Bir zamanlar bayram sabahları başka doğardı. Güneş bile sanki daha erken, daha sıcak doğardı o gün. Biz beş kardeştik; kalabalık, gürültülü ama bir o kadar da neşeli. Babamız günler öncesinden hazırlardı bayramlıklarımızı. O kıyafetlerin bir adı vardı bizde: heyecanlı bayramlık. Çünkü sadece bir elbise değil, bir duyguydu üzerimize giydiğimiz.
Bayram sabahı erkenden uyanmak bir zorunluluk değil, sabırsızlıkla beklenen bir törendi. Gözlerimizi açar açmaz kalbimiz hızlanırdı. Babamızın bayram namazından dönüşünü beklemek bile başlı başına bir coşkuydu. Kapı çalındığında içimize dolan o sevinç, hiçbir hediyeyle ölçülemezdi. Evde bir telaş, bir hareket… Annemizin mutfaktan gelen kokuları, şekerliklerin hazırlanışı, büyüklerin ellerine uzanan küçük eller…
O zamanlar bayram, sadece bir gün değildi. Birleşmekti, paylaşmaktı, hatırlamaktı.
Şimdi ise başka bir sabaha uyanıyoruz. Kendi çocuklarımızı bayram sabahı yataktan kaldırmaya çalışırken, içimizde garip bir eksiklik beliriyor. Onlar için bayram, erken kalkılması gereken sıradan bir gün gibi. Zorla giydirilen kıyafetler, isteksizce yapılan ziyaretler… Saat ilerlemiş, gün çoktan başlamış ama o eski sabah neşesi ortada yok.
Biz onları dedelerine, anneannelerine götürüyoruz. Belki anlasınlar diye, belki hissetsinler diye. Belki bir gün hatırlarlar diye… Çünkü biliyoruz ki bayram sadece yaşanmaz, aynı zamanda öğretilir. Ama ne kadar anlatsak da, bizim içimizdeki o çocuk heyecanını onlara tam olarak geçiremiyoruz.
Belki de mesele sadece zamanın değişmesi değil. Belki hayatın hızlanması, değerlerin sessizce yer değiştirmesi… Belki de bizler, o eski bayramların kıymetini şimdi, onları kaybettikçe daha iyi anlıyoruz.
Yine de umutsuz değilim.
Çünkü bayram dediğimiz şey aslında hâlâ bizim içimizde bir yerde yaşıyor. Bir kapı zili sesinde, bir sarılmada, bir “iyi bayramlar” sözünde… Belki çocuklarımız bizim gibi sabahın köründe uyanmayacak. Belki o heyecanı birebir yaşamayacaklar. Ama biz vazgeçmezsek, o kültürü yaşatmaya devam edersek, bayram yine bir şekilde yolunu bulur.
Belki eskisi gibi değil…
Ama yine de kalpten olursa, bayram bayramdır.