İSLAM’DA ADALET ANLAYIŞI


İnsanların huzurlu yaşamasına vesile olan, hayatlarının devamını sağlayan en önemli değerlerden biri de adalettir.
Adalet, zulmetmeyerek herkese hakkını vermek ve her şeyi akıl, mantık ve hikmete uygun olarak yerine getirmektir. Adalet, zulmün karşılığıdır.

Kainatı yaratan, kuşatan, insanların huzurlu bir şekilde yaşamasını isteyen ve zulmün her çeşidini yasaklayan yüce Rabbimiz, bir ayet-i kerime de şöyle buyurmaktadır:
“ Muhakkak ki Allah adaleti, iyiliği, akrabaya yardım etmeyi emreder.” (1) Adaletli davranmayan insanlar, gerçek insan olma şerefine kavuşamadıkları gibi, böyle insanlardan meydana gelen milletler ve devletler de huzur ve güven ortamının meydana gelmesi de mümkün değildir. Adaletin olmadığı yerde barışın, güvenin ve istikrarın varlığından söz edilemez. Zira hakkını aramak, zulme tepki göstermek insanların fıtratında vardır. Bu hakkın, adaleti icra eden kişi veya makamlarca verilmemesi halinde kişiler kendi imkanları ile hakkını arama yollarına başvuracaklardır. Bu da istismarın, küskünlüğün ve güvensizliğin kaynağı olacaktır.

Tarihte adaletsizliğin ve zulmün baş gösterdiği toplumların uzun süre yaşadıkları görülmemiştir. Nitekim nice Nemrut, Fravun, Ebu Cehil, Ebu Leheb gibi zalimler yok olup gittiler.Oysa ki Allah zalimleri asla sevmez (2)

Cihana adaleti getiren yüce nebi (s.a.v.) dönemindeki şu olaya ibretle bakalım. Mahzumi’ler den bir kadın hırsızlık yapmıştı. Kureyş’in yüksek bir ailesine mensup olduğu için bu kadının ceza görmemesini istiyorlardı. Peygamberimizin çok sevdiği Hz. Usame’yi bu kadın lehine aracı göndermişlerdi.
Rasul-i Ekrem buna karşı şöyle buyuruyordu. “ israiloğulları bu gibi taraf tutmaları yüzünden helak oldular. Bunlar fakirler üzerin de en şiddetli cezaları tatbik eder, nüfuslu ve zengin olanları bu cezadan muaf tutarlardı.”(3)

Aileden devlete kadar küçük- büyük bütün toplumların huzurlu ve uzun süre hayatlarını idame edebilmeleri için yetki ve sorumluluk taşıyan herkesin adaletli olması gerekmektedir. Yazımızı şu müjdeli hadis-i şerif mealiyle bitirelim. “ Şüphesiz ki adaletli davrananlar kıyamet gününde Allah’ın nezdinde nurdan yüksek minberler üzerinde bulunurlar.” (4)

--------------------------------------------------------------------

1-Nahl Suresi, Ayet90
2-Şura Suresi, Ayet 40
3-Ö. R. Doğrul, C.2 Sf, 73
4-T. Sarih, Terc. C.2 Sf. 619