İngiltere’den tavus kuşu yumurtası bile
sipariş etmiş padişahlar gördüm.
Ama kitap sipariş eden tek devlet adamı
Atatürk olmuştur.
Bunu gelmiş geçmiş devlet adamlarımızı
eleştirmek için söylemiyorum.
Tarihi bir gerçeği saptamak ve
Atatürk’ün hakkını.
Atatürk’e vermek için belirtiyorum.
Evet, yurt dışından kitap sipariş eden ve sürekli olarak.
Kitap sipariş eden tek devlet adamımız
Atatürk olmuştur.
Yalnız bu gerçek bile,
Atatürk’ü, öteki devlet büyüklerimizden ayırıd etmeğe yeter.
ve O’nun kitap sevgisini açıkça kanıtlar.
Kaynak:
Atatürk Dönemi, İncelemeler, Bilal N.
Şimşir, S.252

-)
Atatürk, Hitler tarafından kendisine yollanan bir filmi yanındakilerle birlikte sofraya oturmadan önce izlemiştir. Bu, Hitler ve Partisinin bir propaganda filmidir. Salon aydınlanınca Atatürk ve arkadaşları sofraya geçmişlerdir ve âdet olduğu üzere, “Nasıl buldunuz?” diye sormuştur. Etrafındakilerin yanıtlarını dinledikten sonra şunları söylemiştir:
“Efendim, bu adam, filmde gördüğünüz gibi rol icabı bir hamle ile işe başladı. (...) Bugün Almanya’nın bütün askerî gücü onun elinde. Yarın harbe girişecektir. O ve onun mukallidi Mussolini harbe hazırlıkla meşguller. Evet, yakın bir gelecekte harbe dalacaklardır.”
“Dalacaklardır, çünkü asker değillerdir, harp ne demek bilmezler… Harp bir felakettir ve hele bu iki müttefik için mutlaka ölümdür. Talih Almanya’ya öyle bir toprak vermiştir ki, o, daima iki ateş arasında kalmaya mahkûmdur.”
“Körü körüne hesapsız, kitapsız bir nefis itimadı, tamamen otomatik bir ordu sistemi, ilk hamlede korkunç bir kuvvet tesiri yapacak, fakat bir kere bir tarafı sakatlandı mı, tarumar olacak, o çalışkan millet yere serilecektir. Ortada ne Hitler, ne teşkilatı kalacaktır. Mussolini’den hiç bahse hacet yoktur, o, efendisinin ortadan kalktığı gün yok olacaktır…”
Prof. Ali Canip Yöntem’in Yeni Türk Edebiyatı Üzerine Makaleleri, ss. 816 – 817.