Merhaba Hece 3, Nem düştü, Kime ne, Taş söndü, Yâr yandı.
İlk başlarda Hece Şiiri göz, baş ağrıtır. Ağrı kesici kullanın geçer.
Şiir hakkında uçtuk göçtük toza bulandım. Başım ağrıdı ağrı kesici aldım devam dedim kendimce/haddimce..
Heceyi tanımak için, seslerin iz düşümü alfabeyi tanımamız gerekir..
8 sesli, 21 sessiz, ağızlara göre de ekstra sesli veya sessiz harfler kullanılabilir.
Kafiye ve ayak anahtarımız.
A e o ö u ü ı i
B c ç d f g ğ h ı i j k l m n p r s ş t v y z
L Sesi üzerinden;
Al el ol öl il, bal bel bol böl bil , çal çöl çil, dal dol döl dul dil, … gibi
Hece şiirinde, hece sayısı sesli harf sayısıdır.
Priz, kriz … : 1 hecedir
Klavye… : 2 hecedir..
Peki?
Mouse: kaç hecedir? 3 hece mi demeliyiz, yoksa “fare” olarak düşünüp ve ağız okunuşu olarak 2 hece mi demeliyiz..
Dijitak Hiyeroglif adlı şiirimden;
“Gözlerim takılırken bildirimin ardına
Mousem yerleşiyor görüntünün yurduna” Dünyevi.. Mouse: 3 hece olarak, sesli harf kuralına bağlı kalmışım..
KURALLAR
Her mısra eşit hece sayısı olacak.
Duraklar: Mısradaki anlamsal ifadenin bittiği yerdir. Okuyuşta nefes alıp verdiğimiz yere denk gelir.
7’li hece için; 4+3;3+4
8’li hece için; 4+4;5+3
11’li hece için; 4+4+3; 6+5;7+4
14’lü için; 7+7 şeklinde en çok kullanılan durak çeşitlerimiz. Ekstra duraklarda olabilir.. Durak içinde durak gibi; 1+3; 2+2; 3+1, 4+2;5+1; 6 VB kullandığımız kelimelerin ahengini nasıl oluşturabilirsek..
Kıt’a da Mısra Sıralanışı hem şekli, hem de anlamsal olarak;
Renk üzerinden
1.Mısra :Alev Kırmızısı
2.Mısra:Mercan kırmızısı
3.Mısra: Kırmızı
4.Mısra Kıpkırmızı
Hiyerarşi üzerinden
1 Mısra: Vatandaş anlam
2.Mısra: Müdür anlam
3.Mısra: Vezir anlam
4.Mısra: Kral anlam
Vezir ile kralın arası bozuksa kıt’a yıkılır. Aradığımız ahenk, kral bir söyleyişle, her vatandaşı kucaklayabilmektir.
Diğer ifadeyle futbol takımı
1 mısra: Bek
2.mısra: Defans
3.mısra: Orta saha
4.mısra: Forvet…
Asl olan takım ahengidir, orta saha pas verir, forvet gol atar gibi..
Kıt’ada en önemli olan mısralarımız 3. Ve 4 . mısra arasındaki akış, devamlılık, mana, ses ritmi vb şekildeki kuvvetli bağdır. Anlam bölgemiz, ifade alanımız, hedefimiz, vuruculuk, geçişkenlik vb bu iki mısrada toplanır.
Kıt’a Sıralaması ..
Şiirimizi yazdıktan sonra orta kıt’aların yerlerini değiştirebilir, ses, anlam,duyuş, görüntü vb göre sıralamamızı yeniden gözden geçiririz, geçirebiliriz.
Okunuş olarak kıtalar arasında mısra sonlarının aynı sesle bitmeMEsi daha uygun olabiliyor.. Aynı seslerle de yazılabilir sıkıntı yok, seslerin ve şiirin bütünüdür önemli olan.
Üslup: Her şairin kendi özelidir, kolay kolay oluşmaz, imkansıza yakındır, lakin zor değildir. Tüm bilgi birikim ve tecrübenin toplandığı yerdir. Üslup sahibi ozan, şair, aşık olmak her kalemin, klavyenin varmak istediği zirvedir denilebilir yazım ve şiirde geçirilen yıllar sonunda.
