Black metal heavy metal'in alt-türü olan bir müzik türüdür. Black metal’in ilk temsilcileri –türe isim babalığı yapan “Black Metal” adlı albümünün yaratıcısı da olan- Venom, Mayhem, Celtic Frost/Hellhammer, Mercyful Fate, Bathory ve gibi gruplardır. Black metal'in günümüzdeki sound ve duruşunu Mayhem kurusucusu Euronymous(Oystein Aarseth) 90 ların başında biçimlendirmiş bunu ise Darkthrone,Burzum, Mayhem, Immortal ve Emperor gibi Norveçli grupları takip etmiştir.
Müzikal özellikler
Standart müzik elementleri elektro gitar, bas gitar, davul ve scream vokaldir. Melodik black metal gruplarında klavye de kullanılır. Minimalist bir müzik türüdür. Kendi içinde özgünlük amacı gütmez. Temel amaç agresif ve karanlık bir atmosfer yaratmak, kötücül bir simge sunmaktır. Gitarlar standart akorddadır. Gitar çalınırken almaşık veya tremelo vuruşları kullanılır. Sık kullanılan gamlar; majör ve minör armoniktir. Davullar blast beat ile tekdüze olarak çalınır. Vokal olarak, scream vocal olarak adlandırlan, gırtlaktan çıkartılan, gıcırtılı, yüksek perdelerden çığlıklar kullanılır. Albümler, kirli ses kaydı denilen, düşük kalitelide kaydedilir. Bu, türün amaçladığı atmosferi sağlamak için bir yoldur. Ama zamanla bu kayıt türünden vazgeçilmiştir. Şarkı sözleri genel şekliyle Satanizm öğretisini işler. Bütün dinlere ve geleneklere karşı bir karşı çıkış, nefret ve sövgü söz konusudur (Black metalin ortaya çıktığı ülkelerdeki dinden dolayı küfür konusu din Hıristiyanlıktır) Geleneksel kötülük ve şeytan simgesi övülür. Soğuk, karanlık, orman gibi kuzey Avrupa doğasına ait özelliker, kullanılan diğer şarkı sözü kavramlarıdır. Savaşın ve insanlara/insanlığa karşı nefretin de övülerek bahsi geçirilmesine sıkça rastlanır. Black metal müzisyenleri, albüm dönemi fotoğraf çekimlerinde ve konserler sırasında yüzlerinin tamamına veya büyük bir kısmına siyah ve beyaz renklerden ibaret makyajlar yaparlar. Bu makyajlar müzisyenin bir cesede benzemesini sağlamak için yapılır ve dolayısıyla adı corpse painttir (İngilizce; ceset makyajı) Black metal müzisyenleri kendi adlarını kullanmazlar. Bunun yerine bir rumuz kullanırlar.
Black metal'in tarihsel gelişimi
Proto-black metal
1980li yılların başındaki proto-black metal grupları, yaptıkları tür black metal olarak adlandırılmaktan biraz uzak olsa da, black metalin ayrı bir tür olarak ortaya çıkmasına öncülük etmiş gruplardır. Proto-black, thrash metalden farklı bir türün doğacağının sinyallerini veren, thrash metal ve black metal arasında bir ara geçiş biçimidir. İlk proto-black grubu Venom’dur. Venom’un yaptığı müzikle şu anki black metal arasındaki temel benzerlikler; rahatsız edici vokaller ile hızlı ve agresif müziktir. Venom’un 1982 çıkışlı Black Metal adlı albümü türe ismini veren albümdür. İsveçli Quorthon (Thomas Forsberg)’un tek kişilik hareketi Bathory, Venom’un müziğini hızlandırıp daha sert bir vokal kullanıp karanlık bir atmosfer kullanarak black metalin hemen hemen ayrı bir tür olarak ortaya çıkmasını sağladı. Diğer proto-black grupları; Hellhammer, Celtic Frost ve Mercyful Fate’dir. Sonraki black metal müzisyenlerince taklit edilecek olan corpse painti ilk kez Mercyful Fate’in vokalisti ve beyni King Diamond kullanmıştır.
Black metal'in ikinci akımı
Black metal şu anki şeklini, 1990lı yıllarda İskandinav ülkelerinden (özellikle Norveç) gruplar sayesinde almıştır. Yaklaşık olarak aynı zamanlarda ortaya çıkan bu ilk black metal grupları Mayhem, Burzum, Emperor, Marduk, Dissection, Darkthrone, Immortal ve Gorgoroth’tur. Bu gruplardan Mayhem kurulduktan kısa bir süre sonra grup üyelerini kaybetti (Dead intihar etmiş, Qystein Aarseth ise Burzum’dan Varg Vikernes tarafından öldürülmüştür) ve sonraki kadrolar, ilk Mayhem’ın yeraltındaki kazanmış olduğu saygıyı pek koruyamadı. Burzum, Varg Vikernes tarafından kurulan tek kişilik bir müzik hareketidir. Black metalin daha az agresiflik taşıyan ve hüzne daha çok yönelen bir şeklini yapmıştır. Bu tür şu anda pagan black metal olarak bilinir. Marduk, 1996 çıkışlı Heaven Shall Burn… When We Are Gathered albümüyle birlikte daha da agresif ve duygudan uzak bir tarz olan, black metalin en sert şekli norsecore yapmaya başladı. Dissection zamanının en melodik black metal gruplarındandır. Grubun beyni Jon Nödtvedt, 2006 yılında intihar etti ve grup dağıldı. Emperor’un sadece ilk iki standart albümleri black metal türü içinde değerlendirilebilir. Müzikleri gittikçe daha çok progresifleşmiştir. Son albümleri, scream vokale benzeyen vokal dışında hiçbir black metal özelliği taşımaz. Ama 1994 çıkışlı In The Nightside Eclipse albümü, black metal sahnesinde bir külttür. Her ne kadar çok saygı gören bir grup olsa da aşırı karmaşık müziğinin takipçisi başka bir grup olmamıştır. Black metalin bu ilk oluşumu sırasında Deathlike Silence Productions adlı müzik şirketi, türün önemli bir destekleyicisi oldu.
Şu anda black metal
Black metal, 1990lardan itibaren kendine ait bir dinleyici kitlesi oluşturdu. İlk black metal gruplarından itibaren birçok black metal grubu kuruldu. Şu anda metal-archives.com’da kayıtlı … black metal grubu vardır. Bunların büyük bir kısmının demo albümler kaydetmek dışında etkinlikleri olmaması ve her müzisyenin birkaç yan gruba daha dâhil olduğu gerçekleri göz önüne alınsa bile, bu sayının çokluğu, black metalin aslında bilindiğinden daha popüler olduğunun bir göstergesidir. Oysa black metal ortaya çıkarken, müzik ülkülerinden biri de “popüler” olmamaktı. Başka bir ideal olan “para kazanma amacı gütmemek” veya “para kazandırmaya araç olmamak” da zamanla geçerliliğini yitirdi. Şu anda black metal gruplarının albüm satışları ve konserlerden kazandığı gelirler dışında, grupların logo ve albümlerinin basıldığı tişörtler, black metali konularına dahil eden müzik dergileri ve internet siteleri, türü, diğer çoğu metal müzik türü gibi, yeni bir para kazanma kapısına dönüştürmüştür. Bütün bunlara rağmen dinlere ve geleneklere küfür, popüler kültüre başkaldırı, tür dinleyicileri dışındakilerin tür hakkında yaptığı yorumları önemsememek gibi, black metalin en temel özellikleri geçerliliğini sürdürüyor. Öne çıkan ve kendisine ait hayran kitleleri oluşturan gruplar genellikle black metale farklılık getiren gruplardır. Melodiyi çok öne alan Dimmu Borgir, çok sert bir tür yapan Marduk, müziğinde teknik de kullanan 1349, folk müzikten öğeler taşıyan Burzum ve Drudkh, black metal öğelerini çok karmaşık bir şekilde yeniden sunan Emperor bu gruplara örneklerdir.
Müzik dışında bir hareket olarak black meta
Black metal, müziği ve şarkı sözleri dışında, camiasında yaşanan olaylar da dikkat çekmiş ve popüler kültür tarafından yoğun tepki toplamıştır. 1990lı yılların başında black metalin öncü gruplarından bazı üyeler kilise kundaklama olaylarından sorumlu tutulmuşlardır. Kundaklama amacında en başarılı girişim Norveç’teki Fantoft Kilisesi yangınıdır. Bu yangın sonunda kilise tamamen kullanılmaz hale geldi. Burzum’dan Varg Vikernes olaydan sorumlu olarak gözaltına alınsa da, delil yetersizliğinden dolayı serbest bırakıldı. Burzum’un albümü Aske’de Fantoft Kilisesi’nin harap olduktan sonra çekilmiş resmi albüm kapağı olarak kullanılmıştır. Varg Vikernes, bu resmi kendisinin çekmediğini iddia eder. Kilise kundaklama, şu anki black metalcilerce gerekliliği ve doğruluğu tartışılan bir konudur. Gorgoroth’dan Ghaal kendisiyle yapılan bir röportajda kilise kundaklama olaylarını desteklediğini söylemiş ve “daha fazla olmalı ve daha fazla olacak” demiştir. Mayhem grubundan Nerobutcher ise bu kundakalama olaylarını “saçma” olarak tanımlamıştır. Black metal camiasında intihar ve cinayet olayları sık yaşanır. Mayhem grubunun beyni Dead (dead ingilizce “ölü” anlamına gelir, bu kendisinin seçtiği bir rumuzdur) 1991 yılında kafasına silah sıkarak intihar etti. Tek notu “tüm bu kanları mazur görün”dü. Dead’in ölü hali resmedilerek Mayhem’ın Dawn of the Black Hearts’ın albüm kapağı olarak kullanıldı. Yine Mayhem grubunun başka bir üyesi Euronymous (rumuzunun anlamı “kafatası”, gerçek adı Qystein Aarseth’tir) Burzum grubundan Varg Vikernes tarafından 1993 yılında öldürüldü. Vikernes 21 yıl hapse mahkûm edildi. Vikernes müzik çalışmalarına hapishanede de devam ediyor, yalnız, 1997 ve 1999’da çıkardığı iki albüm black metal değil, ambient-electronic türdedir. 1992 yılında ise Emperor grubundan Faust başka bir cinayete karıştı. Kurban bu kez black metal camiası dışındaydı. Faust Lillehammer’daki Olimpik parkı dolaşırken homoseksüel bir adam, Rhys Adamec, Faust’a yaklaşarak birlikte yakındaki ormana gitmeyi önerdi. Faust öneriyi kabul etti ve ormana girdiklerinde Adamec’i öldürdü. Olay, polis Qystein Aarseth cinayeti soruşturmasını yürütürken ortaya çıktı. Dissection’ın beyni Jon Nödtveidt ise 2006 yılında intihar etmiştir.
Black metal'in alt ve melez türleri
Blackened death metal
Black metalin death metal ile melez türüdür. Hem death metaldeki teknik gitar riflerine hem de black metalin basit/minimalist gitar çalımına rastlanır. Vokalin perdesi black metaldekine benzerken vokalin kullanım şekli death metaldeki gibidir (black metalde vokal süreklidir, death metalde ise gitar riflerine bağlı olarak kesik kesik ilerler). Davul, genellikle black metalin minimalist ve kendini tekrar eden şeklinden uzaktır. Blast beat sıkça kullanılsa da, parçalar boyunca kendini tekrar etmez, black metaldeki blast beate teknik öğeler eklenmiştir. Türün örnekleri olarak, sürekli blackened death metal yapan gruplardan çok, farklı bir deneyim gerçekleştirme amacı olarak ortaya çıkan albümlerden bahsedilmesi daha doğru olur. Bu melez türün en tipik örneğine, Behemoth’un Satanica albümünde rastlanır. Zira bu albüm, önceleri black metal yapan grubun death metale geçerken çıkarıdığı bir ara geçiş albümüdür. Diğer örnekler Emperor’un IX Equilibrium, Necrophobic’in Nocturnal Silence ve kısmen Vader’ın De Profonidis albümleridir. Belphegor, Impaled Nazarene, Sarcophagus, Zyklon dikkate değer blackened death metal grublarıdır.
Melodik black metal
Melodik black metal, bir alt tür olmaktan çok melodiyi öne çıkaran black metal gruplarının müziklerini tanımlayan genel bir kavramdır. Senfonik black metal grupları bu tanımın içinde yer alır. Dikkate değer temsilcileri Emperor, Dissection, Dimmu Borgir ve Old Man’s Child’dır.
Norsecore
Black metalin agresif özelliğinin ileriye taşınmış şeklidir. Vokaller daha yırtıcıdır. Aynı vuruşa sahip notalardan oluşan ince perdelerden çalınan gitarlar, tremolo ile çalınan alt gitarın önündedir. Albümlerin mikslenme biçimleri de parçaların daha sert ve rahatsız verici olmasını amaçlar. Doğa konusu bu türde işlenmez. Savaş, kan, şeytan, kötülük, nefret temel şarkı sözleridir. Türün kuşkusuz en önemli temsilcisi Marduk’tur. Marduk, Heaven Shall Burn… When We Are Gathered albümüyle birlikte müziğini sertleştirerek bu alt türü ortaya çıkarmış, Panzer Division Marduk ile de black metal camiasındaki saygınlığını arttırmıştır. Diğer önemli gruplar Dark Funeral ve 1349’dur.
Pagan black metal
Black metalin yavaşlamış ve agresifliğini büyük oranda kaybetmiş türüdür. Hüzünlü bir havası vardır. Kullanılan melodiler, grubun bulunduğu kültürün folk müziğini yansıtır. Davullar tipik black metal özelliği olan blast beati yapmaz, oldukça yavaş çalınır, tempo düşüktür. Yine scream vokaller agresifliğini yitirir, acı çeken bir insanın feryatlarına benzer. Türün ilk ve belki de en önemli grubu Burzum, önemli takipçileri ise Drudkh, Summoning ve Taarma’dır.
Saf black metal
(“pure” veya “raw” veya “true” black metal) Black metalin en işlenmemiş, minimalist ve teknikten uzak şeklini tanımlar. Kullanılan öğeler üzerinde hemen hemen hiç oynanmadığından, türe aşina olmayan kulaklar dışında parçalar birbirinden ayrılamaz. Saf black metal, müziğe bu türü yaparak başlayan grupların çoğunun başka türlere kaymasıyla ünlüdür. Darkthrone, Gorgoroth ve Marduk, Satyricon ve Immortal’ın ilk dönemleri tür için örneklerdir. Türkiye’den …aaaarrghh… (Aeon), çıkardığı üç albümle yurtdışında daha önce başka bir Türk ekstrem metal grubunun yakalayamadığı küçük çaplı bir başarı elde etmiştir.
Senfonik black metal
Senfonik black metal, türün melodik şeklidir. Tipik enstrümanlara orkestra eklenmiştir. Türün diğer karakteristikleri aynıdır. Senfonik black metalde tremolo ile çalınan gitarlar ve blast beat davul, klavye için bir zemindir. Vokallerde melodiye uyum yoktur, yine gitar akorlarının değişme noktaları esas alınır ve vokal bu boğumlarda daha alçak veya daha yüksek perdelere çekilir. En tipik ve popülaritede başarıya ulaşmış örneği Dimmu Borgir’dir. Senfonik black metal en popüler black metal türüdür.
Suicidal black metal
Black metalin melankolik şeklidir. Türün genel özellikleri fazla değişmese de şarkı sözleri umutsuzluk, depresyon, intihar gibi karamsar konuları işler. Müzik yine agresiftir ama özellikle minör gamlar kullanıldığından duygulu bir türdür. Örnek gruplar; Shining, Forgotten Tomb, Silencer ve Nortt’tur.
Diğer black metal akımları
Unblack Metal, black metalin biraz daha yumuşatılmış ve melodiyi daha öne alan şeklidir. En önemli özelliği ise dinlere küfretme amacına karşı olması hatta bazı grupların Hıristiyanlığı övmesidir. Bu yönüyle Christian black metal olarak da anılır. İlk unblack grubu Horde’dur. Türün diğer önemli temsilcileri Immortal Souls ve Crimson Moonlight’tır. Tür yayılma ve dinlenme alanında fazla başarı elde edememiştir. Nationalist Socialist Black Metal (kısaca NSBM) müzikal özellikler bakımından ayrı bir tür olmasa da, ideolojisi açısından diğerlerinden ayrılır. Savunduğu görüş ırkçı bir kimliktedir ve bu hareketin grupları kendilerini neo-nazi olarak tanımlarlar. Irkçı şarkı sözlerinin yanı sıra eski Avrupa paganizmine göndermeler de mevcuttur. Ildjarn, saf black metalden, kullandığı punkvari davul vuruşlarıyla ayrılır. 1992 yılından beri kendine has bu türü yapmayı sürdürmüştür.
kaynak
www.tr.wikipedia.org
