gözümüzün göremediği bu moleküler düzeyde yazılıyordur...Kim bilir.
Ali Esmeray (Hoyrat) Geldim