Öğrencilik yıllarında en zor konulardan biri kafiye ve rediflerin bulunması değil miydi? Bu konuda çalışmak, kelimelerin kök, gövde ve ek aldıktan sonraki anlamlarını irdelemek gerekir..
Örnek verirsek:
1.mısra …………/…………. Kafiye
2.mısra ……………/…………Latife
3.mısra ……………/…………Sahife
4.mısra ………………/ olmak gerekir, diyelim.
E: yarım kafiyedir, redif yoktur.
3 kelime içindeki a ve i sesleri asonansı oluşturur, yani ünlü tekrarıdır.
F harfinin tekrarı da, aliterasyonu oluşturur, ünsüz tekrarıdır.
Latife ve sahife için; ife: zengin (3 ses benzerliği) kafiyedir. Yalnız kıta bütününde toplama bakmak gerekir..
Esti
Mukaddesti
Es: tam kafiye
Ti: redif.
Not:
Yazımız anlaşılmaktan ziyade, teknik tabirlerle dolu olduğu için, yeni heceye başlayanlar için bir cetvel olabilir mi bilemiyorum. Cetvel olarak kullanan olursa söyleyebilir belki ve daha sonra. Hece şiiri üzerine konulduğunda daha iyi anlaşılır diye umut ediyorum.
Saygılarımla, esen kalınız.
Sürçi lisanımız var ise/ olduysa affola efendim..
Örnek bir hece şiiri;
ŞİİRDİR.
Ey erenler tarif edem şiiri
İlkbaharda esen yeller şiirdir
Arama boşuna kini, kibiri
Sevgi çiçeğinde ballar şiirdir
Şiirdir salınan bin türlü nazla
Şiirdir seslenen üç telli sazla
Şiirdir inleyen bin bir avazla
Yârin sinesinde güller şiirdir
Şiirdir söndüren, şiirdir yakan
Şiirdir her şeye sevgiyle bakan
Şiirdir, yollarda içini çeken
Buğulu gözlerde seller şiirdir
Şiirdir Ferhat’ı veren dillere
Şiirdir Mecnun’u salan çöllere
Şiirdir renk veren gonca güllere
Bülbülde şakıyan diller şiirdir
Şiirdir güneşin doğduğu her gün
Şiirdir yenilen günde üç öğün
Şiirdir cenaze, şiirdir düğün
Omuzda taşınan sallar şiirdir
Şiirdir dert dolu sinede yara
Şiirdir onulmaz dertlere çare
Şiirdir gurbet el, şiirdir yöre
Gönülde bilinmez haller şiirdir
Şiirdir hıçkıran dağlar başında
Şiirdir sevgili on beş yaşında
Şiirdir okunan yârin kaşında
Yanaklar, göğüsler, beller şiirdir
Şiirdir uyuyan yâr kucağında
Şiirdir yeşeren sevgi bağında
Şiirdir kaynayan dert ocağında
Ardında savrulan küller şiirdir
Şiirdir her sevinç, şiirdir elem
Şiirdir ak kağıt, şiirdir kalem
Şiirdir insana her iki âlem
Mevlâ’ya ulaşan yollar şiirdir
Şiirdir şâiri bakıtan aya
Şiirdir mehtapla aks eden suya
Şiirdir bağlayan bir durgun koya
Martılar, balıklar, pullar şiirdir
Sefil Pervane’yle her gece yatan
Şiirdir garibin gönlünde atan
Şiirdir al bayrak, şiirdir vatan
Uğruna can veren kullar şiirdir
Tuncay DEMİR.
*
Usta’ya hürmet.
*
YORUMLAR
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/131908.gif)
Yazılan şiirlere bakınca kolay gibi geliyor
Yazmış iste..:))
Bu kadar kural filan vallahi cok zor
Okul yıllarımda bile bu kadar zorlanmadim
Hep edebiyatcinin sucu..:) )
Düzgün öğretmedi hicbirseyi
Yoksa ben zeki biriydim yani..:))
Yogun is hayatımın arasında bide şiir yazmayı öğrenicem vallahi cok zor
Ama insan isteyince yapabilir
Gecmis siirlerime bakınca gülüyorum
Ne kadar acemi ne kadar komik
İnsan hergün birseyler öğreniyor
Buna tecrübe diyoruz belkide
Aslında hece siiri hic sevmezdim
Okumazdim bile
Sonradan merak oldu bende
İnşallah yapacağım bakalım
Selamlar
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
zaten çoğunu orada yazdım:))
ikinci yorum başka bir yazı konusu zaten.. o da denk gelirse...
