KİRA GELİRLERİ

Yıllarca, Devletin, mal sahiplerinin ve kiracıların çareler aradığı fakat hiçbir kesiminde memnun olmadığı, sıkıntılar çekildiği keza kiralamalarda ki sınırsızlık, mecburiyet, vergi kaçırma, depozite, keyfiyet, tatsız olaylar ve cezai müeyyideler sürüp gitmektedir. Keza çalışanların kira giderlerindeki şikâyetleri geçim sıkıntıları öne sürülerek enflasyonu tetikleyen zam talepleri hep öne çıkmaktadır.
Her yıl bütçe için yeni kaynaklar ve gelirleri için artırmak için ek tamimler ve yasalar çıkarılmaktadır. Bu sıkıntı veren, kayıt dışı kalan kira gelirleri için de kesin çözümler bulmalıyız. Dolayısıyla hem devlet, hem kiracı hem de mal sahibi karlı ve memnun kalacak şekilde acilen yeni düzenlemeler getirmeliyiz.
Konuyu ele almak gerekirse; Nasıl ki emlak vergilerinin tespitlerin de şehirler ve diğer yerlerinde ki mevkilerine göre arsa birim fiyatları, üzeride ki binanın yaşı ve sınıflandırmalarına göre emlak vergilerinin tespiti yapılıyor. Hazır emlak beyannamelerinde bu ki değerler baz alınarak kiraya verilecek bir iş yeri veya meskenin de lüks, birinci, ikinci, basit, metrekare ile binaya ait dekorasyon ve vasıflarına göre belediyeler ve o mahallin gelirler müdürlükleri ile işbirliği içerisinde, kurulacak komisyonlarca resmi ve kesin kira bedelleri tespit edilmeli, keyfiyetler ortadan kaldırılmalıdır.
En önemlisi de Devletin yıllarca ulaşamadığı ücralarda kalmış, kaçak kira gelirlerini kazanabilmesi ve ortaya çıkarmasıdır. Bunun için kira sözleşmelerinde kesinlikle ön şart olarak banka şube ismi ve hesap numarası belirtilecek, aksi halde mal sahibinin hiçbir şekilde kiracı karşısında söz hakkı olmamalıdır. Dolayısı ile sınırsız sayıda ki kiralık yerler ortaya çıkacaktır. Kira gelirleri banka aracılığı ile tahsilatı esnasında kişinin kira gelirleri toplamı, belirlenen yıllık limit miktarını aşıyorsa verilecek talimatla otomatik olarak banka aracılığı ile gayrimenkul kira geliri bütçeye aktarılacaktır. Zira gayrimenkul kira gelirlerinin vergi oranı ne kadar düşük olsa da devlet yine de kârlı çıkacaktır. Böylelikle mal sahipleri de sonradan beyanname verme, vergi ödeme ceza gibi sorunları ortaya çıkmayacaktır. Ayrıca mal sahipleri de kiracıların ödemediği aylar baz alınarak tahliye işlemleri basite indirgenecek, bu hususta mahkemelerin de yükleri hafifleyecektir.
İşyeri sahiplerinin kira bedeli karşılığında ödedikleri stopaj vergileri vardır. Sanki mal sahibine veriyorsun da bana da ver der gibi bir düşünce ortaya çıkıyor. Keza her yıl beyanname ve vergi ödeme sıkıntıları ortaya çıkmaktadır. Bu konuda da banka aracılığı ile kesilecek gayrimenkul kira gelirleri ödenirken iş yeri ve meskene göre tasnif edilerek % de oranı bankalara verilecek otomatik talimatla aktarmaları yapılmalıdır. Böylece bu vergi dilimi ortadan kalkacağı gibi mal sahipleri ve esnaf bu sıkıntıları yaşamayacaktır. Vergi oranı ne kadar düşürülürse düşürülsün bu günkü gelirinin çok daha üzerinde gelir sağlanacaktır.
Bu uygulamalardan hem devlet hem mal sahibi hem de kiracılar memnun kalacaklardır. Devletimiz bir an önce bu yüksek oranda ki kayıt dışı kalmış gelirlerine kavuşmalıdır. 2007 Mustafa CEYHUN