Oku!
Öğren!
Öyle konuş!
Salak salak!
Aptal aptal!
Konuşma boş boş!

Onlar ne berduştu
Ne de sarhoş!
Halkın çocuğu canlardı,
Bilgi, görgü,
Kültür, sanat
Ve zanaattan anlarlardı...

Her öğrenci çocuk,
Kuşanmış neferdi,
Güzel yarınlara seferdi...
Yıkılır diye saltanatları,
Kaçtı asalakların uykuları,
Tehlike çanı çaldı rahatları...

Karanlık odakları haberleşti,
Kötülükte birleşti,
Kin nefret kusanlar,
Aydınlığa mezar eşti,
Yoksul köy çocukları,
Kız erkek kardeşti meşaleye ateşti...

Mahmut CANTEKİN


KİNYAS KARTAL VE KÖY ENSTİTÜLERİ

“Ben kapattırdım köy enstitülerini. Ben toprak ağasıyım. 200’e yakın köyüm var. Bu köylerdeki halk bana tapar. Ne işi varsa bana sorar.”
Kinyas Kartal

“– Köy enstitüleri komünist yetiştirdiği için mi kapatıldı?
–Hayır. Beni babam Moskova Üniversitesi’nde okuttu komünizmin ne olduğunu ben gayet iyi biliyorum.
Köy enstitülerinde komünizmi bilen kimse yoktu.
–Peki, karma eğitimden dolayı mı kapatıldı?
–Hayır. Bu da değil bütün dünyada okullar karma eğitim kız erkek beraber okuyor.
–Peki ya neden?
–Ben kapattırdım köy enstitülerini. Ben toprak ağasıyım. 200’e yakın köyüm var.
Bu köylerdeki halk bana tapar. Ne işi varsa bana sorar. Evlenecek, boşanacak, askere gidecek, mahkemesi nesi varsa gelir bana danışırdı. Ama köy enstitüleri açıldıktan sonra 5 köyüme köy enstitüsü mezunu geldi ve bu köylerden artık kimse bana gelip danışmamaya başladı. Ben düşündüm 200 köyümün hepsine köy enstitüsü mezunu gelirse benim ağalığım ne olur, sıfıra düşer! Böyleyse benim harekete geçmem gerekir dedim ve doğudaki bütün ağalara telefon ettim onları topladım. Ve kapattırdık.

Köy Enstitüleri:
Nasıl ve neden kapatıldılar?
“Verilen işe ilgisi, bağlılığı, yaratıcılık gücü, tertip düzeni, kendine bakımı, kullandığı eşyaları koruma ve bakımı, erkek ve kız arkadaşlarına davranışı, yeniliği ve ilericiliği benimsemesi, cesareti ve engelleri aşma iradesi gibi konular da gözlemleniyor ve gerekli rehberlikler yapılıyordu.”
Öğrenci değerlendirmesi için “gözlem defterlerinde” nelere dikkat edeceği böyle anlatılıyordu.
Gerekli malzemeler ve hizmetler pazarlık usulü ile çevreden daha ucuza alınıyordu.