kalem klavye elbet küsecek, küseceği zamana kadar karalıyoruz işte..vakir varken şiire edebiyata karınca misali katkımız olursa ne ala..
birbirini tetikliyor, şiire dönüşü, dil'e dönüşü, edebiyat'a dönüşü oluyor tüm bunların..
kimi cesaretleniyor yeni kardeşlerimiz..
ilk başladığım zamanları hatırlıyorum da, biri bir kusur mu bulacak, eleştirir mi ...oooo sormayın yani...
"Gecmis siirlerime bakınca gülüyorum
Ne kadar acemi ne kadar komik
İnsan hergün birseyler öğreniyor"
sizin bu tespitlerinizi yaşamayan var mıdır?? aynıyız, insanız sonuçta..
saygılarımla.
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/215106.gif)
:)))))))))))))
sen en iyisi günlük canlı yayın
hece derslerine başla bence Ekrem can...
böyle yazmayla bu iş olmayacak....
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
site kafi:))defterde tıklanma alsın.. onca şey öğrendik burada:))
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/35899.gif)
hiç bir sey anlamadım
anlamak için çok az uğraştım
zaten çok uğraşsam yine olmayacak
kendimi çok kötü hissettiren yazıdan gidiyorum
ama şiir güzeldi
uzanamadığım ciğere de mundar diyemem yani
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
bağışlayın kusurumuzu, anlatamadım.
bu yazı anlaşılmaktan ziyade, teknik tabirlerle dolu, yeni heceye başlayanlar için bir cetvel.. şiir üzerine konulduğunda daha iyi anlaşılır...(yazıya bu şekilde bir not düşmeliyim aslında)
eksikliği giderdiğiniz için de teşekkür ederim.
sağlıkla ve esenlikle..
![asude_vuslat](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/35899.gif)
asude_vuslat
latife yapmak için öyle yazdım
siz kusura bakmayın
anlayan kışiler icin yazınız çok güzel
emeğinizi takdir ediyorum
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
hocam, bu yazıyı anlayabilmek için bu yazının kökeni 2 yazı daha var..uzun sayılırlar..
merhaba hece
merhaba hece 2...
bu 3. yazı...
4. ve hatta 5. yazı bile şekillendi..vakit kalır ömür yeterse işte..
en sonun da "makale"ye dönüştürürüm belki..
uzun uğraş..
lakin dediğim gibi, güzel bir noktaya işaret ettiniz aslında..güzel oldu.notu düştüm..
yanlış anlaşılacak bir şey yok ki..
teşekkür ederim yeniden..
eksik olmayın.
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/215252_hfC8sIoy98.jpg)
Yazınızı tüm dikkatimle okudum. Üslup konusunda şunu diyebilirim henüz sahip değilim. Kimin şiirini okusam yazdıklarım ona benziyor.
Dörtlüklerin sıralanışı hakkında yazdıklarınıza bir örnek olabilir mi son şiirimden aldığım bölüm.
Hani yeminlerin hani sadakat
Yorgunum dizimde kalmadı takat
Neşe sevinç bana layıktır fakat
Selamsız kaçışın ölüm be gülüm.
öğrenmeye açık bir kulum, mutlaka meşakkatli girdiğim yolum diyerek teşekkürlerimi gönderiyorum, saygılarımla.
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
fazla okumadığım için üslup konusuna giremem, lakin siz de biliyor olmalısınız, üslubu farketmek için şiir dünyasında epey vakit harcamak gerekiyor..diğerinden ayrılan seslenişi tanımak gerekiyor..imkansıza yakın dediğim olay... bana göre anlatabilmek çok zor..
10 lu 15 li yaşlarda başlamalı ki şiire ve yetenek olmalı ki yaşam ortasında ve olgunluk çağında bir üslup'tan bahsedilebilsin değil mi??
şahsen bana nasip olmayacak bir konu üslup.
şöyle anlatılabilir mi, bir sevdiğinizi , diğerinde görmek, ilk sevdiğinizin üzerinizde bıraktığı üslubun yansımasıdır.
