İletişimin amacı, mesajı alan ve veren arasında ortak bir bilgi, düşünce ve tutum oluşturmaktır. Her iletişimde mesajı ileten bir kaynak vardır. Kaynak mesajı kodlayarak göndereceği şekle sokar. Uygun bir kanal yardımıyla mesajı alıcıya gönderir ve alıcı onu çözümler. Alıcının anlayabildiği, mesajın doğru iletilebildiği kadardır.
Günlük yaşantımızda iletişim kazalarına sıkça şahit olmaktayız. İletimizin veya mesajımızın alıcı tarafından doğru anlaşılmadığı hep söyleye geldiğimiz bir yakınmadır. Örneğin, öğretmenin görüşünü almak ya da konuşma fırsatı vermek için soru yönelttiği bir öğrenci, öğretmenin kendisini küçük düşürmek için soru sorduğunu düşünebilir. Bu durum kaynağın mesajını, duygu ve düşüncelerini uygun iletişim biçimine çevirememesi, doğal davranmaması, alıcının gönderilen mesajı çözümleyememesi gibi nedenlerden kaynaklanıyor olabilir.
İletişim kazalarına bazen de alıcının hazır bulunuşluk düzeyinin bilinmemesi, ilgisi, algısı, korkusu, ön yargısı, sevgisi, saygısı, konumu da sebep olur.
Profesör konferans vermek için salona girmiş. Salonda ön sıralarda oturan seyisten başka kimse yokmuş. Boş koltukları görünce konuşup konuşmama noktasında kararsız kalan profesör seyisin fikrini alma ihtiyacı hissetmiş. Seyis kendisinin atlarla uğraşan, onların dilinden anlayan biri olduğunu ifade ettikten sonra sözlerine şunları ekleyerek konuşmasına devam eder:
- Ahırdan yüz tane attan doksan dokuzu kaçsa geriye kalan bir atı yemle doyuncaya kadar beslerim.
Seyisin cevabı karşısında profesör konferansı yapma kararı alır ve başlar tek dinleyiciye anlatmaya. Konuşurda konuşur tam iki saat fasılasız. Konferansı bitirdikten sonra seyise konuşmasının nasıl geçtiğini, verimli olup olmadığını sorar. Seyis cevaben:
- Basit bir adam olduğunu ve bu konulardan hiç anlamadığını yine de ahıra girdiğimde kalan bir atı elimdeki yem ile besler ama çatlatmamaya çalışırdım.
Hazreti Mevlana’nın dediği gibi anlattığın konuyu ne kadar bilirsen bil, ne kadar iyi anlatırsan anlat söylediklerin seni dinleyen kişinin anlayabildiği kadardır vesselam.