Anamın dokundurmadığı maun sandığı açtım. Allah’ım içinde yok yok. Tabii biz bir küp altın bekliyorduk amma çıka çıka sonbahar yaprakları gibi sararmış kanaviçeli çeyizler, büyüklerin “Bir yastıkta kocasın.” dedikleri uzun yastıklar çıktı. Eskilere gittim. Koca şirketin bir rakamla tutmayan mizanını tutturan beynim ambale olmuş, eve gelmişim anam elime tığı, ipliği tutturur “Hadi bakalım havlu kenarına dantel yap. Madem evlenecem diye tutturdun çarşaf kenarına dantel yap. Kocanın kalbine giden yol midesinden geçer peçete kenarı yap.”
Herif dantelli peçeteyi yiyecek sanki.
O vakit bir dantel furyası gidiyor, ben de “İşin raconu bu herhal.” diye “Dantelli taharet bezi yap.” deseler öreceğim.
Daha ben ilkokula giderken para karşılığı on sekiz kişilik masa örtüsü, yatak örtüsü, kuş motifli yastıklar, mutfak takımları, güneşlik uçları vs. yaptırmış çeyizime. Evlendim, hafta sonu saatlerce dantelli çarşafları, perdeleri, havluları ütüle ütüle ütüle...
Hepsini cinnet geçirdiğim bir gün anama iadeli taahhütlü geri verdim o da tıkmış maun sandığa. Dedim “Anne, hayatımı bitirdi bu danteller, çin işkencesi yaptın bana.”
Her şeye bir cevabı var kadının, yetmezmiş gibi bir de felsefe yapıyor.
“O dantelleri örerken sabrı öğrendin, iğne ile kuyu kazdın. Sonra o kuyunun içine gözün kapalı daldın. Evliliği güzel sofralar hazırlamak, eşini kapıda karşılamak zannettin belki; tıpkı küçükken oynadığın evcilik oyunu gibi. O sofrada birlik var mı, dirlik var mı? Aşkı el ele dolaşmak, diz dize film izlemek sandın belki de. Dantelli peçeteler dudak kenarına taşan lezzetleri mi yoksa kursağında kalanları mı sildi?
Bir uzun yastığa iki baş konulunca; yastıktaki kuş motifleri muhabbetle şakıdı mı yoksa sessiz akan gözyaşlarını mı içirdin onlara? Evine giren güneş, ayan beyan ediverecek diye gönlündekini kapatmadın mı güneşlikleri; güneşliğin eteğindeki motifleri boş bakan gözlerinle mi dokudun? Aşk nedir, ne değildir; bildin işte.”
“Bunları dantelleri yaptırmadan önce deseydin ya! Yirmi beş sene sonra mı diyorsun anam?” Beynim uyuştu, kalbim üşüdü. Kadın neleri düşünerek doldurmuş çeyiz sandığımı meğer. “Senin çeyiz sandığını da annen böyle mi doldurdu acep?”
“Nerde öyle çeyizler, beş on çeşit yatak örtüleri falan. Bizde her şey az ve öz olurdu. Ama her anne en güzelini, en özelini kor kızının sandığına. İçlik dokurdu annem yumuşacık iplikten içimize zeval gelmesin diye. Yaka ve kol kısımları renkli iplerle işlenirdi baktıkça içimiz şenlensin diye. Velhasıl öyle sırtımıza yüklenecek çeyizimiz yoktu ama Bulgarlar tarladaki ürünümüze , hayvanlarımıza el koymaya başlayınca ailem Bulgaristan’dan Türkiye’ye göç etmeye karar verdi. Dalından elma, erik yediğim ağaçlar; her tuğlasına babamın eli değmiş iki katlı evimiz; gölün üstünde ki tarlalarımız… Her şeyi bırakıp bir maun sandık alınacaktı. Benim bir sevdiğim vardı. Öyle el ele tutuşmak; dağ, tepe gezmek yok. İmece yapılırdı halamın evinde, pencere ardından maniler söylerdik. Gözce konuşur, anlaşır, yazılırdık yürek defterine. Evin tek kızıydım. Kesinlikle evlenip orada kalmama müsaade etmezlerdi. Babam ve iki ağabeyim cuma namazında iken sevdiğimle buluşup, el ele onların köyüne koşmaya başladık. Babacığımın içine doğmuş, arkamızdan gelmişler. Biz önde onlar arkada koşuyoruz. Tam sevdiğimin evinin bahçesine geldiğimizde, aramızda yirmi adım kalmıştı, tutuverseler belime kadar uzanan saçımın iki peliğinden ayıracaklar bizi. Sevdiğimin bahçesine ayağımdaki pabucu çıkarıp atınca geri döndüler.”
“Aaa! Nedir pabucunu bahçeye atmak? Sevdiğine kaçtı diye ailesi tarafından infazı verilen; abileri, babaları tarafından öldürülen kadınların haberleri yapılıyorken hala bir pabucun hikmeti ne ola?”
“Bizde aşk kıymetlidir. Sevginin önünde desturla durulur. Ben bu eve aitim, seçimimi yaptım, ölsem de dönmem demektir.”
Ahh! Neler saklamış anacığım şu maun sandıkta ahh. “Peki, niye hala saklıyorsun bunları? Niye her bahar sandığı havalandırıp naftalin sepeliyorsun?”
“Anılarım güvelenmesin diye a yavrım, an’larım, andıklarım güvelenmesin diye…”
O MAUN SANDIK VAR YA O MAUN SANDIK !..
(MAUN SANDIK Kitabından)