üslub da bir bakıma benim nazarımda "aşk" ı anlatmaya çalışmak gibidir.
saygısızlık etmek istemem.
neden örnek kıt'anızda 2. ve 3. mısrayı yer değiştirmiyorsunuz..??
2. kıtada; diz; ayak üzerinde yürüyüş ve koşuşla alakalıdır,
4. kıtada kaçış ile daha bir sağlam destekleme olabilir.
bence yani, bilemiyorum..
katkınız için de teşekkür ederim..
"Saf şiir,( öz şiir)
Öncülüğünü Ahmet Haşim, Yahya Kemal Beyatlı, Yahya Kemal, Necip Fazıl Kısakürek, Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Muhip Dranas ve yedi meşalecilerin – Ziya Osman saba, Muammer Lütfi, Cevdet Kudret Solok, Vasfi Mahir Kocatürk, Sabri Esat Siyavuşgil, Yaşar Nabi Nayır ve yazar Kenan Hulusi Koray- de bulunduğu bir akım olan SAF ŞİİR, ÖZ ŞİİR konusunu açmak istiyorum.
Üstte adı geçen şairlere göre şiir bir sanat dalıdır ve edebi sanatlar kullanılmalıdır. Yani “sanat; sanat içindir” düşüncesini savunmaktadırlar.
Yazdıkları şiirleri incelediğimizde göreceğimiz gibi Saf şiirin bazı kendine göre özellikleri vardır.
Şiir fikirleri aşılamak için yazılmaz, duygular ve ahenk ön plandadır. Dil açık ve mümkün olduğunca anlaşılır olmalıdır. Sembolizmin etkilerini hissettirebilmelidir. Biçimdeki güzelliğe önem verdikleri için anlam çok da önemli değildir. Uyak, redif ve ahenk ön planda aranan özelliklerdir. Hemen her şairin kendisine özgü imge dili olmalıdır. Şiiri süslemek, içeriğine masalsı bir hava katmak için mitolojik, masalsı, hayali ögeler kullanılmalıdır. Saf şiir üzerinde çalışılarak, emek verilerek yazılmalıdır.
Piyale adlı kitabındaki bir makalede Ahmet Haşim şiirde kelimelerin anlamı olmadığını, önemli olanın seslerin uyumu ve ahengi olduğunu savunur. Ve ilave eder; “Şiir bir hikâye değil, sessiz bir şarkıdır” der.
Sevdiğim bir şiir türüdür, yazamasam da okumasını seviyorum. Şair üyelerin halk şiiriyle karşılaştırmamasını diliyor ve meraklılarına başarılar diliyorum."
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/218447_CXtIaizevJ.jpg)
Çok meşakkatli bir iş olduğunun kanıtını okudum az önce :)
Bana göre değil ben matematiğime döneyim en iyisi :))
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
buraya gelinceye kadar neler neler yazdım..
merhaba...
merhaba 2.....onları da okuyun belki matematiği de alır gelirsiniz yanınızda:))
eksik olmayın..
![Bir Eflatun Ölüm](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/79083.gif)
Bir Eflatun Ölüm
Ben tümden vaz geçtim bu hece işinden. Gördüm ki, bir benim aklım ermiyor, pes ettim:)
Zaten hiçbir şey yazamıyorum, bırak heceyi.
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
14 lü yarı olmuştur diye düşünüyordum valla..
hazır elinde varken..
yok yani niye bekletiyorsun 14 lü bekleyen gözümüzü, su gibi akıp gidecek hikaye dimağımızı....
bir eflatun sitedaşımı kime şikayet edeyim.. bilemiyorum... yıldızlara mı deryalara mı rüzgarlara mı...
:))
af buyur komşu komşu gezeceğine..:)) yaz gönder beklediklerimizi.. ne dim yahu..
![black_sky](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/218040_hv5XfCXaxe.jpg)
black_sky
![Bir Eflatun Ölüm](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/79083.gif)
Bir Eflatun Ölüm
Suyum ısındı galiba artık benim burada...
![black_sky](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/218040_hv5XfCXaxe.jpg)
black_sky
Neredeyse
Hani soz vermiştin ...
Hani gitmeyecektin...gibi arabesk şarkıya bağlayacaktım bak.
Gitme , seviliyorsun çok...
