- 944 Okunma
- 3 Yorum
- 0 Beğeni
Şiir Eleştirisi Üzerine Düşünceler.
![Şiir Eleştirisi Üzerine Düşünceler.](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/resimli_yazi/buyuk/108202.jpg)
Ben şairleri taş duvar ustalarına benzetiyorum.
Tuğladan duvar örmek de belli bir beceri gerektiren ustalık olduğu halde, örülecek duvarın ebadı ve kullanılan malzemenin ölçüleri belli olduğundan taş duvar örme ustalığıyle mukayese bile etmiyorum.
Tuğlanın ölçüsü ve aralarına koyulan harcın miktarı da önceden bilindiğinden, istenildiğinde, kaç metrelik bir duvara kaç tuğla harcanacağı konusunda kesine yakın bir tahminde bulunmak mümkün olabiliyor.
Taş duvar işçiliğinde öyle mi?
Tabii ki hayır.
İnşaat mahalline kamyon kamyon taş getiriliyor, dökülüyor.
Taşlara bir bakıyorsunuz; irisi var, ufağı var.
Üçgeni, beşgeni, sekizgeni var.
Velhasıl, birinin ölçüsü diğerine tutmayan binlerce taşı ustanın önüne döküyorsunuz, bunlardan, düzgün, şartlara uygun taş duvar örmesini örmesini bekliyorsunuz.
Usta yere harcı yayıyor, sonra taşlara bir göz atıyor, uygun olanları alıyor, bazılarının köşelerini kırıyor, duvarı örmeye başlıyor.
Duvar inşa edilip tamamlandığında bir bakıyorsunuz ki, ortaya insan emeği, alın teri ve göz nuruyla yapılmış bir eser çıkmış, hayran kalıyorsunuz.
Bence şiir yazmak da aynen taş duvar işçiliğin içine harç yerine duygu katılmış halidir.
Türkçede kimi bir, kimi iki, kimi ise daha fazla heceye sahip binlerce kelime var.
Türkçede bir harfin yer değiştirilmesiyle tam aksi bir anlam kazanan binlerce kelime var.
Şiir işiyle uğraşan duygu insanları önce bir konu belirliyor, sonra tıpkı taş duvar işçiliğinde olduğu gibi ilk bakışta birbirinden farklı kelimeleri öyle bir intizamla sıralıyorlar ki adeta kelimelere can verip anlam üzerine anlam katıyorlar.
Bazı şairler şiir yazım işinde öylesine ustalaşmışlar ki , öylesine becerikliler ki kendi duygu yüklü dünyalarını yazdıkları mısralar vasıtasıyla okuyucuyun ruhunu ve gönlünü bir anda kazanabiliyorlar.
Şiir sevdalıları, kaliteli şiir bulduğunda çölde susuzluktan kavrulan yolcuların su bulduklarında kana kana su içmesi gibi, şiiri de kana kana içiyorlar, gönüllerinin ihtiyaç duyduğu gıdayı elde edebiliyorlar.
Ben yaklaşık 7 yıldan beri yazım işiyle uğraşıyorum.
Bilgisayarda çalıştığım zamanların dışında bol bol kitap okuyorum.
Çocuklardan bana sıra geldiğinde de internette yayımlanmış öykü ve şiirleri okumayı çok seviyorum.
Benim esas ilgi alanım öykücülüktür, öykü yazmayı çok seviyorum.
Öyle ki, öykü yazarken sanki transa giriyorum, yaşadığım alemden uzaklaşıyorum, bedenim burada olsa da ruhen başka bir boyutta dolaşıyorum.
Arada sıra da şiir yazmış olsam da, bunların içinden bazılarının eli yüzü düzgün olsa da ayda yılda bir şiir yazanı şair saymadığımdan, kendimi de şair sınıfına sokmuyorum, sokmaktan utanıyorum.
Burada çok samimi söyleyeyim ki şiir işiyle uğraşan duygu insanlarına çok büyük saygı duyuyorum.
Şiir yazmanın ne kadar zor bir uğraşı olduğunu çok iyi bildiğimden şairlere özeniyorum, gıpta ediyorum.
Ama ortada bir gerçek var ki, şair doğuluyor, sonradan şair olunmuyor.
