Benzer,örnek,eş...Tâze,körpe...Altın...

Benzetilerek yapılan davranış vesaire.


Kelime Arapça "eş,benzer" mânâsında olan nazir'den gelir.

Türk edebiyatına İran edebiyatından geçmiştir ve İran şairleri nazire'ye cevâb derler.

Edebiyat dedik mâdem:


Divan edebiyatı nazım türlerinden biridir aynı zamanda "nazire". Bir şairin şiirine bakarak başka bir şairin aynı vezin , uyak,redif,şekil ile yazdığı eserdir. Alay yahut şaka yollu yazılan eserlere tezhil veya hezl denir. Şimdi Fuzûli gazeline bakalım ve Nedim'in "naziresine"...



Fuzûlî’nin gazeli


Hayret ey büt sûretin gördükte lâl eyler meni
Sûret-i hâlim gören sûret hayâl eyler meni

Mihr salmazsın mana rahm eylemezsin munca kim
Sâye tek sevdâ-yı zülfün pây-mâl eyler meni

Za’fı tâli mân-i tevfik olur her nice kim
İltifâtın ârzû-mend-i visâl eyler meni

Men gedâ şahâ yâr olmak yok ammâ neyleyem
Ârzû ser-geşte-i fikr-i muhâl eyler meni

Tir-i gamzen atma kim bağrım deler kanım döker
Akd-i zülfün açma kim âşüfte-hâl eyler meni

Dehr vakf etmiş meni nev-res civanlar aşkına
Her yeten meh-veş esîr-i hatt u hâl eyler meni

Ey Fuzûlî kılmazsam terk-i tarîk-i aşk kim
Bu fazilet dâhil-i ehl-i kemâl eyler meni





Nedim’in Fuzûli’nin bu gazeline yazdığı nazire:

Bûs-ı la’lin şöyle sîr-âb-ı zulâl eyler beni
Kim gören âb-ı hâyât içmiş hayâl eyler beni

Şâire söz bulmağa minnet yok amma neyleyim
Âh kim hâyret seni gördükçe lâl eyler beni

Sevdiğim câm-ı meye hâcet nedir la’l-i lebin
Bir şeker handeyle mest-i bî mecât eyler beni

Bağda zülf ü ruhun andıkça bu kimdür deyü
Sünbül ü gül birbirinden sûal eyler beni

Nükhet-î zülfünle geldikçe nesîm-i nev-bâhar
Turra-i sünbül-sıfat âşüfte-hâl eyler beni

Nâ-tüvânım şöyle çeşmin hasetinden kim gehî
Sâye-i müjgân-ı âhü pây-mâl eyler beni

Gerdişin gördükçe sâkî-mülâyım meşrebin
Arzû ser-geşte-i fikr-i muhâl eyler beni

Hasret-i çeşminle ben hâk-i siyâh olsam dahi
Baht âhir sürme-i çeşm-i gazâl eyler beni

Güldürür ya ağlatır ya lütf eder yâhud itâb
Hâsılı neylerse ol ruhsâr-ı âl eyler beni

Arz-ı hâlim çok efendim hak-i pây devlete
Lütfun ammâ bî-niyâz-ı arz-ı hâl eyler beni

Ben kulun lâyık değildir aslına ammâ yine
İltifâtın ârzü mend-i visâl eyler beni
Gûyyâ bilmez efendim bende-i dîrinesin
Kim Nedîmâ bu mudur deyü suâl eyler beni



Nedîm





Kelime deyip geçmemeli her harf topluluğuna. Hayat gibi dolu dolu dökülürler dilden çoğu zaman zîrâ.

baska bir eser örnek alınarak yazilan eser...

öykünme...
kendi olamama..

Bir şairin bir şiirine benzeterek veya ona cevaben aynı ölçüyü kullanarak yazdığı şiirdir.