Acı Ceviz

”Acı Ceviz” Yazar Murat Soyak’ın, 2023 tarihinde Simer Yayınları etiketiyle 4. baskısını yaptığı hikâye kitabıdır. Eser, on sekiz hikâyeden oluşmakta ve yüz iki sayfa hacmindedir. “Acı Ceviz” kitabın ilk hikâyesi olmasının yanında, “Şen Boyacılar”, “Amele Pazarı”, “Tesbih”, “Bağ Bozgunu”, “Okul Yolu”, “Kuyu”, “Çanakkale İçinde”, “İstanbul” isimlerinde diğer hikâyelerle devam etmektedir.

Anlatımlardan edindiğimiz ilk intibaa ya göre hikâyeler dönemsel olarak daha çok seksenler ve doksanlara denk düşmektedir. Bu anlatımlardan yazarın çocukluk ve ilk gençlik yıllarına tekabül ettiği hissi uyanmaktadır. Evliya kıssalarının, ahir zaman alametlerinin, askerlik hatıraların daha fazla anlatıldığı zamanlara karşılık gelmektedir. Bu zamanlar ki muhabbetin insan içinde çiçekler büyüttüğü, kadir kıymetin daha bir değerli olduğu, mektupların bir kuş misali dağları aştığı ve kabahatim daha çok yüzleri gölgelediği zamanlardan bahsediyoruz. Çarşı ekmeğinin kokusunun ve tadının alındığı güzelliklerle beraber, mektubun arkasına ellerin çizilip yollandığı nostaljik zamanlardır bunlar. Bu yıllar ki çocukların taşın sertliğini, gülün inceliğini tecrübe ettiği güzelliklerdir. Bu yıllarda akrabalar, evladüiyallar daha çok yakın çevrededirler. Aileler, çekirdekleşmemişlerdi henüz.

Hikâyelerde dış anlatıcı sesi daha çok duyuluyor. Yazar, hikâyeleri yaşanırken bir yerlerde sonlandırılmaktadır. Bu da hikâyenin daha devamının olduğu hissini okura vermektedir. Hikâyelerde, kahramanlardan daha çok olay örgüsünün önde olduğunu söyleyebiliriz. Hikâyelerde nesnellik ve gözlemlerle beraber öznelliklere de yer verilmektedir. Anlatımlarda Anadolu’nun bir portresi çiziliyor adeta. Anadolu da fakirlikte, ambarı yosulu zenginliklerde vardır elbette. Muhannete muhtaç olmak istemeyen bir çalışkanlıkta… Düğün evinin defçisi de ölü evinin yasçısı da hayatta olan gerçekliklerdendir. Dededen, babadan ekinci olan İç Anadolu insanının yaşantısını ve kültürünü de okuyoruz bir taraftan.

Bizden, Anadolu’dan diyeceğimiz hikâyelerde, kahraman isimlerine bir göz atacak olursak; “Sadıkoğlu İbrahim, Emin, Mahmut, Ali Ağa, Yanık Yüzlü Ömer, Yakup Emmi, Şükrü, Kerim, Yusuf, Ahmet, Cemile, Muhittin, Elif, Selim, Muharrem, Şinasi, İhsan Efendi, Tahir, Neşet, Cengiz, Eşref, Kadir Çavuş, Şükran Teyze, Hayrettin” gibi isimleri aklıma ilk gelenler olarak sıralayabilirim.

Yazar, yer yer Anadolu’nun kadim değerlerinden, kültüründen süzülerek gelen kimi güzel sözleri de alıntıladığını görmekteyiz. Bazı türkü sözleriyle de nasiplendirir okurlarını. “Cevizden düşen iflah olmaz”, “Başın yarılsa da sırrını ele verme evlat”, “Değmen benim gamlı, yaslı yüreğime”, “İnsanın zehrini insan alır”, “Bülbülün yatağı bahçeler, bağlar/ Garibin yatağı kahveler, hanlar/ Gurbet ilde ölsem bana kim ağlar/ Ötme garip bülbül, gönül şen değil” gibi.

Son tahlilde, bu hikâyelerde köy- kent Anadolu serüveninin ritmini ve hareket alanına şahitlik ediyoruz. Özellikle şehirlere yoğun göçlerle beraber, kent ile köy arasında kalan Anadolu insanının retrospektif hafızasından alıntılanmış kesitler olarak düşünebiliriz. Yazar, yaşamış olduğu birçok hatırayı hikâyelerle ayaklandırmış gözüküyor. Bu durum da hikâyelerin kurgudan daha çok mazi de yaşanmış hikâyeler olduğu anlayışını kuvvetlendirmektedir. Böylelikle kültürümüzün ve değerlerimizin aurası taşınmaktadır. İçerisinde kurgu da olsa anıların penceresinden bu şekilde bakabilmek ne güzelliktir. Taşranın mücadelesi, şehrin umudu, göçün hikâyesi, acılar ve sevinçler ile yoğrulmuş bu güzel hikâyelere buyurunuz. İyi okumalar.


Murat SOYAK

Niğde’de doğdu. İlk, orta ve lise eğitimini Niğde’de tamamladı. Marmara Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Gül Aydınlığı edebiyat dergisini çıkardı. Bir dönem gazetelerde kültür, sanat, edebiyat yazıları yazdı. Bir Nokta, Yedi İklim, Yitik Düşler, Ay Vakti, Likâ, Türk Dili, Ardıç, Akpınar, Berceste, Kuşluk Vakti, Beyaz Gemi, Değirmen, Edep, Mesel dergilerinde şiir, hikâye ve denemeleri yayımlandı. 2009 yılında Defter edebiyat-kültür-sanat sitesinin kuruluşunda yer alıp genel yayın yönetmenliği görevini yaptı. Halen bir lisede Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni olarak görevini sürdürmektedir.

Yayımlanan kitapları:

Irmaklarca (şiir, 2006)
Bahar Sürgünü (deneme, 2010)
Acı Ceviz (öykü, 2011)
Direniş Taşı (şiir, 2012)
Kırk Öykü (öykü seçkisi, 2013)
Gül Aydınlığı (deneme, 2017)
Toprağın Derin Çağrısı (deneme, 2021)
Bilgenin Söylediği İsmail Özmel İle Söyleşiler (söyleşi, 2025)

İlkay Coşkun
Kültür Ajanda Dergisi
-Kitaplık Bölümü-
Ocak 2026, sayı 146

kulturajanda.com.tr/?magazine=kxECrHcCpSS1K55yrZ7y