Alemlerin Rabbi de herkese aynı yeteneği bahşetmediğinden, iyi şairlerle şair taklidi yapanlar çok kolaylıkla ayırd edilebiliyor.
Öykücülükten gelme alışkanlıktan olsa gerek, şiir yazma konusundaki yetersizliğim bol bol şiir okuma ve yorum-eleştiri yazmama da engel teşkil edemiyor.
Bir şiir okuduğumda, şiiri beğenirsem, takdir hakkımı ifa etmezsem, insanlığımın eksik kalacağını düşünüyorum, samimi düşünce ve tebrikimi iletmeyi vicdan borcu sayıyorum.
Fakat sıkça da bunun tam tersi bir durum zuhur ediyor, şiiri beğenmiyorum, yazım tekniğinde eksiklikler, imla ve kurgu hataları buluyorum, o zaman da yanlışlıklara dikkat çekmezsem kaliteli şairlere ihanet olacağına inandığımdan eleştiri hakkımı kullanıyorum.
Kullanıyorum da ne oluyor?
Çoğunlukla koskoca bir hiç!
Bir arkadaşın şiirini okumuştum.
Arkadaşımız belli ki şiir yazma kurallarına takla attırmakm istemiş, her kıtanın son mısrasının sonuna bilindik kelimelerden ürettiği ’Garip’ sözcükler kullanmış, bir anlamda güzelim Türkçeyi katletmiş!
Bu duruma duyarsız kalamadım, oturdum, biraz da ironik bir dille eleştiri yazdım.
Bana gelen cevabı okuyunca, kafamdan aşağı bir kazan haşlak su dökülmüş gibi oldum.
’Beyefendi; siz Edebiyat Profösörü müsünüz ki benim yazdığım şiiri eleştiriyorsunuz?
Ben sizin kim olduğunuzu öğrendim( Burada üstü kapalı biçimde benim ilkolkuldan sonra okumadıma gönderme yapılıyor. Sanki gizlemişim de değerli şairimiz bu eksiğimi ortaya çıkarmış)
Ben diyor, tam 40 yıllık Edebiyatçıyım, siz beni eleştirme hakkına sahip değilsiniz.
Vay, vay, vaay.
Vay ki ne vay!
Beyzademiz bir konuda çok haklı!
Bir şiir okuduğumda o şiire gelen yorumları da okuyorum.
Ve ibretle görüyorum ki şiire eleştiri yazanların pek çoğu; bildik, okumaktan usandığımız, okuyunca da midemizi bulandıran vıcık vıcık yağcılıktan öte gidemiyor.
Üstadım, yine döktürmüşsünüz!
Hocam siz bir tanesiniz!
Şair dost, iyi ki varsınız, siz olmasanız, şiir öksüz kalırdı!
Peh, peeh, peeehh!
Beyimiz yazdığı şiirle sanki Nobel’in Edebiyat ödüllerine ambargo koymuş da kendisinden başkasına o ödüller nasip olmuyor!
Aynı şiir ben de okuyorum, güzellikler yanında bir sürü hata görüyorum.
Yapılan bazı hatalar o kadar basit ki, ilkolkul çağındaki bir çocuğun bile yapmayı beceremeyeceği! Sıradanlıktan başka bir alam ifade edemiyor.
De-da takıları ’Ki’ eki yanlış kullanılıyor, nokta, virgül, noktalı virgülün nerede kullanılacağı bilinemiyor, rast gele serpiştiriliyor, bu da şiir de anlam kaybına neden oluyor.
Yazdığım yorumlarda bunlara dikkat çekiyorum, peşinden de çakan şimşeklere hedef oluyorum.
İlk söylenez söz; sen kaç paralık adamsın?
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlarmış!
Bizim toplumsal alışkanlığımızdır, özeleştirinin ne olduğunu bilmeyiz, bizi eleştirenlerden de hiç mi hiç hazetmeyiz.
Şahsımıza olur olmaz yerde vıcık vıcık yağ çekilirken yerin dibine gireceğimize, yalakalıktan memnun kalırız, iki yüzlü riyakarları dost sanarız, hatamızı gösterenlere de anında gazaba gelir, ne cahilliğini bırakırız ne de adamdan sayarız.
