KİRA GELİRLERİ

Yıllarca, Devletin, mal sahiplerinin ve kiracıların çareler aradığı, hiçbir kesiminde memnun olmadığı, sıkıntı çektiği kiralamalarda ki sınırsızlık, mecburiyet, vergi kaçırma, depozite, keyfiyet, tatsız olaylar ve cezai müeyyideler sürüp gitmektedir. Keza çalışanların kira giderlerindeki şikayetleri geçim sıkıntıları öne sürülerek enflasyonu tetikleyen zam talepleri hep öne çıkmaktadır.
Her yıl bütçe için yeni kaynaklar ve gelirleri için artırmak için ek tamim ve yasalar çıkarılıyorsa bu sıkıntı veren kayıt dışı kalan kira gelirleri için de kesin çözümler bulmalı dolayısıyla hem devlet hem kiracı hem de mal sahibi çıkarlı ve memnun kalmalıdır.
Konuyu ele almak gerekirse; Nasıl ki emlak vergilerinin tespitlerin de şehirler ve diğer yerlerinde ki mevkilerine göre arsa birim fiyatları, üzeride ki binanın yaşı ve sınıflandırmalarına göre emlak vergilerinin tespiti yapılıyorsa, hazır emlak beyannamelerinde ki değerler baz alınarak kiraya verilecek bir iş yeri veya meskenin de lüks, birinci, ikinci, basit, metrekare ile binaya ait dekorasyon ve vasıflarına göre belediyeler ve gelirler genel müdürlüğü işbirliği ile kurulacak komisyonlarca resmi ve kesin kira bedelleri tespit edilmeli, keyfiyetler ortadan kaldırılmalıdır.
En önemlisi de Devletin yıllarca ulaşamadığı ücralarda kalmış, kaçak kira gelirlerini kazanabilmesi ve ortaya çıkarmasıdır. Bunun için kira sözleşmelerinde kesinlikle ön şart olarak banka şube ismi ve hesap numarası belirtilecek, aksi halde mal sahibinin hiçbir şekilde kiracı karşısında söz hakkı olmamalıdır. Dolayısı ile sınırsız sayıda ki kiralık yerler ortaya çıkacaktır. Kira gelirleri banka aracılığı ile tahsili esnasında kişinin kira gelirleri toplamı belirlenen yıllık limit miktarını aşıyorsa verilecek talimatla otomatik olarak banka aracılığı ile gayrimenkul kira geliri bütçeye aktarılacaktır. Zira vergi oranı ne kadar düşük olsa da devlet yinede karlı çıkacaktır. Böylelikle mal sahipleri de sonradan beyanname verme, vergi ödeme ceza gibi sorunları ortaya çıkmayacaktır. Ayrıca mal sahipleri de kiracıların ödemediği aylar baz alınarak tahliye işlemleri basite indirgenecek, bu hususta mahkemelerin de yükleri hafifleyecektir. Birde işyeri sahiplerinin ödedikleri kira karşılığında ödedikleri stopaj vergileri vardır. Sanki mal sahibine veriyorsun da bana da ver der gibi. Her yıl beyanname ve vergi sıkıntıları ortaya çıkmaktadır. Bu konuda da banka aracılığı ile kesilecek gayrimenkul kira gelirleri oranı iş yeri ve meskene göre % de oranı ele alınmalıdır. Sonuç alarak bu vergi dilimi ortadan kalkacağı gibi mal sahipleri ve esnaf bu sıkıntıları yaşamayacaktır. Vergi oranı ne kadar düşürülürse düşürülsün bu günkü gelirinin çok üzeride gelir sağlanacaktır.
Bu uygulamalardan hem devlet hem mal sahibi hem de kiracılar memnun kalacaklardır. Devletimiz bir an önce bu yüksek oranda ki kayıt dışı kalmış gelirlerine kavuşmalıdır.

Mustafa CEYHUN