Kişinin genel ahlak ve adalet ilkeleri çerçevesinde kendini yargıladığı ve sorumlu tuttuğu değer disiplinine “münferit vicdan” (bireysel vicdan) diyoruz. Maşeri vicdan ise, toplumun bütün kesimlerinin benimsediği ortak değerler demektir.
………………………..

Maşeri vicdan, bireysel vicdandan farklıdır, üstündür ve daha önemlidir. Buna toplumsal vicdan diyoruz.

Vicdanın bu sınıflandırması hem “İslam Hukukunda”, hem “Evrensel Hukukta” vardır.
………………………..

Bu iç mahkeme, kişiyi kendi davranışları hakkında yargıya zorlar. Kişi hem yasaların, hem de kendi ahlakının değerleriyle kendi hakkında hüküm verir.

Bu hükmü veren kudretin adı vicdandır.
……………………….


Fiillerinizden, amellerimizden, niyet ve düşüncelerinizden dolayı kendi vicdanınızca muhasebe edildiğiniz bir hususu yeterli görmekten öte bir de toplum vicdanında yani maşeri vicdanda yargılanarak Mahkeme-i Kübra’ya çıkmak ve orada hesap vermek en erdemli ve geçerli yoldur.


Kemal SEYFİ
19.11.2021