Yukarıda örneğini verdiğim olayda da aynen böyle oldu.
Beyzademiz kendi aklınca beni azarlayarak sindireceğini sandı ve fakat baltayı taşa vurduğunu bir türlü anlamak istemedi.
Cevabı okuyunca hiç üşenmedim, oldukça uzun bir yorum daha yazdım.
Cevabi yazıma ilk önce, Edebiyat Profösörü olmadığımı, Bursa’da yaşadığımı ve Havlu dokuma işçiliği yaparken sakatlanak şu anda engelli bir birey konumunda olduğumu yazarak başladım.
Bursa gibi büyük bir ilde doğup büyüdüğüm halde İlkokuldan sonra okumak imkanı bulamadığımdan, çok kişinin yanında cahil kaldığımı itiraf ettim.
Fakat okuyamamaktan kaynaklanan cahilliğimin, kendilerinin sandığı gibi okuduğum bir şiirdeki işkembeden uydurulmuş kelimelerle kurgulanmış bir şiirin saçmalığını anlamaktan beni mağrum bırakamayacağınıda çok net biçiçde belirttim.
Ve kendilerine bir öneride bulundum.
Şiirinde kullandığı ’Uyduruk’ kelimelerin kullanıldığı bir eserin olup olmadını bana bildirmesini rica ettim.
Sonuç mu?
Tabii ki tııssss!!!
Peki Beyzademiz ne yaptı?
Kendine yakışanı yaptı! Kolayı tercih etti, benim yorumlarımı silerek benden kurtulacağı gafletine düştü.
Bu işler bu kadar kolay değil Beyzadem!
Tahsil durumumdaki fecaate baktın da ufacık tefecik gördün de beni Karamürsel sepeti mi sandın?
El yumruğu yemeyen kendi yumruğunu balyoz sanırmış!
Bizde de aynı durum hasıl oldu, Beyzademiz bana haddimi bildireceğini sanırken, benden gelen mukabil darbelerde feleğini şaşırdı.
Demek ki neymi?
Her kuşun eti yenmezmiş, bazıları adamın gırtlağına takılırmıış!
Burada bir ufak uyarımda ’Günün Seçkisini ’belirleyen arkadaşlara olacak...
Arkadaşlar; sizin ’Seçki’ olarak belirlediğiniz öykü,şiir vs. bende okuyorum, cahilliğimden olsa gerek! Ben bir fevkaledelik bulamadığım gibi bir sürü de hata ve yanlışlık buluyorum.
Tamam, sizler bu işin erbabısınızdır, haliyle benim gibi bir cahilin yazdıklarıa da fazla itibar etmeyebelirsiniz.
Fakat Allah rızası için elinizi vicdanınıza koyunuz, ince eleyiniz, sık dokuyunuz, iki ölçüp bir biçiniz,’ Hasımla Hısımın’ arasındaki farkı bilmeyen şairlerin yazdığı basit şiirleri de sanki çok matahmış gibi de parlatmayınız...
Bu yazıdaki son sözüm;bana haddimi bildirmeye davet eden Beyzadeye olacak.
Beyzadem, ben garip bir kör cahil,siz ise 40 yıllık Edebiyatçısınız.
Mutlaka yazım yeteneğiniz ve bilginiz benden kat ve kat fazladır!
Benim yorumlarımı sileceğinize, şanınıza yakışanı yapsaydınız, tiüm bilgi ve becerinizi kullanıp yazı yoluyla benim ağzımı tıkasaydınız, sizin adınıza daha iyi olmaz mıydı?
Siz 40 yıllık Edebiyatçı olmakla öğünüyorsunuz, benim gibi sıradan birinin eleştirisine bile cavap yazmaktan aciz kalıyorsunuz ki, yorumlarımı silerek benden kurtulmaya çalışıyorsunuz.
Burası er meydanıysa burada eleştiriye tahammül etmeyi öğreneceksiniz.
Siz 40 yıllık Edebiyatçısınız, ben ise sizin gölgenize bile sığınamayacak cehalette biriyim.
Fakat görüyorsunuz ki aynı sitede yazı yazıyoruz.
Öyleyse aramızdaki fark nereden kaynaklanıyor?
