Gecenin bir yarısında, dünyanın herhangi bir yerinde uykuya dalmış insanları düşündüm. Yorganların altında, bedenlerin farkında olmadan şekilden şekle girdiği o sessiz anlar… Bu düşünce beni, insanın kendine ve ilişkilere dair kurduğu “tamamlanma” fikrine götürdü.

Özellikle kadınların hayatı algılama biçiminde sıkça karşılaşılan bir düşünce vardır: Bir tamamlayıcıya ihtiyaç duyma hâli. Sanki insan yarım doğmuş gibi, eksik bir parçayla dünyaya gelmiş ve o parçayı başka bir insanda bulması gerekiyormuş gibi… Bu anlayış, bireyin bütünlüğünü doğuştan eksik kabul eden bir bakış açısına dayanır.

Bu noktada “parça” metaforu devreye girer. İnsan, bir başkasında kendisini tamamlayacak bir unsur arar. Ancak bu birleşmenin nasıl gerçekleşeceği sorusu oldukça problematiktir. Bir iğne ve iplikle iki ayrı parçanın dikilmesi gibi mi olmalıdır bu süreç? Eğer öyleyse, her birleşme aynı zamanda bir iz bırakır; bir yıpranma, bir uyumsuzluk ihtimali taşır. Renkler örtüşmeyebilir, dokular birbirini zedeleyebilir.

Daha sert bir örnekle düşünüldüğünde, bu ilişki bazen bir tahta parçasına çakılan çivi gibi de algılanabilir: dışarıdan birleştirici görünen şey, aslında bir baskı ve zorlanma yaratır. Bu nedenle insan ilişkilerini yalnızca “tamamlama” fikri üzerinden okumak, onları mekanik ve nesnel bir düzleme indirger.

Oysa insan, bir nesnenin eksik parçası değildir. İnsan, kendi başına var olabilen bir bütündür. Bu nedenle “insan insanı tamamlar” düşüncesi, ilk bakışta romantik görünse de mantıksal olarak sorunludur. Çünkü tamamlanma fikri, bireyin eksik olduğu varsayımını baştan kabul eder.

Kendi deneyimim üzerinden bakıldığında, bu “parça arayışı” düşüncesini zamanla terk ettiğimi söyleyebilirim. Kendimi bir başkasının tamamlayacağı bir eksiklik olarak görmeyi bırakmak, bireysel bütünlük fikrini daha net anlamamı sağladı. Bu, başkalarının bu düşünceyi benimsediği gerçeğini değiştirmez; ancak benim için artık geçerli bir model değildir.

Burada önemli bir ayrım ortaya çıkar: “eş olmak” kavramı, çoğu zaman “eşit olmak” ile karıştırılır. Oysa her ilişki, bireylerin birbirini tamamlamasından ziyade, var olan iki bütünün yan yana durabilmesiyle anlam kazanır.

Bu düşünceyi destekleyen bir örnek, gündelik hayattan da görülebilir. Bir arkadaşımın sorduğu bir soru bunu açıklar niteliktedir: “En kirli şey nedir?” İlk bakışta verilen yanıtlar yüzeysel kalır. Örneğin, sevilen bir kişinin saçına dokunmak doğaldır; ancak aynı saç bir yemeğin içine düştüğünde tiksinti uyandırabilir. Bu durum, nesnenin kendisinin değil, bağlamın algıyı belirlediğini gösterir.

Dolayısıyla mesele, şeylerin özünde “kirli” ya da “temiz” olması değil, nerede ve nasıl konumlandıklarıdır. Benzer şekilde sevgi ve ilişkiler de bağlamdan bağımsız değerlendirilemez.

Sonuç olarak, insanın “parça” arayışı çoğu zaman dışsal bir eksiklikten değil, içsel bir anlamlandırma biçiminden kaynaklanır. Ancak bu arayış, bireyi sürekli bir yarımlık hissine sürükleyebilir. Bunun yerine, insanın kendi bütünlüğünü kabul etmesi daha sağlıklı bir yaklaşım olarak görülebilir.


24--04-2026

İST

ZARALICAN