Eğitimde ailenin önemi herkes tarafından bilinir. Ben burada bilineni tekrar edeceğim, ancak biraz daha somutlaştırarak.
Bilirsiniz Türk aile yapısında gelenekler ve ahlak çok önemlidir. Örneğin bizim ailelerde her şeyden önce çocuklara yalan söylememek, hırsızlık yapmamak, içkinin haram olduğu, namusun vazgeçilmez olduğu gibi hasletler öğretilir. Aşağı yukarı her ailede bu eğitim küçük yaşta verilir ve çocuk ilkokula gidene kadar bu eğitim tamamlanır. Okulda ise evdeki eğitimin üzerine bir bina yapılır ki, çocuk her şeyi ile iyi bir insan olsun diye.
Yıllardır gözlemlerim, bu toplumun ahlakı, geleneği, dini aynı olmasına rağmen neden farklı yapıda, karakterde insanlar oluşur, sorusuna cevap ararım.
Kendime göre cevaplar buldum elbette. Yazıya girerken de değindiğim gibi büyükler bu eğitimde çok etken oluyor.
Ele aldığımız aileleri tek düze sayalım. Yani, dini, ahlakı, geleneği aynı... bu ailelerde büyüklerin tutumları incelenirse ailenin birinde baba, her şeyi ile bu toplumun bir parçası ama içkiye zaafı var, diyelim. Eğer içki yüzünden işini kaybetmemiş, ailesine zulüm etmemiş de sadece içkiye zaafı varsa büyük bir ihtimalle yetiştirdiği çocuklar da diğer tüm kurallara uymalarına karşın içki konusunda diğer ailelerden daha gevşek olabiliyor, her biri içmese bile içeni hoş görüyorlar. Diğer hususlarda mesela yalan söylememe konusunda aynı hassasiyeti gösteren çocuklar içki konusunda o kadar hassas olmuyorlar.
Baba eğer çapkınsa erkek çocuklar da çapkınlığa meyilli oluyor, ailenin kızları ise annelerinin de yönlendirmesiyle olağanüstü tepkili olabiliyorlar veya kabulleniyorlar.
Yine anne yalan söylemeyi bir adet haline getirmişse çocuklar da zevk için yalan söyleyebiliyor..
Bir başka deyişle kötü toplum, kötü insan yok. Ancak kötü huylar var ve bir insanın tamamen kötü olması da mümkün değil. Burada sözü şu şekilde bağlamak istiyorum. Çocuklarını iyi bir insan olarak yetiştirmek isteyen büyükler bu hususu asla unutmamalı. Özellikle Allaha inanan ve korkan insanların kötü şeyler konusunda kendisi için kaygılanmanın yanında çocukları için de kaygılanmaları gerekir. Çünkü çocuk, bu dünyada yaptığı kötü şeylerin hesabını verirken onun kütü şeyler yapmasında büyüklerinin de rolü olduğu bilinir ve onlar da sorumlu tutulur, unutmayın.