(93 yıl önce, 20 Aralık 1914-5 Ocak 1915 tarihleri arasında, Enver Paşa komutasında Sarıkamış harekatı yapılmıştı. Ruslarla Erzurum yakınlarında savaş devam ederken, Başkomutan Enver Paşa, bizzat yaptığı gizli bir harekat planıyla, Erzurumda bulunan üç kolordudan birisini Ruslarla oyalama savaşı yapmak üzere bırakırken, iki kolorduluk bir kuvveti Erzurum -Sarıkamış arasında kuzeyden bir yay çizerek, Allahüekber dağlarından geçirip Sarıkamışta Rusları arkadan kuşatmak üzere cebri yürüyüşe geçirmişti. Çetin kış şartları, askerin kıyafet ve teçhizatının müsait olmaması, ayrıca Allahüekber dağlarının geçit vermemesi yüzünden, doksan bin askerimizin, düşmana kurşun bile sıkamadan donarak şehit olmasına sebep olmuştu. Sağ kalan askerlerin büyük çoğunluğu Ruslara esir düşerek Sibirya`ya götürülmüş, bir daha da dönememişlerdi.Bu dramatik harekata `Sarıkamış İhata Manevrası` denilmiştir. Paşa, bu mağlubiyetin, sansür uygulanması suretiyle halka ulaşmasını engellemişti.)

Enver Paşa takıldı Almanın ağına,
Yüzbin askeri sürdü Allah`ın dağına…
İncecik elbiseler, eksi kırk derece,
Buz tutmuş söz geçmez eline ayağına...

Tokat`ın Amasya`nın acısı büyüktür,
`Hey onbeşli onbeşli` diye ağıt döktür.
Sana bana bu öyküyü anlatmadılar,
Tedbirini en başından aldılar; sansür…

Paşa anlamaz yalvarıştan, yakarıştan.
Doksanbin şehittir kalan o karakıştan,
İşte tarihin sayfası; `Beyaz şehadet`,
Bu acı, dede mirası, Sarıkamış`tan...


18.12.2004