Tarım devrimi sandığımızın aksine çok uzun yıllar boyunca sürmüş bir sürecin meyvesidir diyebiliriz.Bağımsız olarak dünyanın farklı yerlerinde farklı dönemlerde tarımsal faaliyetler filizlenmiştir.Bu da aslında tarımın bir icat değil,insanlığın medeniyeti bir üst basamağa çıkartması için uğraması zorunlu bir durak haline getirmiştir.Tarıma geçiş insanın kolayı bırakarak zoru yani sorumluluğu kabul edişidir.Toprağa bağlı kalmak,mevsimlere göre ekim ve hasat dönemlerini ayarlamak,geçiçi ya da kalıcı yerleşim yerlerinin kurulması vb.durumlar insanın daha fazla sorumluluk almasına neden olmuştur.Yerleşik/göçebe ayrımını çok keskin bir şekilde ayırmamak gerekir.Tarım yaparken göçebeliğe de devam edilmiş,iki durum arasında tercihler yapılıp kararlar değiştirilmiştir.Bu da aslında bildiğimiz ya da sandığımız kitleler halinde bir anda yerleşik hayata geçişin asılsız olduğunu gösterir.Bundan bir sonraki devrim de zaten şehirleşme ve çok daha sonrasında sanayi inkılabı olmuştur.Sanayi ile hasat edilen aslında çalışanların verimidir.Verimin artmasını istemek insanın daha fazla sorumluluk alıp daha fazla çalışması ve giderek kendi benliğinden feragat etmesidir.Bu süreç döngüden ziyade insanlığın ortak aklının zamanla evrilerek büyük olayların yaşanması için zemin hazırladığının göstergesidir.
Elbette ki bu gibi büyük olaylar insanlığın zaman içerisindeki yapı taşlarını oluşturur.Bu gibi olayların yaşanması doğal bir sonuçtur.Çünkü bu bahsedilenlerin geç yaşanması yahut yaşanmadığını düşünmek insanlığın sil baştan yeniden şekillenmesi demektir.İnsanın takılıp kalmadan yaşaması için bunların yaşanması zorunludur.İnsan avcı toplayıcı döneminde olduğu gibi günümüze gelebilirdi fakat o insanlar ile günümüz modern insanının farkı,yaşanması kesin olan olayların ve insanlığın ortak birikiminin bir sonucudur.Bu birikim katlanarak artar.Tarım devrimini yüzyıllar sayarsak,sanayi inkılabı ona nazaran daha kısa sürede gerçekleşmiştir.Bu insanların yeni bir basamağa geçişi arasındaki zaman farkı giderek azalmaktadır.Bu hızla gelişimin elbette iyi ve kötü sonuçları vardır.Daha akılcı,daha gelişmiş bir insanoğlunu öne sürebiliriz.Fakat bu hıza yetişen ve yetişemeyen toplumların arasındaki gelişmişlik farkı birçok alanda olumsuz sonuçlar doğurabilir.Sanayi devrimi sonrası daha da artan tüketim alışkanlığı ve sonrasında çıkan hazcılık görüşünün doğurduğu sonuçları sıralayacak olursak muhtemelen olumsuz sonuçlar daha ağır basacaktır.

Bu zorunluluk kadere yazılmış ve muhakkak yaşanacak bir olaylar silsilesi değildir.Aksine insan kaderini kendisi yazar.Bu yaşanması gereken zorunluluk kısmı arayışın,aklın ve gözlemin bir sonucudur.Yüzyıllar sürse bile sonunda bir devrime imza atılmıştır.Bu imzayı attığımız sırada öğrendiklerimiz daha sonrasında bir dağ olacak kadar birikir.Farklı coğrafyalardan farklı insanlar ortak birikime katkı yapar ve medeniyet gelişir.Bu insanların/toplumların varlığı bu gibi mihenk taşı olacak olan olayların yaşanmamasını olanaksız kılar.Karanlık ortaçağ sonrası önce zihninde aydınlanan Avrupa tekrardan bu önceki birikimleri toplamış, durumunu gözlemlemiş;akılcı ve sistemli şekilde yeni bir dönem başlatabilmiştir.Bu akılcı sistemler bilim haline gelmiş ve ortak aklın daha da ileriye gitmesine öncülük etmiştir.Bugün bu görüşe uyan ve uymayan devletler arasındaki fark gayet açıktır.Tarım ile başlayan bu gelişimin yolu aynıdır,insanı da hayvandan ayırandır.Günümüzde birçok önemli gelişmenin yaşanması birçok alanda akılalmaz atılımların hepsi tarımdan yani topraktan doğmuştur.Akılcı,meraklı,objektif olabilmek insanlığa ve medeniyete büyük bir hizmettir.Fakat bu yoğunluğun arasında sıkışıp kalan ve kendi benliğini kaybetmeye yüz tutmuşları da unutmamak gerekir.Çünkü bu gibi şeyler için boş vakit oldukça kıymetlidir.Oturupta bulunacak şeyler değillerdir.Bu da yeni bir atılım öncesi dönemin yani günümüzün problemidir.Kesin bir şekilde kabul etmek gerekir ki;problemler sonuçları sonuçlar ise yeni problemleri doğurur ve böylece kümülatif bir bilgi birikimi oluşur.