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
hele yani black'in son şiiri de arabesk zaten değil mi?
bunca arabesk arasında bence sen de haklısın, orhan baba mı söylüyordu.
![Bir Eflatun Ölüm](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/79083.gif)
Bir Eflatun Ölüm
Futbolcu eskilerini yorumcu yaparlar ya, onlar gibiyim:)
Öyküyü yazıyordum sözde. Bugün birden bire çok gereksiz ve kötü göründü gözüme. Burada olmak da öyle geldi...
![Bir Eflatun Ölüm](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/79083.gif)
Bir Eflatun Ölüm
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
yazmazsan kalemi klavyeyi iyice küstürürsün kendine..? öyle demezler mi, çoğunlukla klavye küsmesin diye yazıyoruz ihtimal dahilinde..
tereciye tere yazdırıyorsun bana..:))
![black_sky](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/218040_hv5XfCXaxe.jpg)
black_sky
Yeni bir şeyler yazmaya çalışıyorum çöplük gibi geliyor...
bir yıldönümü olayında olmasa şiiri yüklemeyecektim zaten. Daha önce yüklemiştim;(( kızdım kendime ama işte anlamı vardı...
Senin düşüncenin tersine benim hep hoşuma gitti buralarda olman hatta şiir yüklemek siteye iş değil yüklemesen de okumak şiirleri...inan içimden geçirdim ne gusel bir davranış...çünkü farkındayım şiir yüklemedigi zaman şiirleri okumayanlar mevcut...işte bu yüzden varlığın aksine daha anlamlı.
![black_sky](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/218040_hv5XfCXaxe.jpg)
black_sky
![Bir Eflatun Ölüm](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/79083.gif)
Bir Eflatun Ölüm
![black_sky](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/218040_hv5XfCXaxe.jpg)
black_sky
Bu ve sabaha kadar sayabileceğim bir sürü sebepten sakın kendine yüklenme...kalemin ve yüreğin kendi zamanını bilir...
![Bir Eflatun Ölüm](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/79083.gif)
Bir Eflatun Ölüm
![black_sky](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/218040_hv5XfCXaxe.jpg)
black_sky
Hece meraklısına güzel bilgiler içeriyor ben de yazamasam da bilgi amaclı okumaktan keyif alıyorum...
Kalemine yüreğine sağlık..
Sevgili Eflatun sanırım birden sana tuhaf gelmesi öykü yüzünden değil diye düşünüyorum...O öyküyü yazan sen uzaklaşmış içinden o yüzden yabancı gelmiştir sana. Döner yine yuvasına emin ol. Beklemekten yana sıkıntı yok.... hatta keyiftir beklemek.
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
kötü oluyor olmadı bu, varırsa iş, kendini karşılaştırma ve sorgulama çekilmez ki..
sonradan kalem klavye küser ya (mutlaka küser) işte o ara, var geçmişe düzelt de düzelt modunda başladım şiire...
lakin küstürmemek için bolca zırvalıyorum diyorum kendime.. yapacak bir şey yok ki bu manada..
han duvarları'nı yazan şair, postaya vermekten korkmuş, acaba ?? şiir oldu mu diye??
şimdi hecenin en güzel şiirlerinden biri..
hala mı yazmayacaksın eflatun???
yazsan da yazmasan da baş üstü muhabbetin sitedaşlığın..
eksik olma!.
![Yinsani](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/148988.gif)
Yinsani
karşılıklı muhabbet, alış veriş, yazım cevap gırgır olmasa, herkes çekilsin köşesine, hoş geldin beş gittin desin.. bassın teşekkür ediyorum butonuna..
bilemyorum tabii.. muhabbet olduktan gayrı, şiir de gelir, -da ve ki ekleri de düzelir:)) zamanla her birimizde..
eksik olmayın..
![black_sky](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/218040_hv5XfCXaxe.jpg)
black_sky
Yaptığım hataları bile sevmeyi öğrenebilirim çünkü bana düzeltmek için fırsat yaratıyor..eleştiriyi bu yüzden kucaklamaya çalışıyorum...bana olabilir neden olmasın demeyi öğretiyor..kolay değil ama çabalıyorum.
Ben buralarda gezinmekten oldukça memnunum kendi adıma eksik olmayın dilerim.