İSRAİL KİMDİR? BENİ İSRAİL (İSRAİLOĞULLARI) KİMLERDEN OLUŞUR?
İsrail’in kim olduğu, Beni İsrail’in kimlerden oluştuğu konusunda tarih boyunca farklı görüş ve iddialar ortaya atılmıştır. Geçmişe ait hikayelerde, hatta tarihi ve dini metinlerde İsrail’in Yakup a.s’ın ikinci ismi olduğu yolunda yaygın bir kanaat vardır. Acaba bu bilgiler ne kadar doğrudur? Kur’anıkerim’de bu konularda herhangi bir açıklama var mıdır?
Kur’anıkerim’de İsrail’in şahsiyetine ve onun yaşadığı döneme işaret eden iki ayet bulunmaktadır.
Birinci ayette, İsrail’in bazı helal yiyecekleri kendisine haram kıldığı bilgisine yer verilmektedir. Böyle bir özellik resul ya da nebilerde değil, zahit ve abid olan şahsiyetlerde görülür. Ayrıca Yakup a.s’ın böyle bir karar aldığına ilişkin hiçbir delil yoktur. Bu durum İsrail’in Yunus Emre, Mevlana, Hacı Bektaş Veli gibi zahit bir şahsiyet olduğuna işaret etmektedir:
”Tevrat indirilmeden önce, İsrail’in kendisine haram kıldığı şeyler dışındaki yiyeceklerin her türlüsü İsrail oğulları için helaldi. De ki: Eğer sadık kimselerden iseniz Tevratı getirin de onu okuyun.” (Ali İmran 93)
İsrail isminin geçtiği ikinci ayette Adem Zürriyeti, Nuh Zürriyeti, İbrahim Zürriyeti ifadesinden sonra İsrail Zürriyeti tanımlaması yapılmaktadır. Zürriyet sözcüğü soy anlamında değil, topluluk veya sosyal birliktelik anlamında kullanılmaktadır:
”İşte bunlar, Allah’ın kendilerine nimetler verdiği peygamberlerden; Âdem’in zürriyetinden, Nuh ile beraber taşıdıklarımızdan (ailesi ve ona inananlardan), İbrahim ile İsrail’in zürriyetinden olan hidayete erdirdiğimiz ve seçtiğimiz kimselerdendir. Onlar çok esirgeyici (Allah’ın) âyetleri okunduğu zaman ağlayarak secdeye kapanırlardı.” (Meryem 58)
Bu sıralama İsrail zürriyetinin İbrahim Zürriyetinden farklı bir zürriyet olduğunu ve Hz. İbrahim’den sonraki bir dönemde yaşadığını ortaya koymaktadır.
Bir üçüncü ayette ise tarih boyunca yaşayan topluluklar ve onların sınırları şöyle ifade edilmektedir:
”Biz ona (İbrahim’e) İshak ile Yakub’u ihsan ettik; her birini hidâyete (nübüv-vete) erdirdik. Daha evvel de Nuh’u ve ardından onun neslinden Davud’u, Süleyman’ı, Eyyub’u, Yusuf’u, Musa’yı ve Harun’u hidâyete (nübüvvete) erdirdik. Biz iyi hareket edenleri işte böyle mükâfatlandırırız.” (Enam 84)
Bu ayette İshak ve Yakup a.s’ın İbrahim Zürriyetinden; Davut, Süleyman, Eyyub, Yusuf, Harun ve Musa a.s’ın ise Nuh Zürriyetinden olduğu ifade edilerek Beni İsrailin farklı bir toplum olduğuna işaret edilmiştir.
Bu ayrım Yakup a.s’ın diğer bir isminin İsrail olduğu ve İsrail Zürriyetinin (Beni İsrailin) Yakup a.s. soyu olduğu yolundaki iddialarla uyuşmamaktadır.
Peki, Beni İsrail Kimdir?
Beni İsrail, zahit ve abit olarak tanımlanan, önder şahsiyet İsrail ismi etrafında toplanan ve Levant bölgesinde yaşayan farklı toplumlardır. Kur’anıkerim’de bu tanımlamanın ilk kez Hz. Musa döneminde yaşayan toplumlar için kullanıldığı ve onları takip eden birliktelikler için devam ettirildiği görülmektedir.
M.Ö. 1850 yıllarında Melikler döneminde Mısır’da Hazine Sorumlusu (Bakanı) olan Hz Yusuf ya da onun babası Hz. Yakup dönemiyle ilgili ayetlerde Beni İsrail tanımlaması yer almamaktadır. Beni İsrail tarihinin Firavunların iktidar olduğu dönem ile M.Ö. 1400-1300 yıllarında başladığı tahmin edilmektedir.
Beni İsrail Kur’anıkerim’de on iki temsilci (Nakib) ve onların temsil ettiği halk olarak tanımlanmaktadır: