Elbistan yöresinin ağıtlarından olan ve bilinen Husna Canê ağıdının hikayesi ağıt kadar acı vericidir. Husna Canê, evlendiği kocasından gördüğü işkencelerden dolayı hastalanıp yaşamını yitirdi.

Husna Canê şarkısını artık çoğumuz biliyoruz. Ama Husna’yı tanımıyoruz. Kimin kızı, nereli, neden öldü, üzerine neden bu şarkı yakıldı, kaç yaşındaydı gibi soruların yanıtlarını bilmiyoruz.

2010 yılında, Almanya’da yapılan bu söyleşiyi, Firaz Baran gerçekleştirdi.

Önce ailenizi tanıyalım… Kaç kardeştiniz, Husna kaçıncıydı?

Biz 10 kardeşiz. En büyüğümüz Husna idi. Sonra sırayla ben, Donê, Sawê, Zöre, Maraş, Qalender, Hemo, Husna ve Fotê geliyor. Annemin adı Zebê, babamın adı Momadî Harçke’dir. Biz Kürecik’in Bakiron (Bekiruşağı) köyündeniz. Köyümüz Kürd ve Alevi’dir.

Husna ne zaman doğdu? Fotoğrafı olmadığı için fiziğini de anlatır mısınız?

Husna, 1937’de Bakiron’da doğdu. Kürd ve Alevi geleneklerine göre büyüdü. Çok güzel bir yüzü vardı. Boyu 1.75 civarında ve zayıf bir kızdı.

Kistikan’a Gelin Gitme Öyküsü

Şarkıda Elbistan’ın Kistikan köyünün adı geçiyor. Eşimi Kistikan köyünden miydi?

Ablam daha yaşarken gençler üzerine şarkı yazıyordu. İsteyeni çoktu. Hatta babam Kepezuşaklı Bobê’nin torununa söz de vermişti. O ailenin gelip isteyeceği gün Îwkî Kistikî bir grup insanla bizim eve geldi. Yıl 1956. Yanlarında Hemî Toze de vardı. Hemî Toze ermiş bir insan olduğu için herkes biraz da korkardı. Orada, Îwkî Kistikî „Husna’yı oğlum Emirxan’a istiyoruz“ dedi. Babam, „Bobê gile söz verdim“ dedi. Bobê de ailesiyle gelmişti.

Hemî Toze, „Îwo’nun oğluna vereceksin“ dedi. Benim dedem ölmüştü, nenem de başkasıyla evlenmişti. Onu da getirmişler. O nenem de babamın ayaklarına sarıldı, „Hemo burada. Çocuğum olmuyor. Kızı Îwkî Kistikî’ye verirsen Hemo bana oğlan verecek. Yoksa ocağım kör olacak“ dedi. Babamı ikna ettiler. Bobê de kalktı ve „Gelinimi elimden aldınız“ diyerek müsaade istedi ve evden gitti.

İşkenceli 6 Ay

Husna ne dedi o zaman?

Husna, „Emirxan’ı almam. Deli biridir“ dedi ama aileyi ikna edemedi. 1956’da evlendiler. Düğünden sonra Kistikon köyüne gitti. Husna, daha evlenmeden gençler üzerine şarkı yazmıştı. „Wan fîstonon la xa maka/Ba sar xa do mezi maka“ diye uzayan bir şarkı… Emirxan, kıskanç birisiymiş. Gençler bunu kızdırmak için bu şarkıyı söylüyor, bu da gelip evde Husna’yı dövüyormuş. Bir değil, üç değil…

4 ay boyunca Husna’yı dövmüş, eve hapsetmiş. Husna, bizim eve gelmek isteyince izin vermemiş. Bizim de bundan haberimiz yok. Sonra birgün baktık Husna kaçıp geldi. Yaşadıklarını anlattı. Hepimiz Husna’yı sahiplendik. Sonra Emirxan atla geldi ve „Karımı verin“ dedi. Babam Emirxan’ı kovdu.

Sonra Emirxan’ın babası geldi. Husna ve babamla konuştu ve onları ikna etti. Husna tekrar Emirxan’ın yanına gitti. Aynı baskı ve işkence devam edince Husna hastalandı. 6 aylık bir gelindi.

Husna’nın Son Vasiyeti

Bu işkenceyi siz duydunuz mu? Sizin tavrınız ne oldu?

Babam Husna’nın hastalığını duyunca Husna’yı Malatya ve Elbistan’a götürdü. Doktorlar, „Menenjit“ dediler. Kız sıkıntıdan, baskıdan hasta düştü. Doktorlar çare olmadı. Hastalandıktan 3 ay sonra yaşamını yitirdi.

Ölmeden önce babam bizim eve getirdi. „Wa mi doya dinakî“ (Siz beni bir deliye verdiniz) diyordu. Ölmeden önce babamdan rica etti. „Zorla birşey yapmayın. Kız olsun, erkek olsun herkesi istediğine verin“ dedi. Bu onun son vasiyeti oldu.


Hikaye :Malatya /Akcadağ/ Kürecik de geçiyor.


Were Canê (Kürtçe)
Te mın hêşt tû çuy lê lê canê
Ez mam tenê li vî warê
Wek bilbileki birîndarim
Şev û roj li ser te dinalim

Were were lê lê canê
Sebram bê te nayê lê delalê
Derdê dilêmin kes nizane
Ti ji birîna min ra dermanî

Wek penaberek bê war mame
Wek rêwî kî xerîp mame
Ji bo hatina te li ser rêya me
Hêvî dikim tû vegerî li benda teme

Were were lê lê canê
Sebram bê te nayê lê delalê
Derdê dilêmin kes nizane
Ti ji birîna min ra dermanî


Gel Can. (Türkçe)

Sen beni bırakıp gittin can
Bir başıma kaldım bu diyarda
Yaralı bir bülbül gibi
Gece gündüz inliyorum

Hadi gel artık gel can
Sabrım kalmadı artık sensiz can
İçimdeki acıyı kimse bilmiyor
Sen kanayan yaralarıma dermansın can

Yersiz yurtsuz bir mülteci gibiyim
Bir gezgin yolcu gibi yabancı kalmışım
Gelirsin diye hep yollardayım
Geri dönersin diye sabırsızlıkla seni bekliyorum

Hadi gel artık gel can
Sabrım kalmadı artık sensiz can
İçimdeki acıyı kimse bilmiyor
Sen kanayan yaralarıma dermansın can


Yazar:Tülay Aslan


Kadın heryerde kadındır. Dini, ırkı, rengi ne olursa olsun.