YORUMLAR
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/134283.gif)
Kimilerine göre boş konuşmak,çok yazmaya eş değerdir.O kadar yazıyorum ki diyor adam,lakin yazdıklarına dönüp bakmıyor.Sordun mu neden?Cevabı –utanıyorum.Bazen sitelere şiirlere bakıyorum ve gerçekten okurken sinirleniyorum.
Anlamıyorum...yorumlara bakıyorum ki...neden herkes herkesin şiirini beğeniyor ve olağanüstü deme nezaketinde bulunuyor.İnanamıyorum.Yemin ediyorum 100'ü aşkın şiir okudum belki de 3 tanesi insanların ruhuna,hayal denizine etki eder; oda belki...Burada şiir yazmak için insanlar yazıyor.Bugün günlerden pazar haydeeee....bugün günlerden pazar
aldım elime bir nazar
açtım baktım ne çıkar
nede olsa bu yazarrrrrrr.......AMA NE YAZAR
Ya al sana günün anlam ve önemini anlatan şiir...böyle hep...bayanların şiirlerini beyler okkalı okkalı abartarak ,sanki daha önce hiç konu dahi edilmemiş bir eser ortaya koymuşcasına harika harika...
Kimseyi inan ki küçük görmüyorum.Fakat gerçekten insanlar birbirlerini eleştirirken,aslında o eleştiri- yok -göstermektir.Bakıyorsun 4 mısra yazmış al dizeleri değiştir aynı sonuç.ters çevir aynı.yani anlamsız,sırf şiir yazmış olayım diye yazılan boş boş mısralar..
not:İnternet şairlerinin şiirleri 'çok üzgünüm %99' un insanların kalbine,aklına,ruhuna kazınmadan ,hatırına kalmadan,bu sitelerde kalacak.Elektrikler kesilince de ,tamamen yok olacaklar.:)
Hocam yazınız için teşekkürler.
![Ümit İpekçeker](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/138706.gif)
Ümit İpekçeker
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/26944.gif)
Yazınız ben de dahil tüm şairlerin şiir yazmadan önce okuması gereken bir yazı. Bir şiiri eleştirdiğinizde hedef tahtası haline getirildiğinizden yakınıyorsunuz. Bu konuda haklısınız. Ben de bir şiire eleştiri getirirken şairi kırmadan bir şeyler anlatmaya çalışıyorum. Geçen hafta Günün Şiiri'ni eleştirdim. Gayri ihtiyari nokta nokta koyarak bir kelime yazdım. Üç gün uzaklaştırma aldım. Yapıcı olalım diyoruz, adam yanlış anlıyor. Sitede bu fikirde birinin olmasına sevindim. Yazınızı da ana sayfada rast gele gördüm. Saygılar.
![Ümit İpekçeker](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/138706.gif)
Ümit İpekçeker
![avatar](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/135571.gif)
Yazınızı okurken bir yandan da uzun uzun düşündüm. Güzel ifade ettiğiniz cümleler var. İçerisinde gerçeklik payı olanlar da. Lakin bir noktada kendi görüşümüz ifade etmek isterim. Yukarıdaki yazınıza şöyle bir baktığınız zaman yer yer yazım hataları olduğunu göreceksiniz. Kimi yerde eksik bırakılan harfler kimi yerde imla hataları. Lakin bu yazınızın içeriğinin anlaşılmasına engel değil. Neden mi belirttim?
Günün seçkisini seçen arkadaşların( öncelikle emekleri için teşekkür etmek gerek, ne kadar zahmetli bir işin altına girdiler) seçtikleri yazı ya da şiirlerde sadece imlaya, sadece duyguya baktıklarını sanmıyorum. Kendiniz de belirtmişsiniz, burada yazan herkes tahsilini tamamlamış değil. Duygusu fevkalade olup da imla hatası olanlar seçilmeyecek mi? Okumamışlığın faturasını bir de burada mı çıkaralım. Gönülden geçen elbette imla kurallarına uygun yazım hataları olmayan yazı ve şiirleri asalım. Peki bu konuda eksik bilgisi olanlar ne yapacak? peki kaç tanemiz böyle bir yazıya rastlayınca ilgili arkadaşın yazısını düzenleyip kendisine iletiyoruz?
