Adaletin Zamansız Mizanı: Hz. Ömer ve Mülkün Temeli

İslam tarihinin ikinci halifesi Hz. Ömer, insanlık tarihinde adı "adalet" kavramı ile özdeşleşmiş, yönetim felsefesiyle çağları aşan müstesna bir liderdir. Onun inşa ettiği adalet mizanı; zengin-fakir, güçlü-zayıf, müslüman-gayrimüslim ayrımı yapmaksızın kanun önünde mutlak bir eşitliği esas alır. Bugün hukuk sistemlerinin en temel ilkesi olan "Adalet mülkün (devletin) temelidir" vecizesi, onun yönetim anlayışının ve devlet ahlakının en yalın özetidir. Hz. Ömer için adalet, sadece mahkeme salonlarında tecelli eden hukuki bir terim değil; devlet başkanının halkına hesap vermesi, kamu malının yetim malı titizliğiyle korunması ve sokaktaki en çaresiz insanın dahi hakkının aranması demektir. Nitekim Mısır Valisi Amr b. el-As’ın oğlundan haksız yere kırbaç yiyen Hristiyan bir Kıpti’yi Medine’de valisiyle yargılayıp hakkını teslim etmesi ve valiye dönerek, "Anneleri onları hür doğurmuşken, siz insanları ne zamandan beri köleleştirdiniz?" diye haykırması, hukuk önündeki mutlak eşitliğin tarihteki en büyük vesikasıdır. Kamu malını koruma hususunda kendi ailesine bile en küçük bir imtiyaz tanımayan Halife, halka dağıtılan kumaşlardan kendisine neden fazla pay düştüğünün hesabını minberde sıradan bir vatandaşa verirken, adaletin mutlak bir şeffaflık gerektirdiğini de dünyaya ilan etmiştir. "Fırat kenarında bir kurt bir koyunu kapsa, ilahi adaletin hesabı Ömer’den sorulur" bilinciyle geceleri tebdil-i kıyafetle sokakları gezen, çocukları açlıktan ağlayan bir anne için devlet hazinesinden kendi sırtında un çuvalı taşıyan bu büyük lider, adaleti sosyal bir sorumluluk olarak hayatın merkezine koymuştur. Sonuç olarak Hz. Ömer’in adalet mirası; gücün hukuka değil, hukukun güce egemen olması gerektiğinin evrensel bir ispatıdır; onun döneminde yakalanan toplumsal huzur ve güven iklimi, bugün de barış arayan insanlığın muhtaç olduğu yegane reçetedir.

ADALETLE HÜKMEDENLER, TARİHİN EN PARLAK VE ASLA SÖNMEYECEK IŞIKLARIDIR.