- 544 Okunma
- 3 Yorum
- 1 Beğeni
Mealizm kimin kapısını süpürüyor?
![Mealizm kimin kapısını süpürüyor?](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/resimli_yazi/buyuk/215665.jpg)
Kare (The Square) filminde trajikomik bulduğum bir sahne vardı arkadaşım. Galerinin temizlikçisi eserlerden birisini süpürüyordu. Evet. Yanlış okumadın. Süpürüyordu. (Çünkü eser çerçöp kalıntılarıyla kurgulanmıştı.) Galerinin yöneticisi de beklenmeyen durum karşısında çözüm üretmeye çalışıyordu. Doğrusu, konu modern sanat olunca, insan temizlikçilere hakvermeden yapamıyor. Hatta geçtiğimiz yıllarda şunun sahicisi de yaşandı. Birebir aynısı değildi tabii. Sanatkârı(!) tarafından duvara tutturulmuş muzu ziyaretçilerden birisi afiyetle yedi. Galiba kendisine dava da açıldı. Sonuç ne oldu bilmiyorum. Belki de mizansendi. Kimbilir?
Ben bilemem. Zaten modern sanattan hiç anlamam. Fakat böylesi tecrübeler sayesinde 23. Söz’deki ’demirciler çarşısına götürülen antika’ misaline bir parça daha yaklaşırım. Ne diyordu mürşidim orada? Hemen hatırlayalım: "Mesela, insanların san’atları içinde, nasıl ki maddenin kıymetiyle san’atın kıymeti ayrı ayrıdır. Bazan müsavi, bazan madde daha kıymettar; bazan oluyor ki, beş kuruşluk demir gibi bir maddede beş liralık bir san’at bulunuyor. Belki, bazan, antika olan bir san’at bir milyon kıymeti aldığı halde, maddesi beş kuruşa da değmiyor. İşte, öyle antika bir san’at, antikacıların çarşısına gidilse, hârika-pîşe ve pek eski, hünerver san’atkârına nisbet ederek, o san’atkârı yad etmekle ve o san’atla teşhir edilse, bir milyon fiyatla satılır. Eğer kaba demirciler çarşısına gidilse, beş kuruşluk bir demir bahasına alınabilir."
Hadi bakalım. Kuantum fizikçileri de sevindirecek birkaç kelam edelim. Ve diyelim ki: Sanatı sanat yapan gözlemcisidir. Gözlemcisi olmadıktan sonra sanatın sanatlığı ha var ha yoktur. Ayrılamaz. Gözlemcinin kıymetinden dolayıdır ki, Allah, kainatı meleklerle, cinlerle, insanlarla şenlendirmiştir. Fakat elbette sınırlı mahlukatın gözlemi inceliklerin tümünü kavramaya yetmez. O zaman görülmemişler ziyan mı olmuşlardır? Elbette hayır. O sanatların ilk gözlemcisi Halık-ı Külli Şey olan yaratıcılarıdır. Yani herşeyi gören, herşeyi işiten, herşeyi bilen Rabbimizdir. Onun sıfatları gözlemci sorunumuzu da tümüyle çözer. Evet. Mürşidim yine bir yerde der ki: "Sâni-i Zülcelâl, kendi acaib-i san’atını kendisi temâşâ eder, kendi cilve-i esmâsına kendi masnuatında bakar. Bu âzamî üçüncü nevide hikmet-i hilkatini ifade için bir saniye kadar yaşamak kâfidir."
Münkir Allah’ın gayretine nasıl dokunuyor? Belki bunun da yukarıdaki misalle ilgisi var. ’Küfür’ kelimesinin ifade ettiği ’örtmek’ manasını düşünelim: Galeriyi tefekkür etmek için davet edilmişsin. Ama eserlerin sahipleriyle nisbetlerini keserek, yani onları âdileştirerek, alelade şeyler olduklarını düşünmeye başlıyorsun. İşi temizlikçi kadar ileriyle götürmediğinle teselli bulma. Çünkü o sadece temizlikçi. Sense her anını bizzat sanatın içinde yaşayan, hatta kendisi de bizzat sanat eseri olan, bir gözlemcisin. Senin cehaletinin verdiği zarar temizlikçiyi kat kat geçebilir. Nitekim yaşadığımız küresel felaketler, öngörülen daha nice kara senaryoyla birlikte, böyle bir halin habercisidir. Temizlikçinin galeriye verdiği zarardan daha fazlasını görüyor dünya senden.
"Eğer kat’-ı intisaptan ibaret olan küfür, insanın içine girse, o vakit bütün o mânidar nukuş-u esmâ-i İlâhiye karanlığa düşer, okunmaz. Zira, Sâni unutulsa, Sânie müteveccih mânevî cihetler de anlaşılmaz, adeta başaşağı düşer. O mânidar âli san’atların ve mânevî âli nakışların çoğu gizlenir. Bâki kalan ve gözle görülen bir kısmı ise, süflî esbaba ve tabiata ve tesadüfe verilip, nihayet sukut eder. Herbiri birer parlak elmas iken, birer sönük şişe olurlar. Ehemmiyeti yalnız madde-i hayvaniyeye bakar. Maddenin gayesi ve meyvesi ise, dediğimiz gibi, kısacık bir ömürde, hayvânâtın en âcizi ve en muhtacı ve en kederlisi olduğu bir halde, yalnız cüz’î bir hayat geçirmektir. Sonra tefessüh eder, gider. İşte, küfür böyle mahiyet-i insaniyeyi yıkar, elmastan kömüre kalb eder."