Kimimiz sanki büyük suç örgütünün suçunu ortaya çıkarmış gibi öyle eleştiriler yazıyor ki sayfaya. Kendisi daha büyük kirlilik yapıyor farkında değil.
Bir de güzellik göreceli bir kavram. Kime göre güzeli seçeceğiz. Sonuçta kuruldaki arkadaşlar da kendilerinde duygu uyandıran yazı ve şiirleri seçiyorlar. Kaldı ki işlerini de oldukça sabırla yapıyorlar ve üstelik hiçbir karşılığını almadan. Bu işe emek veriyorlar, sadece emek.
Peki karşılığında ne alıyorlar? Her önüne gelen onlara çatıyor. Yahu bir durun, bu tartı mı ki tarttınız da eksik çıktı, güzel değil diyorsun kardeşim neye göre, bir düşünsene bu senin standartın diyorum bunu ifade eden herkese içimden.
Neyse lafı uzatmayayım
Diyeceğim o dur ki eleştiriyi insanca bir dille yapıp insanca bir dille kabul edelim. Etmeyenlere de can sağlığı diyip geçeceğiz,
"yüreğimizde görevimizi yapmış olmanın mutluluğunu taşırken, kırılan egomuzun rüzgarlarını dikkate almayarak yolumuza gideceğiz"
saygıyla
camêr tarafından 12/6/2012 3:29:23 PM zamanında düzenlenmiştir.
![Ümit İpekçeker](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/138706.gif)
Ümit İpekçeker
Editör arkadaşlara yaptığım küçük bir eleştiriyi çok fazla abarttığınızı düşünüyorum.Hukuk jargonunda ''Fuzuli Müdafilik'' hali olarak tabir edilen kavram varmış, sanırım sizde o yanılgıya düşmüşsünüz.Benim okuyucudan asıl beklediğim özellik, yazının ana konusuyla ilgili duygu, düşünce ve tepkilerini ölçmektir.Keşke Editörleri savunmayı fazla abartmasaydınız da ana konu hakkındaki görüşlerinizi belirtseydiniz.En basiti, gelen aykırı yorumların silinip silinmemesi gerektiği konusunndaki görüşünüzü belirtmiş olsaydınız.
Bakın sizin yorumunuzda bana yönelik eleştiri de var. Fakat benim hatalarımı gösteren bir yorumu silmektense, ondan istifade etmeye çalıştığımı göstermek adına yorumunuza teşekkür bile ediyorum.Bazı arkadaşlara ''özelden'' mesaj atarak yaptıkları hata konusunda uyardığım da vakidir.Benim derdim, burada kavga ortamı yaratmak değil, elimden geldiğince yardımcı olabilmektir.Kısacası buraya bağcıyı dövmeye değil, üzüm yemeye geldim.Selamlar, saygılar.
![-Ezrak Rahel-](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/135571.gif)
-Ezrak Rahel-
Sayın Yazar
cevabınızı okudum, abartı filan yok birikim diyelim kimsenin de avukata ya da savunulmaya ihtiyacı yok eğer yazdıklarımı dikkatli okusaydınız oradaki nüansı yakalamış olurdunuz ki o nüans yazınızla ilgilidir. Güzellik göreceli bir kavramdır. Subjektif yani kişilere göre değişen, o yüzden size güzel gelen bir başkasına gelmeyebilir size güzel gelmeyen bir başkasına çok güzel gelebilir. Sanırım bu konu yazınızla ilgili. ha burada şiirlere yapılan yorumlarla ilgili yazınıza aaa ne kadar haklsıınız desem yerinde mi yorumlamış olacaktım. Ben yazınızda ilgili beni etkileyen kısma işaret ettim ama bu sizin beklentinizi karşılamamış olabilir.Engelleme kısmına gelince inanın hiç ilgilenmiyorum ben sözümü söyler geçip giderim kişi alırmış faydalanırmış ya da kızarmış o kendi insiyatifi kendi gelişimi kendi vazifesi. Ben sorumluluğunu yerine getirmenin rahatlığıyla buradan ayrılıyorum.Kavgamız bizim ancak yaşamın kendisiyledir.
saygıyla
![Ümit İpekçeker](https://i.edebiyatdefteri.com/resim/ufak/138706.gif)