Tam burada mealciliğe de bir çimdik atmadan geçemeyeceğim arkadaşım. Zira sanatı öldürmenin tek yolu sanatçısını unutturmak değil. Sanatı örtmenin her şekli bir çeşit küfre girer. Hop. Ama bir saniye. Kimseyi tekfir ediyor değilim. Yanlış anlaşılmasın. Küfrü burada sözlük anlamıyla istimal ediyorum. Yani ’örtmek’ diyorum. Öyleyse mealciliği de (belki de tefsir inkârcılığı demeli) ’küfür’ olarak nitelemek mümkün. Madem ki, Furkan’ın aslında mevcut mucizevî zenginliği örtmeye kastediyor, onu bir ’beşer çevirisi’ düzeyine indiriyor, sınırlıyor. O zaman gocunmadan suçlayabiliriz: Mealciliğin Kur’an’ı götürdüğü yer antikacılar pazarı değildir. Ya? Demirciler çarşısıdır. Yani onu basitleştirmektir. Kolaycılıktır. Okyanusu sığlıkları kılmaktır.
Hicrî 8. yüzyılın Endülüslü âlimlerinden İbn-i Cüzey el-Kelbî Tefsire Giriş’inde (Rıhle Kitap) "Bilmelisin ki, Kur’an hakkında konuşmak, oniki ilimdalı hakkında malumat sahibi olmayı gerektirir!" der. "Bunlar da tefsir, kıraatler, ahkâm, nesh, hadis, kıssalar, tasavvuf, usulü’d-din (kelâm), usûl-i fıkıh, lügat, nahv ve beyandır." Dikkat ederseniz bu ilimlerin tamamı gözlemcinin nazarını yukarıya kaldırmak içindir. Muhatabın esere uygun kılınmasına çalışmaktır. Mealcilikse feleğin tersine dönmesidir. Artık liyakatine çalışılan şey metin değil okurdur. Okurun sığlıklarına kadar metnin indirilmesine gayret edilmektedir. Peki bunun metinden götürdükleri?
Selefimiz bu arızayı ’tefsir’ zenginliğiyle aşmaya gayret etmiştir. Her ayetin bin kitap olduğunu anlayamayanlara, en azından göz açıcı izahatla, vüsatini bir nebze sezdirmişlerdir. Lakin ahirzaman müslümanının öyle uzun okumalarla da canını sıkmaya niyeti yoktur. Daha instagramda hikaye paylaşacaktır. Twit atacaktır. Face’e bakacaktır. İzlemesi gereken filmler vardır. Hülasa: İşi zordur. Bu zamanın temizlikçileri, temizlikçilikten bir dakika bile çaldırmadan, galerideki bütün eserler hakkında söz sahibi olmayı ister. Neyi süpürebilecekleri konusunda endişelerini sıfırlamış olarak hem de. Sakın uyarmaya çalışmayın. Kafanıza süpürge yersiniz. Kur’an bize bu halimizi şu şekilde haber vermiyor mu arkadaşım: "İnsan çok zalim ve çok cahildir."
YORUMLAR
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/36248.gif)
Muhteşem!..Üstad , böyle ilginç yazılar yazıp galeyana getirme bizi..Muzdaki sanatı maymuna sormak lazım tabii ki diyeceğim elbette.Cevheri siyanürle arayanların günün birinde zehirlenecekleri gibi meal'den sapanlar dan da ancak alimler anlar.Çok okumalıyız çok..Yönlendirmelerde oklar bazen kasıtlı olarak yanlış konuşlandırılıyor.Kaleminiz daim olsun..Sağlıcakla..Saygıyla..
,
Otuz Ağustos Zafer Bayramımız Kutlu Olsun.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve Çevresinde yer alan Vatanseverleri ve Silah arkadaşlarını Rahmet-Şükran ve Saygıyla anıyoruz.Selam olsun O Güzel İnsanlara..
neneh. tarafından 30.8.2022 15:03:27 zamanında düzenlenmiştir.
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
Ah! Ahmet kardeş aldığın nefesi bile Atatürk ' e borçlusun. Bunu ne zaman anlayacaksın?
Bayramımız kutlu olsun!
![belkibirharfimben](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/209973.gif)
belkibirharfimben
![Erlik Aldacı](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
Erlik Aldacı
![Erlik Aldacı](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
Erlik Aldacı
![belkibirharfimben](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/209973.gif)
belkibirharfimben
![Erlik Aldacı](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
Erlik Aldacı
![Erlik Aldacı](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
Erlik Aldacı
![belkibirharfimben](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/209973.gif)
belkibirharfimben
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
O çok övdüğün, övündüğün Ebubekir Sifil (sefil) namaz kılmayanlar taziren öldürülebilir, diyor.
Bu konuda ne düşünüyorsun? Mürşidin ne diyor?
Başka sorum yok...bir sonrakine kadar .
![belkibirharfimben](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/209973.gif)
belkibirharfimben
![Erlik Aldacı](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
Erlik Aldacı
Soru sana soruldu. Mürşidin ne der?
Ve bir daha soruyorum.
Namaz kılmayan müslüman öldürülür mü öldürülmez mi?
Öldürülürse başı kesilerek mi cezası verilir?
Var mı anlaşılmayan bir şey?
![Erlik Aldacı](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
Erlik Aldacı
![Erlik Aldacı](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
Erlik Aldacı
Net ve kesindir. İnsanlarda bu net ve kesinlik üzerinden hareket ederler.
![belkibirharfimben](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/209973.gif)
belkibirharfimben
![Erlik Aldacı](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
Erlik Aldacı
![belkibirharfimben](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/209973.gif)
belkibirharfimben
![Erlik Aldacı](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)
Erlik Aldacı
![Erlik Aldacı](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/220571_tehb96dgr3.jpg)